De laatste tijd valt het me op dat er in ‘christelijk Nederland’ (wat is dat?) geprobeerd wordt om de rijen te sluiten. Opmerkelijk is het Dit geloven wij-initiatief waarbij getracht is een eensluidend standpunt in te nemen over de omstreden kwestie schepping en/of evolutie. Meer recent volgde het Manifest voor christelijke eenheid waarbij een veelkleurig gezelschap van christelijke leidsmannen en Arenda Haasnoot (abusievelijk Haastnoot genoemd op de site) zich schaart achter de ferme leuze: Wij kiezen voor eenheid. Lees hier de tekst van het manifest.
Persoonlijk voel ik geen grote aandrang om een van beide manifesten te ondertekenen. Ben ik tegen verklaringen of voel ik me niet verwant aan de gerespecteerde ondertekenaars? Nee, mijn naam prijkt wel onder het Micha Manifest – een eerder initiatief dat ik van harte onderschrijf. Maar de meer recente pogingen om op het kerkelijk erf de rijen te sluiten komen op mij nogal krampachtig over. De verklaringen moeten zo ruim geformuleerd worden dat vrijwel niemand er nog serieus bezwaar tegen kan hebben. Kennelijk is het de bedoeling dat zoveel mogelijk geestelijke leiders hun krabbel plaatsen - soms om daarna hun standpunt publiekelijk te nuanceren of tegen te spreken.
Wie zit er te wachten op deze formele manifesten? En als ik zo’n plechtige verklaring van eenheid niet wil ondertekenen zaai ik dan de facto verdeeldheid? Deze passage uit laatstgenoemde verklaring is in mijn ogen veelzeggend:
“WIJ KIEZEN VOOR eenheid, in de verscheidenheid. We zijn christenen die tot verschillende kerken behoren. We hebben verschillende achtergronden van cultuur en geschiedenis. We zijn het niet in alles met elkaar eens. In onze leer en ons leven maken we niet altijd dezelfde keuzes. We behoren tot kerken met verschillen geloofsuitingen. We willen dat niet ontkennen.”
Met andere woorden: we zijn tot op het bot verdeeld, we hebben een andere cultuur en over vrijwel elk wezenlijk onderwerp zijn wij bereid elkaar in de haren te vliegen. Daar zijn we het in ieder geval gloeiend over eens! En we willen niet ontkennen dat we op basis van deze verschillende achtergronden en inzichten tot totaal tegengestelde keuzes komen. Pas op: dit document vernietigt zichzelf!
Ik weet dat ik nu een gedeelte uit een manifest licht, maar het is wel een erg belangrijk gedeelte. De rest van het manifest heeft toch vooral het karakter van een openbare schuldbelijdenis en een collectieve poging om bestaande plooien glad te strijken. Zit ik hier een beetje zuur en eigenzinnig te doen? Ach, misschien wel. Wat mij betreft schrijft heel christelijk Nederland een gigantisch Mea Culpa en drukken we collectief onze vingerafdrukken op zo’n document – het kan geen kwaad. Maar wat bereiken we daar in praktijk mee?
Waarom voelen leiders van christelijk Nederland nu ineens de behoefte tot het opstellen en ondertekenen van dit soort manifesten en waarom reageren niet alleen mijn hersencellen maar ook mijn lachspieren op zo’n goedbedoeld initiatief? Ben ik misschien cynisch geworden of snap ik het niet? Of hoor ik bij een postmoderne generatie volgelingen van Jezus die geen boodschap meer heeft aan gestolde waarheden en geforceerde pogingen tot eensgezindheid? Ik hoop dat het laatste het geval is.
Maar omdat ik klaarblijkelijk een overgangsfiguur ben en nog wel de charme zie van gewichtige manifesten, heb ik nu ook zelf een vlammende verklaring opgesteld waar iedereen zijn zegel, handtekening, stempel en/of vingerafdruk onder mag plaatsen – maar het hoeft niet! Ta-ta-ta-ta… hier komt ie dan:
Wij verklaren nederig dat wij als christenen al eeuwenlang geen beste indruk hebben gemaakt. Door Gods genade zijn veel dingen desondanks wel goed gegaan en is de reputatieschade nog beperkt gebleven. Op tal van terreinen hebben wij echter jammerlijk en publiekelijk gefaald, onze Meester verloochend en collectief een anti-getuigenis afgelegd. We schamen ons diep – soms plaatsvervangend – en beloven plechtig beterschap. Gelukkig hebben we Jezus, zijn Woord en zijn Geest nog en krijgen wij nog enig respijt van onze Vader. We maken hier verder geen woorden meer aan vuil en gaan vanaf nu gewoon doen wat we belijden. Amen?
Amen!!!
Scherp stukje zeg!
Lachspieren? Ik kan er eerder een beetje boos om worden. Krijg ik weer ongevraagd een boek door mijn brievenbus gepropt waarin weer een onnozel manifest wordt opgesteld.
Waarom beginnen sommige mensen toch altijd met een manifest? Waarom starten ze niet gewoon met het naleven van de Bergrede? Ik ben echt allergisch voor dit soort politiek correcte pennenvruchten. Gelukkig is er ook weer een fijne stuurgroep opgericht en zo praten we alles weer keurig rond.
Excuses voor mijn cynisme, maar dit soort acties spreken me totaal niet aan. Het is zo eenvoudig om een papiertje te ondertekenen. Ga er maar eens naar leven!
Om eenheid te krijgen zul je toch moeten erkennen dat je het “tot op het bot” oneens bent. Het is in ieder geval een begin en stelt mensen zoals jij en ik in de gelegenheid er op te reageren en er over door te gaan brainen.
http://kerkjespelen.blogspot.com
Misschien ben ik een tikje (te) naïef en snap ik de christelijke wereld niet zo goed, maar van mij mogen ze dit wel doen hoor. Ik ga zo even kijken of de site http://www.ditgelovenwij.nl nog in de lucht is. Een massief initiatief in 2002 van Uitgeverij Medema. Mijn conclusie is dat ons collectief geheugen voor dit soort acties te fragmentarisch is en te korte-termijn-gericht om van blijvende betekenis te zijn. En inderdaad: let’s not just talk the talk, but in stead walk the walk.
Ha, ha, ha, wat ik al dacht… De site is vervangen door een korte verklaring in het voetspoor van Cees dekker. Het is toch ….geklaagd.
Wat is het probleem? Dat de oorspronkelijke tekst is vervangen door een andere? Of ben je het oneens met hetgeen er nu staat? Licht eens toe…
O sorry, heb ik me te krachtig uitgedrukt? Die vorige tekst heb ik lang niet bekeken, maar het boek ervan heb ik wel. Op zich erg goed. Het was misschien eleganter geweest als beide teksten erop stonden. Zoals het nu is wordt aangetoond dat al die verklaringen tijdelijk zijn en tijdgebonden. Volgend jaar weer een nieuwe? Zoiets.
Nee, niet te krachtig – maar wat mij betreft een tikkeltje onduidelijk. Bedankt voor de toelichting!
Sorry Paul, ik ben nu eens echt niet met je eens (zullen we meteen een manifest opstellen dat we het een zijn in het oneens zijn ; )). Ik vind je wel erg negatief doen over het manifest. Zelf vind ik het eerlijk gezegd een verademing dat dit mogelijk is: kerkelijke leiders van de meest uiteenlopende denominaties, van Jan Zijlstra tot Bisschop de Korte, met een verklaring dat ze één willen zijn het Evangelie van Jezus Christus.
Er wordt een keer niet op de verschillen gewezen, maar juist wat we gemeenschappelijk hebben. Natuurlijk moet men het ook maar eens uit gaan leven, maar zo’n manifest kan een begin zijn. Is de reformatie ook niet met 95 stellingen begonnen, ’slechts’een manifest op papier?
In een land dat bekend staat om z’n kerkscheuringen kan het m.i. wel degelijk een krachtig getuigenis zijn zo’n manifest, ook naar de wereld toe die toch voornamelijk het beeld heeft van kerken die elkaar zwart maken.
Ja, laten we formeel vastleggen dat we het een keer niet eens zijn
Je vergelijking met de Reformatie is wel interessant. Maarten Luther’s actie (het is zeer de vraag of hij überhaupt iets op een deur gespijkerd heeft!) is te vaak geïnterpreteerd als een soort provocatie, het was gebruikelijk om stellingen bekend te maken om daar in geleerde / geestelijke kringen over te kunnen discussieren. Prima! Het was in ieder geval geen manifest van eenheid, maar een duidelijke stellingname die – tegen de wil van Luther in – juist tot enorme verdeeldheid geleid heeft. Zie hier wat op schrift gestelde stellingen ook kunnen veroorzaken! Waarschijnlijk zijn het vrienden / aanhangers van Luther geweest die de stellingen vertaald en onder het volk verspreid hebben – daarna is er een lange serie van conflicten en bloedige vijandigheid aangebroken. Met andere woorden: je vergelijking pakt in mijn ogen niet zo gunstig uit!
Ik twijfel niet aan de goede bedoelingen van de ondertekenaars, maar juist de ‘historische’ claim komt op mij wat grotesk over. We leven in een klein, verdeeld landje en het valt niet mee om iedereen ‘aan boord te krijgen’. Nogmaals: ik ben niet tegen op schrift gestelde verklaringen, maar de neiging om de rijen te sluiten door één gezicht naar buiten te trekken komt op mij geforceerd over. Maar hé… ik kan het mis hebben!
Ergens ben ik het met zowel Martijn als Paul eens.
Wat Martijn zegt: bijzonder om – zeker in een land vol kerkscheuringen – eens te hebben over waar je elkaar wél kan vinden. Te vaak vind ik dat de ene kerk het vooral heeft over waarom ze beter zijn de andere kerk. En zeker niet alleen in Nederland, overigens.
Ik vind juist die verscheidenheid zo waardevol. Dave Andrews schreef hier ooit het boek ‘Christi-Anarchy’ over, zeker de moeite waard. Ook Rob Bell heeft het in Velvet Elvis over het feit dat we die verscheidenheid moeten omarmen, en niet vast moeten zitten aan onze kleine (of grote) dogma’s en geloofsstijlen, alsof die stuk voor stuk bakstenen in een muur zijn. Als je dan een baksteen weghaalt, zou de hele muur wel kunnen wankelen.
Otto de Bruijne heeft het wat dat betreft over het ‘monomane’ van het christendom, we zouden als christenen altijd met de neus dezelfde kant op moeten staan.
Daarom, waardevol als dat eens niet per sé hoeft, maar dat je wél kan erkennen dat je tot hetzelfde lichaam behoort. Liever een manifestje te veel dan eindeloze kerk-scheuringen of zelfs godsdienst-oorlogen.
Tegelijkertijd ben ik het met Paul eens. Als je dit soort ‘geintjes’ te vaak uitvoert dan is natuurlijk de kracht en belang van zo’n uitting sterk verzwakt. Daarbij kan je je afvragen als het dichter bij huis komt – bijvoorbeeld in je eigen gemeente – of mensen nog wel die ruimte in verscheidenheid zouden kunnen geven (aan leden, aan oudsten of – help! – zelfs de voorganger…
Antonie, je doet me denken aan de joodse rabbi die twee kibbelende mannen bij zich kreeg. Hij hoorde de ene man aan en zei: “Jij hebt gelijk!” Daarna mocht de andere man zijn zaak bepleiten en ook hij kreeg te horen: “Jij hebt gelijk!”
Een derde man hoorde het met verbijstering aan: “Maar rabbi, ze kunnen toch onmogelijk allebei gelijk hebben?”
De rabbi dacht even na en sprak: “Jij hebt óók gelijk!”
Maar jij hebt ook gelijk, Antonie. Ik reageer ook tweeslachtig: het is goed als mensen zich met elkaar verzoenen en het is mooi als zij hun eenheid in Christus openlijk belijden. Ik zoek bij mezelf ook naar de reden waarom ik moeite voel bij ‘manifesten’. Ik kom uit een vrije groep – zonder voorganger, zonder eigen kerkgebouw. In de loop der jaren werden steeds meer zaken geformaliseerd en op het laatst hadden we statuten en een huishoudelijk reglement. Aan een eigen gebouw en een eigen dominee zijn we nooit toegekomen – de groep heeft zichzelf in alle rust en vrede opgeheven en de ‘leden’ (we hadden geen leden) hebben zich aangesloten bij andere lichaamsdelen. Nu ben ik lid van een kerk. Met overtuiging, want ik ben enthousiast over die kerk en ik houd van de mensen die zich daar locaal verenigd hebben. Maar bij elke vorm van insluiting doen zich vormen van uitsluiting voor. Elke formalisering van ons eigen gelijk beperkt de denkruimte en vrijheid. En hoe plechtiger we daar bij kijken, hoe gewichtiger wij ons daar bij voordoen, hoe ongemakkelijker ik me begin te voelen. Ben ik ook een beetje een christelijke anarchist? Waarom heb ik dit blog ook alweer VRIJSPRAAK genoemd?
En ik ben het weer helemaal met Antonie eens.
Wat een eenheid toch! Daar hebben we helemaal geen manifest voor nodig
Hoi Martijn, jouw reactie op Antonie kwam net voor die van mij binnen. Ik denk na over een vervolg. Ik probeer even door de manifesten en canons van de laatste tijd heen te kijken om te ontdekken waarom we plots zo’n behoefte lijken te voelen om het over een aantal zaken gloeiend EENS te zijn. Men wil klaarblijkelijk de rijen sluiten en de balans opmaken. Dit is een bredere reactie op postmoderniteit, als je het mij vraagt. Het gaat hierbij niet alleen maar om de kerk, al voelen christenen zich misschien het meest bedreigd door de nieuwe tijd omdat de gevestigde orde verstoord is. We moeten ons heroriënteren en gaan op zoek naar de dingen die nog ‘recht overeind staan’.
Kan het zijn dat deze manifesten niet een ‘brede reactie’ zijn op het postmodernisme, maar juist een gevolg ervan. Eindelijk is het mogelijk om niet vanuit het ‘moderne’ denken – ‘de waarheid is uiteindelijk 100% kenbaar’ – te ageren, maar juist vanuit het postmoderne – ‘wij zijn uiteindelijk ook maar mensen, en kunnen fouten maken, en kunnen nooit een ander zijn waarheid 100% uitsluiten’?
Ik denk dat die ontwikkeling een zeer goede is, want het biedt ruimte voor relaties, ook met hen waar je het niet volmondig mee eens bent of kan zijn.
Misschien is je grap over die rabbi niet eens zo ver van de realiteit. Ik denk dat ik wel redelijk ‘postmodern’ ben, in dat ik verschillende schijnbaar tegenovergestelde waarheden kan waarderen. God is niet logisch, Hij is een mysterie. Tenzij we dat mysterie – en dus Zijn onkenbaarheid én ons onvermogen hem volledig te kunnen doorgronden – accepteren, zullen we Hem nooit écht leren kennen. Een paradox op zich.
Maar dat hoort dan ook weer bij het mysterie, denk ik.
Als “wij kiezen voor eenheid” een leuk praatpapier in de vorm van een boek blijft, ben ik het met Paul eens. Als het dan al iets betekent, moet zich dit in de praktijk uitwijzen.
Wij kiezen voor eenheid betekent dan dat op plaatselijk niveau een pinkstergemeente met een GKV-kerk gaat samenwerken. Of een evangelische gemeente met een PKN-kerk. Als dat de weg is tot eenheid onderschrijf ik het volkomen.
Soms moet de wens tot eenheid worden beschreven door voorlieden. Vraag is dan ook of de meute de leiders volgen. Ik heb het manifest wel ondertekend. Omdat ik daarmee wil aangeven hoe belangrijk ik eenheid vindt. Als die eenheid alleen een papieren tijger is, zoals we die al in zoveelvoud kennen, is het zonde van al het werk.
Maar wie weet, is er nu een moment aangebroken waarop allerlei mensen zich niet meer laten voorstaan op hun waarheid en arrogant verkondigen dat dit de enige echte waarheid is (en dan bedoel ik natuurlijk niet “Jezus Christus en die gekruisigd”) maar samen met anderen op de knieen gaan, elkaar een schouder zijn en samen huilen over het verdriet dat de ander is aangedaan.
Je eigen manifest heeft wat mij betreft nog een manco: het spreekt nog steeds over wij. Schrijf zo’n manifest in de ik-vorm. Daarin houd je het bij jezelf en maak je jezelf verantwoordelijk voor hoe je je leeft. In Jezus zie ik broers en zussen om mee heen, in Hem zie ik de eenheid. Niet zozeer in het vanaf nu erkennen ‘wij’ dit of doen ‘wij’ het volgende. Vanaf nu neem ik mijn verantwoordelijkheid en raap ik mezelf weer op elke keer als ik op m’n smoel ga. Ik kijk om me heen en geniet van de dingen die goed gaan in het Koninkrijk en word boos als ik onrecht of iets anders kwaads zie wat er niet in thuis hoort. Krampachtig wordt het als ik steeds moet checken of elk geloofsgenootje hetzelfde vindt en doet als ik. Relaxter vind ik het als ik in mijn zeggen, doen en denken m’n focus op Jezus heb en mijn zichtslijn onderweg kruist met iemand die ook die kant op kijkt.
Poeh, al schrijvend kom ik erachter dat ik ook niet helemaal weet te duiden wat er nu vervelend of positief is aan zo’n manifest. Leuk prikkelend stuk in ieder geval.
Die wij-vorm is een truc. Jullie hebben er allemaal bewust of onbewust in de vorm van een comment je naam onder gezet! Alleen lastig dat jullie dat vaak vergezeld laten gaan van een amendement en lastige kritische voetnoten. Waarom nou toch, stelletje eigenzinnige dwarsliggers! Nu heb ik de waarheid eens en voor altijd goed onder woorden gebracht en dan komen al die zelfstandig denkende mensen met hun eigen meningen plus kritische op- en aanmerkingen op de proppen!
Oké. Misschien is DAT wel wat ik bedoel. Een manifest kan ook een goedbedoelde poging zijn om de discussie te smoren en wezenlijke verschillen van inzicht toe te dekken. Chistenen geloven graag in het harmoniemodel en dat is natuurlijk ook prachtig. Toch komt werkelijke vooruitgang eerder voort uit een conflict (Martijn, kijk nog even terug naar Luther).
Ik geloof dat onze eenheid als christenen van een geheel andere orde is. Het gaat er niet om dat we het over alles eens zijn – we moeten een ZIJN en onze verschillen leren waarderen. Wie dat graag op schrift wil stellen, moet dat vooral doen. Ik geloof ook in de kracht van woorden. Maar meer nog in de kracht van daden.
Elke poging tot de discussie smoren is bij voorbaat verdacht, in mijn mening. Maar ja, ik hou dan ook *enorm* van een goede discussie…
Vooruitgang die voortkomt uit conflict is ook een spannende. Is die vooruitgang in de geschiedenisboekjes niet veel netter dan die in werkelijkheid is? Vaak wordt er dan iets besloten en is dat niet vergelijkbaar met een manifest?
Ik zie het wel heel duidelijk zo werken als ik het op mijzelf betrek. Conflict, discussie, een confrontatie helpt mij ontzettend om vooruit te gaan. Maar als je het over brede ontwikkelingen gaat hebben, gaat het me wel wat duizelen.
Laat ik een concreet voorbeeld geven. Er zijn duidelijke verschillen van inzicht en die poetsen we niet weg met goede bedoelingen alleen. Ik moet denken aan de ‘doopkwestie’.
Als er in een bijeenkomst vol vriendelijke woorden (ik doel nu op een recente samenkomst van PKN en VPE, georganiseerd door Christelijk Weekblad – voorheen Centraal Weekblad) een vraag over de doopkwestie wordt gesteld, dan ligt de diepe verdeeldheid weer pijnlijk bloot en voelen we allemaal de behoefte om dit ‘onoplosbare probleem’ te laten rusten. “Laten we nu toch vooral praten over de dingen die ons verbinden” – lijkt dan het algemeen gevoelen. Maar in praktijk blijven we stug vasthouden aan ons grote eigen gelijk en lukt het ons als christenen (meestal!) niet om op zo’n belangrijk punt een liefdevolle en werkende oplossing te vinden. Stel je voor dat het mogelijk is om wederzijds elkaars doopvorm te erkennen. Stel je voor dat ‘volwassendoop’ niet meer gezien wordt als ‘overdoop’ maar als een persoonlijke bevestiging van hetgeen je ouders je al met de beste bedoelingen mee wilden geven. Stel je voor dat baptisten niet meer (subtiel) zouden aandringen op ‘groot dopen’, maar elkaar op dit punt de geloofsvrijheid zouden laten. Als het ons niet lukt om op één zo’n punt tot overeenstemming te komen, hoe moet het dan met al die andere zaken die een wig drijven tussen ons?
Een ander de geloofsvrijheid laten klinkt vaak vrijer dan het is. In de praktijk houdt het vaak wel in dat je wordt gevraagd een (eigen) geloofswaarheid los te laten. Daar zit vaak het pijnpunt.
En dan is dus de vraag: hoe stellig zijn we in onze ‘onwankelbare geloofswaarheden’ en wanneer willen we erkennen dat het vaak om verschillende interpretaties, visies en tradities gaat die allen hun waarde en betekenis hebben? Kunnen we echt leven met de verschillen?
Ik moet denken aan huwelijken. Als je probeert om je partner naar jouw beeld en gelijkenis te veranderen, dan ben je niet werkelijk verliefd. Leve het verschil!
We moeten tot de ontdekking komen dat een deel van de kerk God en zijn Woord centraal stelt (traditionele kerken); andere geloofsgemeenschappen benadrukken Jezus als Heer en leggen meer het accent op de verkondiging (evangelisch); een derde stroming waardeert vooral het werk van de heilige Geest en zijn gaven (pinkster/charismatisch). Wie heeft er gelijk?
De werkelijkheid is dat we op een onzichtbare manier één Lichaam ZIJN. Dat mysterie kan niet in woorden gevat worden, het moet in de praktijk van het leven werkelijk beleefd en uitgeleefd worden.
Accentverschillen zijn het makkelijkst, ik heb het meer over de onwankelbaarheid van geloofszekerheden. Mooie vergelijking met een huwelijk.
Heerlijk verwarrend kan dat zijn, het postmoderne. Ik denk met weemoed terug aan de werkgroepen communicatiewetenschap waarbij we Beaudrillard lazen e.d. Ik waardeer enerzijds alle ruimte die het geeft en de opening voor relatie-bouwen wat Antonie al benoemt, en anderzijds wil ik in een discussie wel eventjes haarscherp aangeven waar het (on)gelijk ligt.
Zouden meerdere mensen dit bij zichzelf herkennen? Zou dat bang of onzeker maken? Zou je daarom maar snel een krabbel gaan zetten?
Verder heb ik laatst nog gevraagd aan iemand waarom hij een krabbel heeft gezet. Het kwam bij hem meer neer op moeheid bij het constant uitleggen wat de verschillen zijn. Een stop-met-zeuren, nu ben ik te lang bezig met persconferenties geven over het groot-gristelijk-falen en heb ik geen tijd meer voor daadwerkelijk werken en impact hebben in de samenleving.
Je legt zo’n beetje alle pijnpunten van het postmoderne bloot in je ene post. Leuk!
Zit regelmatig met het probleem dat ik *weet* dat ik gelijk heb, maar vanuit m’n wereldbeeld anderen de ruimte moet geven om te denken wat ze willen.
Soms denk ik dat de mens is gemaakt om in een spagaat te liggen, zoals vonken naar de hemel springen, om Job verkeerd te citeren.
Leuke discussie, heren. (Waar blijven de dames, trouwens?)
Pijnpunt ligt ‘em inderdaad in de geloofszekerheid. Mijn ouders hebben al sinds mensenheugenis een geborduurde tekst op hun slaapkamermuur hangen met de lijfspreuk van de Moraviërs (een zendingsbeweging uit, als ik me niet vergis, de 17e/18e eeuw).
Die spreuk gaat als volgt
In essentials: unity
In non-essentials: liberty
In all things: love
Met andere woorden, zels al gaat het over fundamentele verschillen, dan nog is de manier waarop we het daarover hebben leidend. Want dat is de meest essentiële geloofszekerheid, althans volgens Jezus (je naaste liefhebben als jezelf) en Paulus (geloof, hoop en liefde, maar van deze drie Liefde).
M.a.w. als we het over die Liefde eens zouden kunnen worden, dan kunnen we al een heel eind komen.
De discussie doet me ook denken aan deze oude Duyvis reclambe
Dat doen we nou eigenlijk met het geloof. Terwijl een pinda van Duyvis altijd oké is.
“Weet u dat ik ze met stempel eigenlijk lekkerder vind?” Prachtige metafoor, Antonie!
“Maar Samuel, weet je niet dat een kind van Jezus altijd okee is?”
Thanks voor de vergelijking.
Tja, toen Antonie vroeg waar de dames bleven kon ik het niet laten om ook even te reageren
Coole vergelijking met die Duuvis reclame! Ik denk er precies zo over, er is geen manier van geloven die echt ‘fout’ is. Want wat is fout? (Behalve dan wanneer je essentiële dingen gaat ontkennen, maar ik bedoel hier meer het verschil tussen kerkgenootschappen). En ik houd zelf ook van eenheid, maar ik weet ook dat dat in de praktijk vaak niet kan. Toen ik het comment van Rick las waarin hij het had over samenwerking tussen een Pinkstergemeente en een GKV dacht ik meteen: “Maar dat kan niet!” En dat is denk ik hoe veel mensen al meteen denken. Onmogelijk! Mede door het doop-probleem wat Paul al aanstipte. Mooi hoe je aangeeft dat daar meer acceptatie naar elkaar toe zou moeten zijn. Dan zouden al veel kerkgrenzen vervagen…
@Marieke: Het aardige is juist dat Jos Douma, GKV predikant in het boek beschrijft hoe GKV en pinkstergemeente (en een hele hoop andere kerken/gemeenten) in Haarlem al een aantal jaren samenwerken in hele concrete projecten. Het kan dus absoluut. En het is nog leuk ook. Dat zulke samenwerking op allerlei plaatsen van de grond komt, is een belangrijke aanleiding voor het manifest/boek.
Als mijn prikkelende stellingname tot iets goeds leidt (en dat is natuurlijk wel de bedoeling!) dan is het dat we elkaar beter gaan begrijpen. Prima wanneer kerken, groepen en individuele christenen elkaar ontmoeten en barrieres wegnemen. Of een formeel manifest daarbij echt helpt – we zullen het zien.
Ik weet niet waarom andere vrouween niet reageren op deze blog.
Wat mij betreft: ik kom uit een Vrijgemaakt, en later Nederlands Gereformeerde achtergrond.
Op de christelijke studentenvereniging geestelijk gevoed onder andere door Francis Schaeffer en C S Lewis. Ook Dietrich Bonhoeffer en Dorothee Sölle. Bob Goudzwaard en ds. H. de Jong ( predikant NGK) en ik vergeet vast nog wel een en ander; zoals Taizévieringen.
Op de christelijke studentenvereniging ook ervaren dat er christenen zijn in kerken die daarvoor niet in mijn gezichtsveld waren geweest.
Wat eenheid betreft ben ik al lang op een punt dat ik niet veel verwacht van veel energie steken in zoeken naar officiele georganiseerde eenheid in groot verband.
Ik ben wel blij als er soms iets van verzoening te zien is.
Bijvoorbeeld in Ede ( waar ik woon) waar de kerkenraden van de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt hebben uitgesproken dat ds. Roukema niet uit de kerk had mogen worden gezet in 1968. Waarop de Nederlands Gereformeerde Kerk met dankbaarheid heeft gereageerd.
Mijn drie dochters zijn alle drie tot de overtuiging gekomen dat geloofsdoop bijbels beter te onderbouwen is dan kinderdoop. Ze hebben zich alle drie ook dienovereenkomstig laten dopen in de Baptistengemeente in Ede.
Daar had ik geen enkele moeite mee; ik kan het heel goed volgen.
Ik denk dat ze misschien wel gelijk hebben zelfs.
Alleen, Gods weg met mij in de Nederlands Gereformeerde Kerk is zo dat ik denk dat daar mijn plaats is. De manier waarop ik belijdenis heb gedaan toen ik 18 jaar was maakt ook dat ik vind dat ik me niet nog een keer zou moeten laten dopen.
Ik zie dat God zegen geeft in gemeenten waar kinderen worden opgedragen en in gemeenten waar kinderen worden gedoopt.
Dat is maar één onderwerp waarover veel verdeeldheid is en soms pijn of boosheid bij ouders als hun kinderen hier anders kiezen dan ze zelf hebben gedaan.
Dit gaat maar ten dele over het manifest en dat soort dingen.
Ik vind de gedachte die ik proef achter dergelijke initiatieven wel mooi, maar vraag me af of het ook “werkt”. Het lijkt erop dat zulke manifesten zelf vaak weer discussies en onenigheid oproepen.
Hoe het dan wel moet, de eenheid onder broers en zussen van Jezus daadwerkelijk laten zien, dat weet ik ook niet.
Mooi dat je zo aankijkt tegen de beslissing van je dochters. Niet iedereen kan dat opbrengen. Wijs & mild.
gaan dat in praktijk brengen. Maar velen van ons deden en doen dat gelukkig al – ook zonder manifest.
Misschien moet toenadering wel van twee kanten komen: de hoge heren en dames in de kerken sluiten onderling een waar vredesakkoord en wij – de grondtroepen
De Baptistengemeente in Ede ging er ook plezierig mee om.
De dochters waren nog jong toen ze die beslissing namen.
De oudste was 15.
De oudsten wilden uiteraard met haar een gesprek hebben, maar ook met ons als ouders.
Ze wilden weten hoe wij er tegenover stonden omdat ze nog zo jong was. Als wij er grote bezwaren tegen hadden gehad, dan had onze dochter moeten wachten; ze wilden bij een zo jong iemand daar dan niet aan meewerken en dat vond ik wel wijs.
Toen de jongste dochter dezelfde stap zette, ook met 15 of 16 jaar heeft de oudste die met haar daarover sprak tegen haar iets gezegd met als strekking dat zowel de kinderdoop als de doop op haar belijdenis een waarde en betekenis hadden.
De oudsten hebben in gesprekken met ons ook nooit er op aangedrongen dat de ouders een zelfde keuze zouden maken.
Mijn jongste dochter is onlangs getrouwd met iemand die ze in de Baptistengemeente heeft leren kennen.
Ik denk dat wanneer je de kerk als vorm authentiek gaat bezien vanuit de Bijbel, dat dan die inhoudelijke verschillen zullen oplossen als een zoutklont in een warm bad met water. Mooie metafoor he… We kunnen ook met elkaar eens gaan nadenken over een nieuwe kerkvorm om het hoofd te bieden aan al die inhoudelijke verschillen. Maar ik vrees dat er veel financiële en praktische belangen liggen daarvoor om op grote officiële schaal daarover baanbrekende veranderingen te gaan verwachten. Het moet, het kan, in het klein. We hebben allemaal gelijk alleen beleven we het anders door onze achtergrond. Da´s alles! We geloven toch allemaal in Christus? Dat is genoeg. Over en uit. Period, zoals de Amerikanen zeggen.
Eenheid kan in spontaan georganiseerde groepen plaatsvinden en waar dat mogelijk is. Als het niet kan, dan kan het niet. Ik ben daar heel simpel in hoor. Het gaat uiteindelijk alleen maar om elkaar te ontmoeten en zien dat (het geloof in) Jezus in ons midden is. Als iemand dan mij niet wil ontmoeten vanwege specifieke ´charismatische uitingen´, dan niet. Het moet wel van harte gaan.
Eenheid beleef je mijns inziens in een groep. Als ik dan de kinderdoop accepteer, wat ik helemaal niet moeilijk vind overigens, en als die ander nu mijn “profetische uitingen” (bijvoorbeeld) accepteert, dan zijn we toch al een heel eind met elkaar? Dan kunnen we samen door één deur en zo is het ook bedoeld, misschien zelfs wel bij elkaar thuis zonder WO III te ontketenen. En we moeten ook niet bang zijn voor eventueel ontstane conflicten. Waar mensen zijn, zijn meningen en waar meningen zijn, zijn verschillen en ga zo maar door. Uiteindelijk komt alles goed en zal God mensen weer tot berouw en verzoening leiden.
We zitten in de tussentijd alleen met zoveel pijn. Laten we nu gewoon kijken naar de echte realiteit voor ons.
De realiteit is dat er één kerk is en dat God mij daarin geplaatst heeft als een steentje die zijn bijdrage op Paul zijn weblog mag geven. Is dat niet heerlijk?!
Het Lichaam IS één (en hoeft niet door mensen of met woorden één gemaakt te worden, als je het mij vraagt) en het is goed om de functie en waarde van de verschillende lichaamsdelen te onderscheiden. Alle volgelingen van Jezus hebben zijn DNA – maar hoe die eenheid precies werkt blijft een mysterie.
We dragen allemaal ons steentje bij. Dit blog is onbeduidend, het is een vrijplaats waar ik eerlijk en kwetsbaar wil zijn. Mijn blogposts van de laatste dagen zijn ingegeven door deze tweet die ik onlangs de wereld in zond: “De Bijbel biedt veel meer genade, artistieke vrijheid, ruimte voor debat en profetisch protest dan de Nederlandse christelijke subcultuur.”
Erken en vier de verschillen! De eenheid in Christus is toch van een heel andere orde dan een op schrift gestelde verklaring met de sierlijke handtekeningen van geestelijke leiders?
Bedankt dat ook jij je steentje hier bijgedragen hebt, Jeroen.
@ Marieke, we zijn hier in Arnhem bezig met een heel interessant experiment om vriendschap te laten ontstaan tussen een “emerging” church (Villa Klarendal) en een gevestigde kerk (GKV). In gesprekken daarover kwamen we op allerlei verschillen, waaronder de doop. Door die verschillen te benoemen en aan te geven hoe we daar tegenover staan, konden we verder praten.
In Nederland is lange tijd in loopgraven gewerkt naar elkaar toe. Ieder had zijn eigen standpunten over theologische onderwerpen en als die niet een op een overeenkwamen, konden we niet met elkaar samenwerken. Sterker nog: daardoor ontstonden scheuringen.
In ons gesprek hebben we van meet af aan naar elkaar uitgesproken dat we verschil maken tussen de primaire geloofswaarheden die voor ons allen onwrikbaar waren en de secundaire geloofswaarheden, die voor ons geen zaak van leven en dood zijn (waar onze redding niet van af hangt). Van daaruit zijn we verder gaan praten over de verschillen en hebben die vanuit een gezond pragmatisme benaderd. Dat heeft interessante nieuwe inzichten opgeleverd, waardoor “volwassendopers” een ander beeld hebben gekregen van de kinderdoop en omgekeerd. Ik kan er nu nog niet tot in detail iets over zeggen, omdat het rapport nog niet met de belangrijkste mensen is gedeeld (gemeenteleden van beide kanten). In het najaar zullen we er mee naar buiten komen.
Beste Paul,
De gedachte dat het ‘Manifest van eenheid’ iets zou moeten redden, een poging is om de rijen op het kerkelijke erf te sluiten of om bestaande plooien glad te strijken, een schriftelijke verklaring is met sierlijke handtekeningen van geestelijke leiders – het is de gezwollen retorica van een zure reactiviteit. Jammer.
Ik begrijp best dat het begrip ‘manifest’ wat groot is (hoewel bijvoorbeeld ook Boele Ytsma’s boek ‘Van de kaart’ het begrip in de ondertitel heeft), dat de tamtam over de uniciteit van deze kerkhistorische gebeurtenis wat overtrokken overkomt en dat het hierdoor niet heel gemakkelijk is (zeker als je het boek niet hebt gelezen) de intenties goed aan te voelen.
Wat mij betreft, als mede-onderschrijver van het manifest, gaat het hierom: we willen heel graag op landelijk niveau zichtbaar maken (dus niet creëren) wat op lokaal niveau gelukkig al op heel veel plekken gebeurt (ik mag Geloven in de Stad in Haarlem wel noemen) en we willen heel graag onderstrepen dat wat voor jongere generaties allang geen issue meer is – kerkelijke verdeeldheid als blokkade voor christelijk met elkaar optrekken over kerkgrenzen heen – ook voor mannen en vrouwen die een min of meer leidinggevende rol hebben in de wereld van de christelijke kerk in Nederland steeds minder een struikelblok vormt om elkaar te herkennen, te bemoedigen, lief te hebben. Tegelijk is het manifest ook een uitdrukkingsvorm niet van de oude oecumene (die veelal organisatorisch van aard is en een nogal maakbare sfeer ademt) maar van een nieuwe oecumene die persoonlijker, hartelijker, hartstochtelijker en bescheidener is en genoemd zou kunnen worden: ‘oecumene van de spiritualiteit’.
Verder is het niet erg aardig om te suggereren dat hier 12 mensen zijn (en daaromheen nog een heel aantal in de stuurgroep) die wel een manifest willen ondertekenen maar het niet in de praktijk brengen (Eeuwigheid: ‘Het is zo eenvoudig om een papiertje te ondertekenen. Ga er maar eens naar leven!’). Misschien mag ik die opmerking als een boemerang laten terugkeren: ook onze blogteksten zijn elke dag opnieuw een kans om wel óf niet te kiezen voor eenheid.
De diepe drive achter het manifest is het gebed van Jezus om eenheid (Johannes 17). En voor mij zijn ook deze woorden heel belangrijk: ‘Nu u door Christus zozeer bemoedigd wordt en liefdevol getroost, nu er onder u zo’n grote verbondenheid met de Geest is, zo veel ontferming en medelijden, maak mij dan volmaakt gelukkig door eensgezind te zijn, één in liefde, één in streven, één van geest. Handel niet uit geldingsdrang of eigenwaan, maar acht in alle bescheidenheid de ander belangrijker dan uzelf. Heb niet alleen uw eigen belangen voor ogen, maar ook die van de ander. Laat onder u de gezindheid heersen die Christus Jezus had’ (Filippenzen 2:1-5).
In Christus verbonden,
Jos
Beste Jos! (Ik heb Ab weer even veranderd in Paul
)
“De gezwollen retorica van een zure reactiviteit” – die kan ik in mijn zak steken… Ik ben allerminst zuur en sta open voor samenwerking. Mijn reactie is niet op het boek, want dat moet ik nog lezen, maar op de recente manifesten waar ik via de media kennis van neem. Inderdaad komt dan alle tamtam (ik las: “historische gebeurtenis in de Nederlandse kerkelijke geschiedenis”) op mij nogal hoogdravend over. Ik lees dan de tekst van het manifest en zie daar in de door mij aangehaalde alinea veel relativeringen staan. Ik noemde mijn blog post ‘vlucht naar binnen’, maar ‘vlucht naar voren’ was wellicht beter geweest. Het lijkt een voorschot op een eensgezindheid die we in praktijk nu eenmaal niet aantreffen. Maar daarmee is niet gezegd dat christenen niet één ZIJN. Die eenheid in verscheidenheid is wat mij betreft een feit – al laten we het in praktijk niet altijd zien. Een schriftelijke verklaring met namen van leidende figuren kan dan dergelijke reacties oproepen. Misschien te negatief, mogelijk te voorbarig – maar dit is mijn vrije denkruimte op het internet en iedereen heeft de gelegenheid om mij tegen te spreken, aan te vullen of op andere gedachten te brengen.
De oecumene van het hart (ik meen dat ds. Arie vd Veer deze term het eerst gebruikte) vind ik zo mooi omdat het niet beredeneerd en geformaliseerd is.
Eeuwigheid (Jan) schoot vanuit de heup met zijn opmerking ‘ga er maar eens naar leven’. Ik snap dat wel en hij vindt het ongetwijfeld terecht dat je zijn opmerking per kerende post terug laat komen, want ook voor hem geldt de oproep: doe wat je zegt, dan lieg je niet. En ik ben er vast van overtuigd dat hij zich net zo verbonden voelt met andere christenen als jij en ik. Je kunt de vraag of dit in een manifest-vorm naar buiten gebracht moet worden op verschillende manieren beantwoorden, zoals hierboven wel blijkt. Vind je het vreemd dat er ook kritisch op gereageerd wordt? Ik bedoel het niet negatief. Ik vraag me oprecht af waar de behoefte vandaan komt om geloofszaken nu zo te formaliseren. Mijn meer recente blog post gaat daar ook op in. Bedankt voor je reactie en ik hoop dat je de posts van mij en de comments van anderen niet alleen als ‘zuur’ en ‘reactief’ opvat. En ik zet me van harte in om verbindend te zijn en medegelovigen te bemoedigen – daar getuigen mijn uitingen op internet en in real life hopelijk ook van…
Beste Jos,
Dank voor je reactie. Mijn reactie is wat “uit de heup geschoten” zoals Paul kernachtig formuleerde, maar toch zie ik nog steeds niet veel in manifesten als dit. Het is een goed idee om leiders van diverse denominaties bij elkaar te brengen, maar hoe zit het met de onderlinge leden?
Wordt er zo niet een soort schijneenheid gecreëerd? Ik denk maar even hardop.
De boemerang terug laten vliegen mag en is een uitstekende zaak. Ikzelf worstel ook met die vragen en de wijze waarop ik invulling aan mijn leven geef. Maar daarmee is er eigenlijk niets gezegd.
Laat ik duidelijk zijn: ik ben natuurlijk vóór eenheid, maar ik vraag me werkelijk af of deze bereikt gaat worden door een boek en een massaal te ondertekenen manifest.
Prove me wrong!
Ik heb zojuist een reactie geplaatst.
Is die nog doorgekomen?
groetjes,
Jeroen
Zo te zien niet. Nog maar een keer dan.
De kerk is al EEN. Dat vind ik nou een mooie gedachte. Toch komt het op de wereld niet altijd zo over. Hoe komt dat? Want die eenheid heeft een relativiteit met de wereld en “tot geloof komen”. Ik vraag me af of er ooit één kerk kan zijn in één woonplaats. Ik vraag me af of dat in de tijd van de Bijbel zo was. Paulus schrijft aan een gemeente in een zeker gebied: groet ook de gemeente aan huis van die en die… Dus blijkbaar was er in die woonplaats een huisgemeente actief, mogelijk naast de gemeente die samenkwam en waar Paulus tot schreef. Of wat ook kan, is dat die huisgemeente op een andere manier ontstaan was dan Paulus zijn zendingsarbeid. Hoe dan ook, Paulus erkent die gemeente en laat al, heel klein, zien dat er verschillende vormen van kerk zijn mogelijk zijn.
Praktisch gezien is het eigenlijk heel logisch, want wat ga je doen als je met elkaar samenkomt? God brengt mensen samen en van daaruit ontstaan “onderlinge bijeenkomsten” die getypeerd worden door hun specifieke roeping. De één is bezig in het muziekveld samen met wat vrienden, de ander in de zorg met wat vrienden, weer een ander in de boekenbranche… Zolang we het maar met elkaar eens zijn dat we Jezus dienen. Als we dan theologisch ruzie gaan maken of “scheuringen” gaan bewerken, dan maak je denk ik een verkeerd statement naar de wereld toe en gaat de kracht van het kerkgetuigenis afnemen in die betreffende woonplaats. Ik pleit voor denominatieneutrale gebouwen: woonhuizen, culturele centra etc.
Hierover doorpraten?
Surf naar http://www.kerkjespelen.blogspot.com
Jeroen, ik ga je reactie nog lezen (ga nu naar een muziekuitvoering waar mijn oudste dochter gaat dwarsfluiten!), maar je comments zijn in de spambak beland omdat je links opneemt. Dat ziet WordPress dan als ’spam’. Maar ik heb je natuurlijk weer uit die bak gevist. Ik hoop dat je niet te veel onnodig typewerk hebt gedaan. Wees dus terughoudend met links in je comment. Groet!
Ik heb begrepen dat er op de gemiddelde kunstacademie elke week wel een manifest rond gaat met de strekking: dit is kunst. Mooie momentopnames, maar nooit met de pretentie definitief te zijn, net zo min als we dat allemaal zijn in handen van de pottenbakker.
En even flauw misschien, maar ‘manifest’ is toch ook gewoon een ‘handvat’ om mee aan de slag te gaan? Het is geen belijdenis of getuigenis op zich, maar meer een intentieverklaring. En er lijkt mij helemaal niks mis met de intentie meer een te zijn/doen/worden/lijken…
Zo bezien lijkt Vlastuins verhaal over het zgn. ‘verbond’ me overigens dus volkomen terecht; dergelijke tijdloze bewoording past niet in een manifest. Wat erin doorschemert is dat al die belangrijke mensen het feest van de goede bedoelingen een beetje te serieus nemen.
Goede opmerkingen. Ik las nu ook dat men het manifest niet wilde ondertekenen omdat dit ‘niet goed voelt’. Die aarzeling is wel goed en gepast. Het heeft allemaal te maken met presentatie – dat lokt reacties uit. En daar moeten we ook weer niet zo van schrikken, lijkt mij. Het is logisch dat er op een spraakmakende actie ook reacties volgen. Ik wil er niet meer gewicht aan geven dan ik hier op mijn persoonlijke blog gedaan heb. Na wat bedenktijd heb ik ook besloten om er niet een opiniestuk voor ND van te maken. Het is zeker niet bedoeld als frontale aanval op een nobel initiatief, juist omdat ik het verlangen naar eenheid met de ondertekenaars deel. Sterker nog: ik geloof dat die eenheid er feitelijk al lang is, maar dat hij van geestelijke aard is en te weinig beleefd wordt. Zo bezien is een manifest voor mij overbodig en het woord roept inderdaad bij mij een hoop gewichtigheid op. Zet er de namen van opinion leaders bij en het is te verwachten dat eigenzinnige bloggers daar een mening over hebben en ‘m ook vrijelijk geven. Goede intenties? Daar kan niemand tegen zijn. En ik denk dat alle welwillende broers en zussen in Christus dat ook luidruchtig of stilzwijgend zullen bevestigen. Verder aan de slag!
Wanneer komt ons kerkje weer bij elkaar?
Dat zal i.v.m. de vakantie even duren… Maar de eenheid blijft bewaard.