Maandelijks archief: september 2008

Ik voeg samen / LEGO

Vanuit dat hoofd krijgt het lichaam samenhang, en wordt het ondersteund en bijeengehouden door alle gewrichtsbanden. Ieder deel draagt naar vermogen bij tot de groei van het lichaam, dat zo zichzelf opbouwt door de liefde. (Efeze 4:16)

En laat u ook zelf als levende stenen gebruiken voor de bouw van een geestelijke tempel. (1 Petrus 2:4,5)

Het Deense bedrijf LEGO werd in 1932 opgericht door kleermaker Ole Kirk Christiansen die in de crisisjaren op zoek was naar een andere broodwinning. Aanvankelijk maakte hij houten kinderspeelgoed, maar na Tweede Wereldoorlog kwam hij in aanraking met het nieuwe materiaal plastic. “Na veel denkwerk kwam Ole Kirk Christiansen op het idee om blokjes van plastic te maken die je kon stapelen om zo bouwwerken te creëren,” zo vertelt een Deense toeristische website. Anderen beweren dat de Engelsman Hilary Fisher Page de eigenlijke bedenker van de plastic bouwsteentjes is en dat hij in 1957 zelfmoord pleegde zonder ooit enige erkenning voor zijn vinding ontvangen te hebben.

Hoe het ook zij, de naam LEGO werd in 1934 in ieder geval wél zelf bedacht door Ole Kirk Christiansen. En ook deze naam is samengevoegd uit bouwsteentjes, namelijk uit de eerste letters van de Deense woorden ‘LEG’ en ‘GODT’ (=speel-goed). Volgens genoemde website kwam men er later achter dat ‘lego’ in het Latijn ‘ik voeg samen’ betekent, maar dat schijnt wel een erg creatieve vertaling te zijn.

Dan nu mijn eigen ervaring met LEGO. Als kind heb ik dagen gespeeld met de kleine plastic bouwsteentjes. We hadden thuis een grote plastic emmer vol. Met onze eigen kinderen zijn we tweemaal naar Legoland geweest, een keer in het Deense Billund en een keer in Windsor, Engeland.

Ik wil hier geen reclame maken, maar in Legoland is werkelijk veel moois te zien. Toch ben je ook daar op een bepaald moment weer op uitgekeken en dan wil je even lekker zitten. Gelukkig kan dat ook. Op een aantal plaatsen zijn ruimtes waar je naar hartenlust zelf met lego kunt spelen. Hoe dat werkt?

Nou, je parkeert de kids aan een tafeltje en vertelt ze dat ze geen stukjes in hun mond mogen stoppen en lief samen moeten spelen. Daarna kijk je even geamuseerd toe en zoek je snel een rustig hoekje waar je zelf kunt gaan bouwen.

Werkelijk waar, de spelende ouders zie je overal in Legoland zitten. Vaak zijn ze zo geconcentreerd bezig, dat hun kinderen ongemerkt de benen kunnen nemen. Gelukkig staat er een hoog hek rond elk park. Na enig zoekwerk worden de weggelopen kinderen door hun verontruste ouders teruggevonden. Vaak bij een van die restaurants waar je patatjes in legovorm kunt eten.

De bijbeltekst bovenaan spreekt over samenhang in het Lichaam. De NBG´51-vertaling noemt dit lichaam een ‘welsluitend geheel.’ Denk daarbij niet aan eenvormige legosteentjes, maar aan unieke stenen die door de bouwer kunstig worden samengevoegd. ‘Ik voeg samen’ mag dan een rammelende vertaling van ‘lego’ uit het Latijn zijn, maar is er een betere beschrijving voor wat onze grote Bouwmeester met zijn kerk doet?

‘Als de HEER het huis niet bouwt, vergeefs zwoegen de bouwers’, zo zingt Salomo in Psalm 127. En zo is het ook met uw kerk, uw veelkleurige Lichaam op aarde. Geef ons de plek waar we perfect passen en vorm ons in uw naam tot een welsluitend geheel. Amen

Geschreven voor Preek door de week van de Meerkerk, Hoofddorp.

Een mooi beeld van de echte Bart

Katja Schuurman en Monique Kramer

Katja Schuurman en Monique Kramer

Aansluitend op mijn vorige vraaggesprekje met Kees-Jan Cecchi heb ik ook Monique Kramer naar haar ervaringen gevraagd rond de opnamen van BIKKEL – de documentaire over het leven van Bart de Graaff.

- Monique, je laat op hyves en op andere plaatsen nogal eens van je horen omdat je bijzonder enthousiast en uitgesproken over je geloof bent. Ik heb je ook wel eens op YouTube gezien toen je met Katja Schuurman in gesprek ging over je liefde voor Jezus. Niet zo lang geleden hoorde ik dat je betrokken bent geweest bij de documentaire BIKKEL over BNN-oprichter, belhamel en publiekslieveling Bart de Graaff. Vertel eens, is Bart je nieuwe idool?
Nee, ik volg alleen Jezus! Maar via een vriend kwam ik met Bart in contact. De filmmakers wilden voor BNN ‘s 10-jarige jubileum een documentaire maken. Hierin wilde ze de andere kant van Bart tonen. Zo kwamen ze bij ons uit. En ik vond dit een mooie kans om iets over Jezus te vertellen.

- Bart de Graaff kennen we als een vrolijk, ondeugend mannetje dat mensen hun bed uit belde nadat hij uitgevonden had waar hij ze midden in de nacht voor wakker mocht maken. Welke kant van Bart de Graaff kennen de televisiekijkers niet en heb jij wel leren kennen?
Vooral de kant dat hij eigenlijk gewoon heel ziek was en dacht dat hij niet lang meer te leven had door zijn nierziekte. Hierdoor probeerde hij alles uit het leven hier te halen. En in het radio-interview zei hij ook dat er mensen zijn die het slechter hadden. Hij was ook echt wel gevoelig. Maar het belangrijkste is dat hij op het laatst van zijn leven christen is geworden!

- Bart spotte met van alles en nog wat – ook met de dood. Maar hij was kennelijk ook serieus met geloofsvragen bezig. Kun je daar iets meer over vertellen?
Omdat hij bevriend was met een van mijn beste vrienden: Kees-Jan (ook nierpatiënt) hebben wij nog wel eens voor hem gebeden. Zo mocht ik hem ook ontmoeten op EO-jongerendag 2001. Daar heb ik hem persoonlijk gevraagd of hij christen was. Dat heeft hij toen bevestigd.

Monique in haar "Here Jezus Jurk" voor Pathé Tuschinski

Monique in haar bijzondere jurk bij Pathé Tuschinski

- Waarom droeg je een speciaal voor jou ontworpen Jezus-jurk tijdens de premiere van de documentaire? En hoe werd er door de gasten op je jurk gereageerd?

De tv-wereld ken ik nu een klein beetje en het is best oppervlakkig. Ik dacht wel dat in niet veel gespreksgelegenheid zou krijgen. Dus ik dacht: Weet je wat? Ik laat een rok maken met portretten en de naam van Jezus, want als je zijn naam aanroept, zul je gered worden. (Romeinen 10)

En, wat waren de reacties?
Barts moeder vond me er prachtig uit zien, maar anderen lachten mij achter mijn rug uit. Dat maakt mij niets uit – ze hebben iets om over na te denken.

- Raad je ons aan om de documentaire te gaan zien? Zo ja, waar moeten we vooral op letten?
Ja, want ondanks dat ze alles over het geloof eruit hebben geknipt krijg je toch een mooi beeld van wie Bart nu eigenlijk was. Bart zelf zegt dat hij in God gelooft en op het eind zegt hij dat hij ons in de hemel hoopt terug te zien. En zijn zus Mirjam vertelt over Barts sterven… Dat is zo ontroerend en pakkend! Want ze zegt dat hij net voordat hij sterft, ineens z’n armen naar boven in de lucht steekt. En wij weten wel Wie hem op kwam halen! (Zie ook hier)

Monique heeft op deze website en op haar hyvespage nog meer ervaringen en een verslagje staan.

Christen denkt na en stelt kritische vragen. Paniek!

Vanmiddag werd ik gebeld door de KRO-radio naar aanleiding van een bericht over Robert Hanegraaff, de man achter Crossculture (o.a. bekend van de boekhandel tegenover Amsterdam CS) en het christelijke tienerblad Hebbez! / ID!Magazine. Robert Hanegraaff is plotseling het middelpunt van de belangstelling, omdat hij na het lezen van een boek zijn ideeën over de Bijbel op belangrijke punten heeft herzien. Het gaat om het boek Who Wrote the Bible van bijbelgeleerde Richard Elliot Freeman. Als je het blog van Robert leest, krijg je inzicht in zijn spirituele en intellectuele reis en ik kan me – als enthousiast gelovige die ook graag zijn volle verstand erbij houdt – wel voorstellen hoe hij tot zijn ideeën gekomen is, al heb ik genoemd boek niet gelezen.

Waar ik minder begrip voor heb, is het feit dat sommige gelovigen gelijk in een staat van paniek denken te moeten reageren op zo’n persoonlijke ontwikkeling van een weldenkend en spraakmakend mens. Van mij mag iedereen zich bezorgd maken over de geloofsweg van anderen (bid voor hen, zou ik zeggen en ga daarna eens respectvol in gesprek met elkaar), maar ik sta versteld van het gemak waarmee men nu meent te moeten spreken van ‘geloofsafval’.

Dergelijke reacties (zoals op OneWay) worden, denk ik, vooral ingegeven door angst. Als een actief, belijdend christen, publiekelijk twijfel toont of kritische vragen stelt, dan moet die persoon kennelijk  ogenblikkelijk afgeserveerd worden. Als een boze geest die gauw weer terug in het flesje moet!

Gelukkig zijn niet alle reacties zo voorbarig en veroordelend. Prima om van mening te verschillen (leve de vrijheid van meningsuiting en het vrije woord!), maar sta nou toch eens open voor mensen die oprecht op zoek zijn naar waarheid! Waarom zouden wij – mensen met een geloofsovertuiging – bang moeten zijn voor waarheidsvinding? Waarom die paniek en veroordeling als iemand die nota bene zijn geloof in God helemaal niet heeft afgezworen, eerlijk voor zijn mening, geloof en twijfel uitkomt?

Ik begrijp wel dat niet alle ouders blij zijn met een bijlage bij een christelijk tienerblad waarin naar verluidt 7 pagina’s lang twijfel wordt geuit over een aantal ‘geloofszekerheden’ (ik heb die pagina’s nog niet gelezen, dus houd graag een slag om de arm). Misschien was het niet zo handig om jonge lezers onvoorbereid hiermee te confronteren. Anderzijds denk ik: wat zou het? Zijn christelijke ouders soms bang dat hun kinderen niet na kunnen denken? En: mag je misschien intellectuele twijfel hebben en uitspreken of ben je dan een afvallige ketter waarvan we ons direct moeten distantiëren?

Eerlijk gezegd denk ik dat veel gelovigen onverdraagzaam reageren omdat ze niet geconfronteerd wensen te worden met lastige vragen. Die vragen mochten eens het hart van je geloof gaan aanvreten. En ik denk ook wel dat je, wanneer je alle moeilijke vragen alleen met je hersenen wilt kraken, vroeg of laat vastloopt. Geloven doe je met je verstand, zeker, maar het is wat mij betreft eerst en vooral een hartskeuze. En nou niet zeggen dat het hart slechts een vitaal orgaan is dat pulserend het bloed door het lichaam pompt, ik heb het hier natuurlijk over onze gevoelswereld – het gebied waar we emotionele en relationele beslissingen nemen. Ik weet niet waar dat gebied fysiek is aan te wijzen, maar het spraakgebruik en de traditie spreken hier over ons hart.

Robert Hanegraaff blijkt overigens lastig te traceren. De dame van de KRO probeerde zijn contactgegevens te googelen, maar stuitte alleen op een telefoonnummer in Amsterdam – maar de telefoon werd niet opgenomen. Ik heb nog een berichtje via de hyves page van Robert verstuurd en een poging via www.christelijkpodium.nl ondernomen, maar tot dusver zonder succes. Misschien belt de KRO-radio me morgen nog, we horen het wel. Stay tuned!

BIKKEL – een ander beeld van Bart

Kees-Jan Gecchi en Monique Kramer op de première
Kees-Jan Cecchi en Monique Kramer op de première

Televisieheld Bart de Graaff is niet oud, maar wel onsterfelijk geworden. We kennen hem als het stoute jongetje dat Hilversum en de rest van Nederland versteld deed staan met zijn eigen BNN. Toen deze omroep geïntroduceerd werd, dacht iedereen direct aan CNN maar inmiddels staat de naam BNN op zichzelf en groeit er een nieuwe generatie televisiekijkers op die geen herinneringen heeft aan de kleine, grootse BNN-oprichter: Bart de Graaff.
Gelukkig heeft Pieter van Huystee nu een documentaire gemaakt met de veelzeggende titel BIKKEL. Deze film zal de herinnering aan Bart de Graaff in leven houden en velen een ander beeld van Bart geven.
Ik heb de documentaire BIKKEL zelf nog niet gezien, maar hoop dat zeker nog te gaan doen. Voor dit weblog heb ik Monique Kramer en Kees-Jan Cecchi een paar vragen gesteld – want zij hebben Bart de Graaff persoonlijk gekend en waren aanwezig bij de feestelijke première van de film. Kees-Jan komt hieronder aan het woord, mijn vraaggesprek met Monique komt later deze week aan bod.

Kees-Jan, wanneer en waar heb je Bart de Graaff voor het eerst ontmoet en wat bracht jullie samen?
Bart heb ik in 1984 leren kennen tijdens de World Transplant Games (WTG = WK sport voor mensen met een orgaantransplantatie) in Amsterdam. Hij was toen nog niet bekend, maar je merkte al dat hij heel veel humor had. Wat ons samen bracht, was het feit dat we beide nierpatiënt waren, “toevallig” op dezelfde datum geboren zijn en bij moeilijkheden veel kracht uit het gedicht: “Voetstappen in het zand” haalden.

Bart de Graaff was een klein mannetje, maar hij heeft ongelofelijk veel voor elkaar gekregen. Hij was kort en krachtig en dat geldt ook voor zijn leven. Kun jij hem ook kort en krachtig beschrijven?
Als hij iets wilde, ging hij er voor 200% voor. Kijk maar wat hij voor elkaar heeft gekregen door BNN op te richten ondanks zijn ziekte. Ziekte was de rode draad in zijn leven. Ondanks zware operaties, transplantaties en chemokuren tegen kanker vocht hij zich steeds weer terug. Bart was een vechter en doorzetter!

Bart kon heel grappig, maar ook erg grof zijn. Was hij in werkelijkheid ook zo, of was dit maar een typetje voor de televisie?
Zo was hij alleen op televisie bij BNN. Als je bijvoorbeeld het interview van Rik Felderhof bekijkt, dan zie je ook een hele andere, rustige en serieuze Bart. Ook als wij met z’n tweeën waren was hij heel rustig en hadden we gewone gesprekken. Maar lachen kon je altijd wel met hem door zijn droge opmerkingen en zijn aanstekelijke lach!

Wat is je mooiste herinnering aan Bart?
Zijn belangstelling en zorg voor anderen. Altijd informeerde hij hoe het met mij of mijn familie ging. En natuurlijk ben ik heel blij dat hij tot geloof is gekomen!

Daar moet je ons meer over vertellen!
Ik deed met de documentaire mee omdat ik zo over Barts geloof kon vertellen. Dat is een deel van zijn leven waar bijna niemand van af weet. Ook wilde ik dat de kijkers zo over Jezus konden horen, want als je de naam van Jezus aanroept, is er redding. Dat wilde ik graag doorgeven, maar helaas is alles wat we hierover gezegd hebben uit de film geknipt.

Dat moet een teleurstelling voor je geweest zijn…
Ja, en ik was er ook verbaasd over, want ik dacht dat het Gods wil was dat dit in de film zou komen. Maar Gods wegen en gedachten zijn anders dan die van ons. Hij zal toch wel verder gaan en tot zijn doel komen. Bart zegt zelf in de film dat hij gelooft en dat we elkaar in de hemel zullen terugzien. Zijn zus vertelt ook dat Bart vlak voor zijn overlijden zijn handen naar boven uitstrekt… Ik denk dat dit ook wel genoeg zegt!

Denk je dat we Bart in de hemel mogen ontmoeten en valt er dan nog iets te lachen?
Natuurlijk zullen wij Bart in de hemel ontmoeten! Hij heeft Jezus aangenomen als zijn Heer en Verlosser. God heeft ook humor gemaakt dus ik denk dat er in de hemel ook nog iets te lachen valt. Anders zou het daar maar een dooie boel zijn ;-)

Hoe is het nu met jouw gezondheid en hoe kijk je naar de toekomst?
De laatst 6 weken gaat het helaas met mijn gezondheid niet zo goed. Mijn transplantatie nier (de derde) werkt nog maar tussen de 16% en 20%. Bij 10-15% moet ik weer gaan dialyseren. 3 keer per week ongeveer 4 uur aan een machine om mijn bloed te laten zuiveren omdat mijn nieren dit niet meer kunnen doen. Ondanks dit slechte nieuws ben ik vrij rustig en voel ik mij gedragen door alle gebeden. Voor de toekomst bid ik, mocht deze nier afstoten, dat ik snel weer getransplanteerd mag worden zodat ik niet zoveel lichamelijke klachten meer heb.

Bedankt Kees-Jan. Ik bid dat God je de kracht zal geven om zo gezond mogelijk verder te leven en dat Hij ook voor de toekomst uitkomst zal bieden. Hoe dan ook, jouw leven is veilig verborgen met Christus in God – zoals de Bijbel dat zo prachtig zegt. (Kolossenzen 3:3) En deze tekst is wel heel erg toepasselijk – zowel op het leven van Bart de Graaff als op dat van jou – ik wil hem graag aan jou doorgeven: “Doorgrond mij, HEER, en ken mij, peil mijn hart en mijn nieren, want uw liefde staat mij voor ogen en ik bewandel de weg van uw waarheid.” (Psalm 26:2,3)

Christelijke subcultuur in Zwolle

Kleurrijk, maar opgesloten

Kleurrijk, maar opgesloten

Gisteren de hele dag op de Lees & Luisterbeurs geweest in de IJsselhallen te Zwolle. En  dat met dat mooie weer! Ik werk als uitgever bij Ark Media in Amsterdam en elk jaar trekken wij, samen met collega christelijke boekenvakkers, naar Zwolle om de vruchten van ‘ons’ werk uit te stallen. Het is wat mij betreft altijd weer een feestje, maar na afloop voel je je ook een beetje zoals je je na een drukbezochte verjaardag voelt. Zaterdag was het publieksdag, komende maandag ontvangen we de boekhandelaren op onze stand en dan gaan we (hopelijk veel) orders noteren. Ook leuk!

Naast de hal waar de Lees & Luisterbeurs gehouden wordt, vindt tegelijkertijd een vogeltjesbeurs plaats. Ik maakte deze foto op de parkeerplaats waar vogelliefhebbers en -handelaren in een lange rij geduldig stonden te wachten. De kooitjes met kleurrijke vogeltjes brachten zij met zich mee, als groentehandelaren die hun prei en witlof op de markt komen slijten. De vogeltjesbeurs trekt veel meer publiek dan de christelijke boekenbeurs – en dat geeft toch te denken…

Ik heb ooit tropische vogeltjes gehad en ik vind vogels prachtig. Wie niet in de Schepper gelooft, moet maar eens goed naar vogels kijken. Ik had vroeger – nog bij mijn ouders thuis – een flink aantal zebravinkjes en tijgervinkjes die op mijn hand kwamen zitten om wat voer te pikken. Je voelde wel de puntige snaveltjes in je handpalm en de scherpe pootjes om je vingers geklemd, maar de vederlichte wezentjes legden zelf totaal geen gewicht in de schaal. Maar ze konden wel buitengewoon veel kabaal en troep maken! We konden de vogeltjes helaas niet houden omdat ik astma heb en het erg benauwd kreeg van die fantastische fladderbeestjes.

Dat doet mij denken. De christelijke boekenwereld is dynamisch en actief, maar het is wel een gesloten subcultuurtje. We doen echt ons best om aandacht te krijgen in de algemene boekhandel, maar daar is het aanbod groot en de belangstelling voor christelijke boeken gering. Dus wat zie je? De christenen maken boeken voor christenen, kleurrijk en zeker het bekijken (en lezen!) waard, maar we zijn toch met z’n allen als die gekooide vogeltjes. En ik krijg het opnieuw een beetje benauwd…

Hoe kunnen we uitbreken en wegfladderen zonder onze kleuren te verliezen? Wie het weet mag het zeggen, ik ben zeer geïnteresseerd – laat maar een comment achter! Hieronder nog wat impressies van onze eigen, kleurrijke, vrolijke – maar helaas naar binnengekeerde – christelijke boekenbeurs.

Illustrator Nynke Talsma signeert ons actieboek "Allemaal een naam"

Illustrator Nynke Talsma signeert ons actieboek

 

Drukte van belang op onze stand

Drukte van belang op onze stand

 

Er is ook tijd voor gesprekjes met vakgenoten

Er is ook tijd voor gesprekjes met vakgenoten

Groen bloedbad

Het wrede lot van tomaten in beeld gebracht

Het wrede lot van tomaten genadeloos in beeld gebracht

Gisteren luisterde ik onderweg in de auto met ingehouden adem naar Annemieke Smit van Villa Vpro’s culi-blog Uitgekookt! 

Ik moet hier bekennen dat ik geen vegetariër ben, maar een echte carnivoor. Dit brengt met zich mee dat ik leef met een knagend geweten, want ik ben niet in staat om een kip te kelen maar zet wel mijn tanden in een smakelijk gebakken kipfileetje gekocht bij Dirk lekker doen! of gewoon bij Appie Happie.

Ik koop mijn vleeswaren altijd in de supermarkt en het helpt natuurlijk dat de lapjes, fileetjes en het door de gehaktmolen gehaalde rundervlees er niet meer zo aai- en dierbaar uitzien. Als ik tijdens de vakantie in Frankrijk of Italië stukken vlees zie die niet compleet gefileerd, ontbot en schoongemaakt zijn, dan verdwijnt mijn eetlust als sneeuw voor de zon. Ik weet dat dit inconsequent en zo je wilt zelfs hypocriet is, maar ik leef al ruim 45 jaar als gematigd vleeseter en let er wel op waar het vlees vandaan komt. Op dit punt kan ik mijn leven zeker nog beteren!

Ik lust absoluut geen kaas. Dat is een praktisch bezwaar wanneer je overweegt om geen vlees meer te eten. Er zijn natuurlijk nog genoeg alternatieven, maar ik kan me een leven zonder gehaktballen, ham en stukjes spek in de andijvie eerlijk gezegd niet voorstellen. Persoonlijk geloof ik ook dat het geoorloofd is om vlees te eten, maar ik heb groot respect voor mensen die uit overtuiging vegetariër zijn.

happend naar adem

Huidmondjes van een tomaat: happend naar adem

Voor gewetensvolle vegetariërs en weekhartige types bevatte de Vpro-radiokookrubriek van Annemieke Smit slecht nieuws. Want wat hoorde ik? Groenten halen adem, net als wij (zuurstof in, koolstofdioxide uit). Worteltjes, slakropjes en tomaten hebben kleine mondjes en een heus ademhalingsritme. Als je deze mondjes wilt snoeren en je geweten wilt sussen, dan kun je het beste ingeblikte of bevroren groente kopen. Verse groente ligt op het aanrechtblad naar adem te happen en (gelukkig!) niet hoorbaar te zuchten.

Annemieke Smit had uitgezocht of een mens alleen op vitaminepillen kan leven, maar dit blijkt geen reëel alternatief, want we hebben bijvoorbeeld ook vezels nodig.

Als je een sterke maag hebt, niet al te gevoelig voor groene bloedbaden bent en bestand bent tegen genadeloos door midden gekliefde tomatenmondjes, dan is het verborgen leven van groenten smakelijk leesvoer!

Kritiek op Richard Dawkins

Ik kwam via de website van Cees Dekker een zeer lezenswaardig artikel tegen. Cees Dekker is universiteitshoogleraar en hoogleraar in de moleculaire biofysica aan de Technische Universiteit Delft. Hij schreef dit artikel voor de Volkskrant samen met René van Woudenberg, hoogleraar kentheorie en ontologie aan de faculteit der wijsbegeerte van de Vrije Universiteit te Amsterdam. Het artikel is een reactie op het boek God als misvatting van de Britse evolutiebioloog en populair-wetenschappelijk schrijver Richard Dawkins. Ik citeer:

Dawkins ziet religie als de oorzaak van vele van de ergste gruwelen uit de geschiedenis. Het is echter zeer de vraag of de eliminatie van religie ook de eliminatie van gruwelen zou betekenen. In naam van het atheïstische marxisme-leninisme hebben vele miljoenen mensen het leven moeten laten, als ‘mest op de akker van de toekomst’. En in naam van de wetenschap zijn eveneens gruwelen begaan, zoals het racisme in Duitsland en Zuid-Afrika aantonen. Het punt is dat ieder systeem, religieus, politiek of wetenschappelijk, gebruikt kan worden ter legitimering van kwalijke praktijken.
Een ander fundamenteel probleem in Dawkins benadering is dat hij de wetenschap beschouwt als de enige weg naar kennis en waarheid. Hij ziet daarbij over het hoofd dat veel kennis niet het resultaat is van wetenschappelijk onderzoek. We weten allemaal dat we de grondrechten van anderen niet mogen schenden—maar niet omdat de wetenschap ons dat geleerd zou hebben. Wat Dawkins eveneens over het hoofd ziet is dat mensen een normatief oriëntatiekader nodig hebben dat aangeeft wat belangrijk, waardevol, nastrevenswaardig en goed is—maar dat de wetenschap zulk een kader niet biedt en niet kan bieden. Het vergt zelf zulk een kader. Wie dat ziet, kijkt anders naar religies die zulke kaders bieden.

Het artikel is verschenen op de Opiniepagina van de Volkskrant - 18 november 2006 – onder de titel ‘Een wetenschapper kan heel goed gelovig zijn’. Mij is het artikel, dat destijds op uitnodiging van de redactie geschreven is, geheel ontgaan, en ik kan me voorstellen dat ik niet de enige ben voor wie dat geldt. Als je het (nog eens) wilt lezen – HIER staat de tekst als PDF.

Nachtfoto’s

Vastgelopen of losgeslagen?

Vastgelopen of losgeslagen?

Sinds een paar maanden heb ik een fotocamera die niet meer in mijn binnenzak past. Voor die camera heb ik een stoer handtasje gekocht (lach me niet uit!) en in dat tasje zitten ook mijn mobieltje, mijn portemonnee en sinds kort ook een echte leesbril. Overdag haal ik regelmatig mijn fototoestel te voorschijn, maar ook in het donker gaat het tasje open als ik nachtfoto’s wil maken.

Hoe maak je een nachtfoto zonder flits? Als je verstand van fotografie hebt, kun je de sluitertijd handmatig instellen. Je bepaalt dan zelf hoe lang de lens het licht doorlaat. Als je – zoals ik – minder verstand van fotografie hebt, gebruik je een camera met een automatische instelling voor nachtfoto’s. Het is niet moeilijk, maar je hebt wel een statief nodig voor scherpe opnames.

Vorige week stond ik ’s avonds laat voor een kunstwerk bij ons plaatselijke politiebureau. Het beeld stelt een vastgelopen schip voor. Ik wilde de kleine rode lampjes, die in de omhoog geheven roeispanen verwerkt zijn, tegen de donkere hemel vastleggen.

Ik had twee foto’s gemaakt toen ik in mijn ooghoek een vrouw op de grond zag zitten. Ik geloof dat ze – net als dat beeld – op deze plek gestrand was. Ze leunde tegen een grote rugzak en zat stil voor zich uit te staren. Ik groette haar en zij groette terug. Er kwam een gesprek op gang. Ze bleek geen verdwaalde toerist, maar een Nederlandse vrouw die uit haar woning was gezet omdat ze de huur niet meer kon betalen. Ze zat bij het politiebureau om de volgende dag aangifte te doen. De vrouw was in allerlei juridische procedures verstrikt geraakt en ik probeerde haar verhaal te ontwarren. Ondertussen begon het harder te regenen. We zaten nu tegenover elkaar op de grond. Zij hield een paraplu boven mijn hoofd.

Ik weet niet meer wie van ons het eerst over God begon. Ik geloof dat Hij Zelf om de hoek kwam kijken. Het was aardedonker in het leven van deze vrouw: “Het maakt niet uit als ik hier vannacht doodga. Ik geloof niet in God.”

“Maar jij bent te kostbaar om hier dood te gaan. Mag ik je helpen?” Het mocht niet. Ze accepteerde alleen een pakje sinaasappelsap en bood me een sigaret aan die ik beleefd heb afgeslagen.

“Waarom maak je hier eigenlijk foto’s?” wilde ze nog weten. Ik liet haar op het kleine cameraschermpje meekijken. “Ik maak nachtfoto’s”, legde ik uit. “In het donker krijgen dingen een ander gezicht. Je moet het licht iets langer toelaten, dan krijg je iets moois te zien.” Ze knikte begrijpend.

Ik ga niet vertellen hoe het verder gegaan is. Grote kans dat deze vrouw morgen weer op die plek zit. Ik mocht alleen voor haar bidden. Nu hoop ik dat ze nadenkt over die nachtfoto’s en dat de Vader van de hemellichten door gewone mensen heen iets goeds voor haar gaat doen. Door jou of mij misschien?

Leid te midden van de ongelovigen een goed leven, opdat zij die u nu voor misdadigers uitmaken, door uw goede daden tot inzicht komen en God eer bewijzen op de dag waarop hij komt rechtspreken. 1 Petrus 2:12

Vader, het is hier soms verschrikkelijk donker. Er zijn mensen voor wie het aardse leven een hel is. Wees ons genadig, Heer. Kom alstublieft Zelf rechtspreken!

Geschreven voor Preek door de week van de Meerkerk

Goed advies kost vaak niets

Actiefoto.

Actiefoto

“Do what you like and find a way to get paid for it”

Dit hoorde ik een Amerikaan zeggen. Hij werd geïnterviewd door de BBC World Service. Ik heb dit advies al ter harte genomen, maar ik geef deze goede raad graag door omdat deze helemaal niet duur is. Het kost veel meer wanneer je goed advies in de wind slaat.

Deze vind ik ook mooi – ook van de radio, maar nu uit ons eigen Hilversum:

“De trap wordt van boven naar beneden schoongeveegd.”

Aan het woord was Frans Timmermans, PvdA-staatssecretaris voor Europa – ik meen over het aanpakken van misstanden en corruptie aan de top. Alleen de uitspraak bleef hangen, de exacte context ben ik vergeten omdat de woorden in mijn hoofd bleven rondzingen. Hoe dan ook, het is een aansprekend beeld. Al heb ik wel medelijden met de onderste treden die bij een grote veegactie alle bagger van boven over zich heen krijgen.