De reacties op mijn vorige blogpost lopen nogal uiteen, maar de gedachtewisseling is interessant en leerzaam. Mijn eigen gevoel over hetgeen ik geschreven heb is ook wisselend. Ik heb niet de neiging om mijn woorden terug te nemen. Ik blijf net zo lang schaven, schrijven en schrappen tot de eerste comments binnenkomen, maar daarna mag ik van mezelf geen wezenlijke wijzigingen in mijn tekst meer aanbrengen. Mijn mening over de manifesten is nog niet helemaal uitgekristalliseerd en ik houd er ernstig rekening mee dat ik het geheel of gedeeltelijk verkeerd zie. Ik denk bovendien: waarom moet ik zo nodig overal een uitgesproken mening over hebben?
Toen ik las over de Canon van de Theologie bekroop me hetzelfde ongemakkelijke gevoel als de manifesten rond schepping/evolutie en eenheid van de kerk bij mij opgeroepen hebben. Kennelijk wordt in deze tijd sterk de behoefte gevoeld om de balans op te maken en een aantal zaken opnieuw te verankeren. Of is dit niet speciaal kenmerkend voor de periode waarin wij leven maar is dit iets van alle tijden? Ik hoor graag andere meningen.
Mijn vermoeden is dat er in dit onzekere tijdsgewricht gezocht wordt naar houvast en overeenstemming. Het debat wordt soms als bedreigend gezien en de geest moet zo gauw mogelijk terug in de fles. Zie ik dat goed?
Zelf denk ik dat er een laag plamuur wordt aangebracht over scheuren die aantoonbaar en zichtbaar in het christelijke bouwwerk aanwezig zijn. Goedbedoelde, maar onbeholpen restauratiepogingen die de alledaagse werkelijkheid niet wezenlijk veranderen. De zuilen van onze samenleving zijn omgevallen, maar onze wankelende pilaartjes houden we met vereende krachten en wat dwarsverbanden tenminste nog dapper overeind!
Verwarde gelovigen zijn ook gewoon kinderen van hun tijd. Globalisering, individualisering en consumentensoevereiniteit, de opkomende mondige massa die gretig gebruik maakt van nieuwe communicatietechnologie en sociale netwerken terwijl de oude elite het nakijken heeft… dit alles blijft niet beperkt tot de seculiere cultuur. We leven in een postmodern tijdperk en dat is niet iets dat bedacht is door een paar verveelde cultuurfilosofen met te veel vrije tijd. Er is daadwerkelijk iets veranderd en iedereen die ogen en oren heeft kan dat zelf waarnemen!
De pogingen om onze geloofszuil overeind te houden zijn te begrijpen en ook wel te waarderen. Maar er spreekt ook, als ik het zeggen mag, enige zelfoverschatting uit. Wij zijn niet in staat om het tij met plechtige woorden te keren, de pilaren zijn rondom ons gevallen en we zitten samen wat verdwaasd tussen de brokstukken. Het stof trekt langzaam op en we moeten het terrein opnieuw verkennen. Er valt nog niet zo heel veel met zekerheid over het woest herschapen landschap te zeggen, we voelen bovendien de dreiging van naschokken. Wat staat er nog recht overeind en wat valt er mogelijk nog meer om? Ach kom, niet getreurd, God begon zijn schepping ook vanuit de chaos. Elke crisis is een kans. Dit is een spannende, interessante, verwarrende periode en wij zingen gewoon mee in het koor, soms met een verfrissende tegenstem.
Denk eens met me mee over de volgende vraag: Wie of wat moet er eigenlijk in onze tijd gered worden?
Als iedereen op z’n minst de moeite zou nemen om de bijdragen in het boek ‘Wij kiezen voor eenheid’ (want het is meer dan de twee pagina’s die het manifest worden genoemd) te lezen, dan zou dat waarschijnlijk toch al tot wat andere reacties leiden. Even afgezien van de vraag of een manifest nu een nuttig en gewenst instrument is, wordt dan in elk geval duidelijk dat veel van de auteurs vooral reflecteren op allerlei concrete samenwerkingsinitiatieven tussen kerken/gemeenten op lokaal niveau. (Bv. Geloven in de Stad in Haarlem – jou toch niet onbekend, Paul.)
Het gaat dus niet alleen om het uitspreken van goede intenties of om ‘het verdwaasd tussen de brokstukken’ zitten, maar ook om een eerste reactie/reflectie over hoe er (op lokaal niveau) al christenen intensief naar elkaar op zoek zijn en samen dingen ondernemen. Ik kan het alleen maar toejuichen als ook de (kerk)leiders daar openlijk hun steun voor uitspreken. Leerstellingen e.d. komen wel aan de orde, maar ik zie er juist de hoop en het vertrouwen in terug dat ondanks die verschillen (die inderdaad heus niet zo maar verdwijnen) christenen van welke achtergrond ook samen ‘in daad’ kunnen optrekken. Hopelijk kan dat ook het boze gevoel bij Eeuwigheid (zie comments bij vorige post) wat temperen.
Locale initiatieven! Now we’re talking! Je hebt zeker gelijk: mijn reactie heeft geen betrekking op het boek, want dat boek heb ik nog niet eens in handen gehad. Ik reageer uitsluitend op het manifest dat met enige pretentie en trompetgeschal naar buiten gebracht is. Dat is ook marketing, ik weet het – maar eigenwijze mensen zoals ik zullen niet nalaten terug te toeteren. Over klanten die niet meer klagen moet je je pas echt zorgen maken: was sich neckt, das liebt sich.
De manifesten en canons van de laatste tijd zijn voor mij ook een aanleiding tot reflectie. Ik probeer te duiden waarom we in deze tijd kennelijk behoefte voelen om ons te hergroeperen.
Ik ben benieuwd naar het boek en zal het met liefde de hemel in prijzen als het bijval verdient. Hopelijk heeft Eeuwigheid niet direct zijn exemplaar bij de oude kranten gedaan. Jan, ben je er nog? En: is het wat, dat eenstemmige / veelstemmige boek?
Als postmodern mens zou je kunnen zeggen: “Gered? waarvan?”
Ik denk dat je een rake post hebt geschreven.
Goed dat we nu ook beseffen dat er brokken van moesten komen.
Dan kan de aandacht deze keer hopelijk naar de mensen zonder brokstukken en hopelijk niet naar het restaureren of erger nog, opnieuw opbouwen.
Uit de comfortzone en op ontdekkingstocht in dat woeste gebied
vrienden maken
God proberen te begrijpen
misschien schept hij deze chaos niet voor niets
Ja, postmoderne mensen antwoorden graag met tegenvragen. Maar ik stelde als eerste een vraag!
(“Als u mijn vraag niet beantwoordt, dan beantwoord ik die van u ook niet…” wie gebruikte ook al weer woorden van die strekking?)
Oké – mijn antwoord is: wij mensen moeten gered worden uit/van onze gebrokenheid. We hunkeren allemaal naar herstel en heelheid. Maar hier op aarde blijven we toch met de brokken zitten… De schepping zucht en we hebben individuele en collectieve verlossing nodig. Ik begrijp het verlangen naar eenheid natuurlijk wel.
Mooi comment, Marcel!
Maar mijn vraag is nog wel op meer manieren te beantwoorden. Dus nogmaals: wie of wat moet er hier op aarde gered worden? De kerk? De eenheid? De instituten? Het milieu? De beschaving? Of toch iets of iemand anders?
Mensen? Jezus vereenzelvigt zich dusdanig met naakten, hongerigen e.d. dat wie wat voor hen doet, het voor Hem heeft gedaan. Herstel.
Maar ja, ik merkte al dat ik ging lachen bij de zin ‘We hunkeren allemaal naar herstel en eenheid’. Ik moest bijvoorbeeld denken aan Rutger van GS die op de Jongerendag hard z’n best moest doen om over te brengen dat hij geen behoefte aan redding en dergelijke geloofsartikelen heeft.
Ja, mensen moeten gered worden! Maar gerechtigheid en het milieu vragen natuurlijk ook onze aandacht. We overheersen waar we hadden moeten beheren.
En je hebt gelijk, Samuel niet alle mensen hunkeren naar herstel en eenheid. Sommigen breken liever af en zaaien verdeeldheid – daar wil ik zeker niet bij horen. Anderen denken dat ze zelf niet gebroken zijn en dus geen Heelmeester nodig hebben. Ze zijn zo ziek dat ze geen goede diagnose meer kunnen stellen. Je hebt stijl, of je hebt GS
PS Ik moet door jouw naam aan deze woorden denken: De godslamp was bijna uitgedoofd. Toen riep de HEER Samuel. ‘Ja,’ antwoordde Samuel. 1 Sam. 3
Go Paul! Wat ben je scherp de laatste dagen? Een plezier om te lezen…al is het oppassen dat het geen leedvermaak wordt.
Dank je. Scherp zijn is natuurlijk geen doel op zich. Ik ben er niet op uit iets of iemand te fileren, maar ik wil wel graag een beetje nuchtere tegenspraak leveren en wat kritische kanttekeningen plaatsen. Een handtekening is sneller gezet en dat wordt misschien ook meer op prijs gesteld.
Bovenal wil ik begrijpen wat er vandaag in onze (sub)cultuur gebeurt. We leven in een verdeeld land (politiek, media, kerk) en compromissen en coalities zijn noodzakelijk om hier überhaupt iets van de grond te krijgen. Het lijkt op het kerkelijk erf warempel wel of men ook aan het polderen geslagen is! Geen sprake van leedvermaak, wat mij betreft. Meer verbazing over de pogingen om alle hens aan dek te krijgen.
Aansluitend bij je Samuel-analyse: waar onvruchtbaarheid vruchtbaar wordt, is waar er wordt afgestemd op God en het van Hem wordt verwacht. Mensen om je heen kunnen je bespotten, de omstandigheden kunnen tegenzitten, maar een vrouw als Hanna liet al zien dat dit Gods werk niet hoeft te stuiten.
Ik ben dankbaar om m’n naam, zoals mijn ouders God dankbaar waren dat ondanks medisch aangetoonde onvruchtbaarheid er hen toch een kind werd gegund.
Mooi, man!