Waar staat de Amerikaanse vlag op de maan?

Je hebt vast wel eens naar de volle maan gekeken en jezelf afgevraagd waar nou precies die astronauten geland zijn. Of ben ik de enige gek die zich dit soort dingen afvraagt? Hoe dan ook, onlangs maakte ik in mijn eigen achtertuin een maanfoto (zie hier) en die heb ik voor de grap eens vergeleken met Google Moon en met een afbeelding uit dit filmpje. In Photoshop Elements heb ik de foto waarop de maanlandingen zijn aangegeven even groot gemaakt en in exact dezelfde stand gedraaid als mijn eigen maanfoto – het resultaat zie je hierboven. En nu kan ik dus vrij nauwkeurig aangeven waar de Amerikaanse vlag moet staan die Neil Armstrong en Buzz Aldrin hebben achtergelaten! De maanfoto links is dus van mij, de foto rechts komt hier vandaan. 

Op de rechter foto zie je in geel de aanduidingen S1, S3, S5, S6 en S7. Dit zijn de landingsplaatsen van de onbemande Surveyor verkenningsvluchten. De andere aanduidingen geven de landingsplaatsen van de Apollo 11, 12, 14, 15, 16 en 17 aan. De Apollo 11 bracht Neil Armstrong, Michael Collins en Buzz Aldrin naar de maan. Op 20 juli 1969 zette Neil Armstrong zijn voet op de maanbodem. Michael Collins bleef in het moederschip Columbia achter terwijl zijn collega’s het landingsvaartuig ‘Eagle’ succesvol op de maanbodem zetten. Op de foto rechts staat bij het 4e rode puntje van boven een gele 11 – dat is de landingsplaats van deze bijzondere missie en dáár moeten we dus de stars & stripes zoeken!

Nog even een toelichting: De maan draait wel om haar as, maar wij zien steeds dezelfde zijde omdat de maan synchroon met de aarde mee draait. (Zie de informatie op Wikipedia – eerlijk gezegd snap ik zelf niet precies hoe dat zit met die synchrone rotatie, maar ik begrijp dat we op aarde steeds dezelfde maanzijde blijven zien…) De maanzijde die wij vanaf de aarde kunnen zien toont een aantal donkere vlekken – ‘mara’ of ‘zeeën’ – lager gelegen gebieden waar donker gestold lava te zien is uit de tijd dat de maan nog vulkanisch actief was. Omdat met ruimtesondes ook de achterzijde van de maan in kaart gebracht is, weten we dat daar ook veel kraters zijn, maar geen ‘mara’. 

Omdat de maan en de aarde op 12 / 13 december van dit jaar heel dicht bij elkaar stonden (die afstand varieërt namelijk – lees dit) en omdat we in die koude nachten een mooie heldere hemel hadden, kon ik met een gewone digitale camera een behoorlijk scherpe foto maken. En als dat weer een keer het geval is, weet ik nu waar het USA vlaggetje ergens moet staan. Ik zal echter een iets betere camera moeten kopen om dat vlaggetje scherp in beeld te kunnen krijgen

Het is leuk om wat tijd aan Google Moon te besteden, want in een plat (zichzelf herhalend) oppervlak is de hele maan te zien. Je kunt er dus niet, zoals bij Google Earth in 3D omheen scrollen. Maar er zijn bij de landingsplaatsen wel interessante links met allerlei wetenswaardigheden, filmpjes en dagboeknotities van de astronauten. De NASA biedt een website met informatie over het Apollo programma en ook van de Surveyor missies. Ook leuk: deze pagina van de BBC.

Ik ben van 1961 en heb geen persoonlijke herinneringen aan de maanlandingen. Ik kan me alleen vage zwart-wit beelden herinneren – wij hadden pas laat televisie. Je zou toch zeggen dat ik me er iets meer van zou moeten herinneren, maar kennelijk werd er bij mij thuis niet veel ophef over gemaakt.

Warren bidt voor Obama

De storm komt nog niet echt overwaaien, maar in de VS is er op dit moment nogal wat commotie over de dominee die gevraagd is om te bidden bij de officiële inauguratie van Barack Obama. Het gaat om de Purpose Driven pastor Rick Warren – ook in Nederland bekend van zijn ‘doelgerichte’ boeken.
Ik ben niet zo meegegaan in de hype rond Purpose Driven (ik probeer altijd even af te wachten in welke richting zo’n hype zich gaat bewegen), maar ik heb veel respect voor Rick Warren. Een aantal jaren geleden heb ik hem persoonlijk ontmoet. Echt waar? Nou nee, niet helemaal - maar het klinkt goed. Ik zag hem zitten op een beursstand in Orlando terwijl hij zijn boeken aan het signeren was. Een lange rij fans stond trouw te wachten om hun boek te laten bekrabbelen door Rick Warren Himself.
Nu is er niets mis met signeersessies – al ben ik er zelf niet gek op. Een persoonlijke opdracht of aanbeveling in een boek van een auteur is zeker een toegevoegde waarde. Maar deze lange rij Warren-fans bevestigde het beeld dat ik had: Warren wordt te veel naar de ogen gekeken.
Maar… ik stelde mijn mening over Rick Warren radicaal bij toen ik hem hoorde spreken op de videoschermen van de Willow Creek GLS. Deze man is a big guy – just look at him – maar ik geloof dat hij oprecht is. Hij vertelde op de video hoe hij plotsklaps een celebrity geworden was en hij gaf toe dat je als volgeling van Jezus in de gevarenzone komt zodra mensen jou gaan zien als ‘somebody special’. Hij was niet bang voor de financiële verleidingen (dat zou je toch het eerst vermoeden), want daar kon hij goed mee overweg. Hij vreesde vooral voor de hoogmoed die in zijn hart zou kunnen komen omdat CEO’s en politieke hot shots ineens zijn mening gingen vragen. Ik vond Rick Warren op die video ontwapenend en innemend. Ik kan me vergissen, maar ik wil deze man het voordeel van mijn twijfel geven.
Hetzelfde kan ik zeggen van Barack Obama. Ik ben – net als de meeste mensen – geïmponeerd door deze charismatische man. Ik vind het bijzonder dat er een zwarte (nou ja, min of meer) politicus president van de VS wordt. Ik zie nog niet dat we in Nederland een zwarte premier kiezen, dus we mogen wel eens wat minder hoog van de toren blazen als we over Amerikanen praten. Barack Obama maakt indruk op mij, omdat hij verbaal begaafd is, maar ook omdat hij inspirerend, bedachtzaam en evenwichtig overkomt. Het was juist het interview in Saddleback Church met pastor Rick Warren waardoor ik ook Barack Obama het voordeel van de twijfel ben gaan geven. Als christen wil ik bidden voor mensen die hoge posities innemen. Ik hoop dat Barack Obama meer vrede en stabiliteit in de wereld brengt dan zijn voorganger (dat moet toch kunnen!) Ik bid dat mensen niet steeds verder tegen elkaar uitgespeeld worden, maar dat zij gezamenlijk het goede zoeken – los van hun politieke achtergrond of levensovertuiging.
Terug naar de inauguratie en de commotie. Er zijn nu mensen die roepen dat het een schande is dat Barack Obama juist Rick Warren uitgekozen heeft voor deze plechtigheid. Ter linker- en rechterzijde van het politieke spectrum hebben mensen hun mening inmiddels al gevormd en wordt er in de media en op blogs om het hardst geroepen. Ik zou zeggen: stel je oordeel nog even uit. Kijk eens naar deze video waarin Rick Warren eerlijk verteld wat het succes van Purpose Driven met hem gedaan heeft (een aantal van deze dingen zei hij ook op de GLS van Willow Creek – maar nog wat informeler). Kijk ook eens naar al het goede werk wat deze man doet op het gebied van armenzorg, milieubescherming en HIV/AIDS-bestrijding. Hij laat het niet bij mooie woorden en verdient alleen daarom al respect! En als je nog eens zijn interview met presidentskandidaat Barack Obama wilt zien: check this.

Kijk ook even op de site van een andere vooraanstaande Amerikaanse evangelicaal die oproept om voor president Obama te bidden: Max Lucado “Bid voor alle koningen en gezagsdragers, opdat we rustig en ongestoord kunnen leven, in alle vroomheid en waardigheid.” (1 Tim. 2:2)

I believe (…) that Jesus Christ died for my sins, and that I am redeemed through him. That is a source of strength and sustenance on a daily basis. Yes, I know that I don’t walk alone. And I know that if I can get myself out of the way, that I can maybe carry out in some small way what he intends. And it means that those sins that I have on a fairly regular basis, hopefully will be washed away. – Barack Obama

Ouwelullenmuzieksmaak

Dialoog in de auto met mijn 14-jarige dochter:

“Wat is dit?”
“Johnny Cash.”
“Niet mijn smaak.”
“Dat hoeft ook niet, ik vind het mooi. Jouw muziek vind ik meestal ook mooi, maar smaken verschillen nu eenmaal. Ik houd van allerlei soorten en stijlen. Ik heb in ieder geval geen ouwelullenmuzieksmaak. Of wel soms?”
“Pap, jij houdt van Bruce Springsteen!”
Case closed.

Terugblik Symposium 4 – Bij wijze van spreken

De metafoor van zwangerschap is tot op zekere hoogte goed bruikbaar als het gaat om gemeentestichting vanuit bestaande (moeder)kerken, maar roept ook gauw onsmakelijke associaties op. Zijn emerging churches dan buitenbaarmoederlijke zwangerschappen? Moeten we het echt hebben over miskramen, keizersnedes of nageboorten? Ehm, wat mij betreft liever niet!

In gesprek met Ronald van der Molen is destijds in de tekst van zijn boek gekozen voor een ander inspirerend beeld: het planten van een boom! Op het gevaar af dat dit blog gezien wordt als een reclamezuil voor de uitgaven die ik met mijn collega’s bij Ark Media het licht laat zien (koop die boeken!), wijs ik alle mensen die belangstelling hebben voor gemeentestichting op het boek en de website Plant een kerk (by the way: krijgt Ronald een webfish award?) Houd ook beide ogen open voor de nieuwe uitgave Ploeteren & Pionieren van Nico-Dirk van Loo en Martijn Vellekoop (verschijnt binnenkort) – want in dit doorwrochte werk wordt het fenomeen emerging church in een Nederlandse context beschreven met praktijkvoorbeelden van eigen bodem. Los van de moederkerk blijkt het een hele opgave te zijn om ‘zelfstandig’ een gemeente te stichten. Zouden we in dit verband – binnen en buiten de kerk – niet nog eens goed moeten nadenken over de werking van het lichaam van Christus zoals beschreven in 1 Korintiërs 12? Kunnen we los van dit lichaam functioneren? Kunnen we op eigen houtje kerk zijn? Zo nee, hoe blijven we met elkaar verbonden?

Terugblik Symposium 3 – Grandma in a bikini

Te vaak zijn marketingtrucjes toegepast om mensen weer de (half)lege kerken te laten vullen. Als dat al werkt, dan werkt het niet permanent. Zeker als een jongerendoelgroep benaderd moet worden heeft het geen zin om ineens ‘hip en cool’ te gaan zitten doen. De huidige kerk is niet hip en cool. Mijn Britse marketingbaas noemde deze tot mislukken gedoemde truc ‘grandma in a bikini’. Jongeren bereik je met jongeren. Als de kerk de eigen jongeren weet te motiveren, wanneer de jongeren de ruimte, de middelen en een duidelijk mandaat krijgen, dan kunnen zij slagen waar de leidende generatie faalt. Daarbij moet niet stiekem het oogmerk zijn om op zondagochtend de houten kerkbanken weer gevuld te krijgen.

De gedachte dat mensen elke zondagochtend om 10:00 uur netjes in rijen moeten gaan zitten om naar een predikant te luisteren is niet uit de Bijbel afkomstig. Dit is cultureel bepaald. Persoonlijk zou ik liever zien dat de kerkdeuren de hele week open staan voor (be)zoekers en bidders. Regelmatig – ook tijdens de lunchpauze – kunnen er vieringen gehouden worden. De sfeer die een oud kerkgebouw uitademt hoeft niet muf te zijn. Zorg ervoor dat de kerk aantrekkelijk oogt, fris ruikt, serene rust en vriendelijkheid uitstraalt. Richt een plaats in waar mensen in alle rust kunnen bidden. Zorg voor toezicht door vriendelijke gastheren en -dames die ook een luisterend oor kunnen bieden! Ik heb in een traditionele kerk te Glastonbury gezien dat dit kan… Wat zeg je er van?

Terugblik Symposium 2 – Wegblijvers en thuiskomers

Een aantal jaren heb ik me intensief beziggehouden met marketing-communicatie. Een belangrijk inzicht in dit vakgebied is dat je klanten niet van je moet laten vervreemden. Als een klant wegblijft moet je bij jezelf te rade gaan. Het ligt voor de hand dat je dan ook uitzoekt waarom een klant is afgehaakt. Vaak kun je dat gewoon vragen en soms kun je zo een klant behouden of terugwinnen. Misschien kan de kerk vergeving vragen voor gemaakte fouten, puin ruimen en de terugweg zelf vrijmaken!

Nu weet ik zeker dat sommige mensen moeite zullen hebben met zo’n marketingbenadering. Gelukkig maar. De kerk is niet zomaar een partij op de markt van vraag en aanbod. Toch kan de kerk niet om de inzichten van marketing heen. Elke marketeer weet dat de marktvraag in principe leidend moet zijn. De kerk heeft een Woord voor de wereld, maar de wereld lijkt geen boodschap (meer) aan de kerk te hebben. Ik geloof stellig dat de kerk niet moet overschakelen op een ‘u vraagt en wij draaien’ beleid. Aan de kwaliteit van het evangelie mankeert niets. We kunnen ons wel afvragen of de kerk de hele boodschap van Jezus goed geïnterpreteerd en doorgegeven heeft…

Terugblik Symposium 1 – Missionair élan

Inmiddels zijn alle indrukken die ik opdeed tijdens het symposium ‘De Missionaire Kerk’ (10 december 2008) min of meer verwerkt. Het symposium werd gehouden in het Protestants Landelijk Dienstencentrum te Utrecht.

Na de presentatie van de onderzoeksgegeven door Jaap Jan Krikken (het ging om zijn afstudeeropdracht aan de CHE) gaf ds. Menno Zandbergen commentaar op de bevindingen. Ik verwijs naar zijn artikel in ND van 10 december – dit komt inhoudelijk aardig overeen.

Ik sprak Jaap Jan Krikken na afloop in de wandelgangen (letterlijk) en speurde hem later via het vriendennetwerk Hyves op. Zie ook zijn reactie en vraag van vandaag op de blogpost van 12 december!

In deze serie blogs wil ik mijn gedachten uitspreken over de twee missionaire mogelijkheden die Jaap Jan noemt om het tij van leegloop te keren en onbereikten te winnen – mogelijkheden die hij aanduidt als ‘kerkelijke kustvaart’ en ‘als de moederkerk zwanger wordt’.

Belangrijke opmerking op pag. 12 van het boekje dat wij na afloop mee naar huis kregen: ’Ten diepste gaat het niet om de redding van de kerk, maar om de redding van mensen!’ Mijn constatering: Gebrek aan missionair élan zou goed verklaard kunnen worden door gebrek aan besef bij christenen dat mensen Jezus als Redder nodig hebben. Mee eens?

Viva la Vida

Zit grieperig thuis. Tijd om te lezen en om wat muziek te luisteren. Kreeg voor mijn verjaardag (op verzoek) Viva la Vida van Coldplay. De laatste dagen een paar keer gedraaid en man, hij wordt met de dag beter. Als je ‘m nog niet hebt: dit is mijn tip voor deze decembermaand.

Hieronder de clip van Violet Hill.  Te vaak wordt Coldplay met U2 in verband gebracht. Zelf vind ik Clocks ook een van de beste U2-songs - jammer alleen dat het geen song van Bono en zijn vrienden is. En ik ben eerlijk gezegd nog steeds boos als dit nummer hoger in de top 2000 eindigt dan alle (betere!) hits van U2. Anyways, U2 is ook schatplichtig aan andere bands – they’re all standing on the shoulders of giants. Bij U2 en Coldplay hoor ik met name veel invloed van The Beatles. Ik kan John Lennon soms zachtjes horen meezingen met Chris Martin. Komt ook door dat pianospel. Beter goed gejat dan slecht gemaakt. En Coldplay verdient respect voor hun eigen muzikale creativiteit en originaliteit. Mee eens? O, en nog een vraag voor de kenners & liefhebbers: is 42 Chris Martin’s antwoord op Bono’s 40? Is het een verwijzing naar de Psalmen? Of – zoals je vaak leest – naar The Hitchhiker’s Guide to the Galaxy? Ik denk ook graag na over de betekenis van lyrics – al moet je dergelijke poëtische teksten niet dood analyseren. L’ art pour l’ art!

En dan nog dit. Wil je een schaamteloze christelijke rip-off horen van John Lennon? Check this. En toch vind ik ook dit stiekem wel een mooie song. And all God’s people say…?

Volle maan

Ik heb vanavond heel wat foto’s van de maan geschoten. Valt niet mee om de juiste instellingen te vinden om een scherpe foto te kunnen maken. Deze is goed gelukt – al zeg ik het zelf! Klik hier voor een grote weergave. En kijk naar deze professionele maanfoto (niet van mij!) om het oppervlak beter te bekijken.

 

Naschrift: ik had 12 december foto’s van de maan moeten maken, maar ja… toen was ik jarig! Waarom de nacht van 12/13 december? Dat was een bijzondere nacht omdat de afstand tussen de aarde en de maan minimaal was. Vandaar: een uitzonderlijk grote maan aan onze hemel. Dit heet een lunar perigee (perigeum) – de afstand tussen maan en aarde was slechts 356.567 kilometer (en daar heb ik mijn telelens natuurlijk exact op afgesteld, ha ha). Het tegenovergestelde heet lunar apogee (apogeum) – de maan staat dan zo’n 406 duizend kilometers van onze aarde – scheelt toch een paar strippenkaarten of air miles. Zie hier voor meer info. Wil je volgend jaar ook mooie maanfoto’s maken? Kijk hier, noteer de data alvast in je agenda 2009 en hoop weer op een onbewolkte, ijskoude nacht!

Kappen met de kerk?

Johan ter Beek vroeg me in de comments al hoe het symposium ‘de missionaire kerk’ in Utrecht was, dus laat ik niet aarzelen en jullie gelijk maar even bijpraten!
De PKN is als grote volkskerk landelijk gezien gefuseerd, maar op plaatselijk niveau moet er vaak nog hard gewerkt worden aan de eenheid in verscheidenheid. Juist in een kerk die stijf staat van de tradities (niet onaardig bedoeld) zal het niet meevallen om soepel te reageren op alle kansen en bedreigingen.

Het visiedocument Leren leven van de verwondering is de moeite van het lezen waard voor wie wil weten in welke richting het protestantse moederschip koerst en waar de discussies binnen de PKN over gaan. Een van de partijen die nadrukkelijk van zich laat horen is het Evangelisch Werkverband, een vernieuwingsbeweging binnen de PKN die de missionaire roeping van de kerk centraal stelt. In opdracht van deze beweging heeft CHE-student Jaap Jan Krikken zijn afstudeerproject over ‘missionair gemeente-zijn’ uitgevoerd. Uit dit onderzoek zijn een tiental kerkelijke gemeenten naar voren gekomen die door hem als ‘meest verrassende missionaire gemeenten’ zijn aangemerkt. Ik heb de presentaties van drie van die kerken (uit Gouda, Rotterdam en Ermelo) ‘s middags meegemaakt en zal hier nog afzonderlijk op terugkomen. Ook hoop ik nog aandacht te besteden aan de uitgaven Als de moederkerk zwanger wordt van ds. Hans Eschbach en ‘Groeikansen’ van ds. Leo van der Eijk (sorry, nog geen link naar uitgever IBB mogelijk – het boekje is pas verschenen).

De PKN heeft landelijk gezien te maken met grootschalige kerkverlating en met een afnemende betrokkenheid van gemeenteleden. Volgens het CPB zal in 2020 72% van de Nederlanders onkerkelijk zijn. Slechts 4% van de populatie zal zich tot de PKN rekenen en 7% zal tot de overige kerkgenootschappen behoren*. Als de PKN het tij nog wil keren, dan zal er niet te lang geaarzeld moeten worden met het nemen van maatregelen. 

Jaap Jan Krikken bespreekt twee mogelijke strategieën voor de kerk om uit de impasse te geraken. De eerste mogelijkheid duidt hij aan als ‘kerkelijke kustvaart’. De kerk zou zich actief moeten uitstrekken naar de mensen die ‘een zekere band met de kerk hebben of hebben gehad’. Dit lijkt me een voor de hand liggende strategie. Mensen die wegblijven hoeven niet voor goed af te haken, soms zijn zij weer bij de kerk te betrekken, vooral als ze door de kerk weer benaderd worden en wanneer er oprecht naar hen geluisterd wordt. Dit houdt ook in dat de kerkmensen hun geheimtaal moeten opgeven en cultureel bepaalde barrieres moeten neerhalen. Men mag niet langer ‘vruchteloos vasthouden aan oude vormen’ en evenmin ‘vruchteloos meegaan met de tijdgeest’. De kerk moet nieuwe vormen vinden maar haar authentieke en onderscheidende boodschap behouden.

De tweede mogelijkheid verwijst naar het EWV-initiatief ‘Protestantse Pioniers Plekken’. Hierbij gaat het om de oprichting van een dochtergemeente vanuit de moedergemeente. Dit kan een revitaliserend effect hebben op de moedergemeente (al moet je niet uitsluiten dat de dochter de moeder overleeft…), maar het opent in ieder geval deuren voor mensen die zich in een traditionele kerk niet thuisvoelen. “Wanneer de dochtergemeente op haar manier de kerk kan vormgeven, op een manier die aansluit bij de hedendaagse Nederlandse cultuur, wordt de actieradius geweldig vergroot. Naast de bestaande vorm van kerk-zijn ontwikkelen zich hele nieuwe vormen.”

Het deed me goed om in de samenvatting van het onderzoek te lezen dat Jaap Jan Krikken naar het boek Aansluiting of kortsluiting van Michael Moynagh verwijst. Dat boek heb ik een aantal jaren geleden uitgegeven, maar zonder veel succes. Inmiddels hebben we het boek opgeruimd, maar je kunt het hier bijvoorbeeld nog voor een prikkie kopen. Je kunt ook op zoek gaan naar de Engelse editie: Changing World, Changing Church. Moynagh beschrijft waar de kortsluiting tussen kerk en seculiere samenleving optreedt, maar ook hoe de aansluiting hersteld kan worden. Niet vanuit de ‘kom bij ons’ gedachte, maar door de bereidheid om mensen op te zoeken daar waar zij zijn. Het ziet er naar uit dat de tijd nu rijp is voor meer boeken (vooral ook van eigen bodem!) over kerkvernieuwing en gemeentestichting. Ik doe m’n best om de buitenboordmotoren van de kerk (zo noem ik de missionaire werkers van de emerging church) te steunen door hun visies in boekvorm bekend te maken, maar wat zou het mooi zijn wanneer de haperende hoofdmotoren van het moederschip ook weer op volle toeren gaan draaien…

PS De foto van de teruggesnoeide en afgekapte boom maakte ik (met mijn mobieltje) toen ik van het Protestants Landelijk Dienstencentrum terugliep naar Utrecht CS. Moeten we maar helemaal kappen met de kerk of moet er radicaal gesnoeid worden zodat er ruimte komt voor frisgroene twijgjes? Ik ben benieuwd naar jullie meningen.

* Deze informatie heb ik overgenomen uit de samenvatting van het onderzoek van Jaap Jan Krikken. Ik weet niet hoe betrouwbaar de statistieken en prognoses zijn. Na wat gegoogel denk ik dat het ledental van de PKN inmiddels onder de 2 miljoen leden gezakt is, maar het is bovendien zeer de vraag hoe sterk de binding van deze leden met hun kerk is. Er is recent onderzoek gedaan door KASKI, maar de uitkomsten worden niet openbaar gemaakt. Als het waar is dat het ledental van de PKN elk jaar met zo’n 60 duizend mensen afneemt, dan moet de PKN zich grote zorgen maken voor de langere termijn. Is er iemand die een goede schatting kan maken van de getalsmatige verhoudingen op de kerkelijke kaart van Nederland? Daar ben ik wel benieuwd naar…