je speelt wat met haar
vuur en licht
maar houdt bewust
de deuren dicht

ze is gevaarlijk mooi

ze heeft een bron
die niemand kent
ze wordt gestuurd
en afgeremd

gevangen in een kooi

zo aangetrokken
door de kracht
waarmee ze bijt
terwijl ze lacht

haar tanden in je hand

je weet wat haar
bedoeling is
maar dat ze hier
gevangen is

dat maakt haar interessant

hoe spannend is
haar lijnenspel
naakt door de lucht
je kent dat wel

genageld aan de grond

stoot ze je af
trekt ze je aan
maakt ze een eind
aan je bestaan

kus haar nooit op de mond

Soms kun je een ervaring verdringen, soms blijven nare gedachten en herinneringen door je hoofd spoken. Het is nu geen tijd voor herfstbladeren, maar op dit blog zijn ze toch geland. Marijke schreef me over haar ervaring uit 2007 – uit een donkere periode die zij achter zich heeft gelaten. Als je middenin de nacht zit, lijkt de dag ver weg. Maar de herfst is niet het laatste seizoen. De dorre bladeren verdwijnen en als het erop lijkt dat het leven verloren heeft, komt het schitterend terug. De nacht heeft nooit het laatste woord.

Gastblog Marijke

BLADEREN

Mijn gedachten dwalen door een dal van duisternis, vol met heuvels en hindernissen. De kans om er recht doorheen te lopen is er niet. Wat zijn al die obstakels? Wat kom ik eigenlijk allemaal tegen? Er zwermt wat rond over van alles wat is gebeurd. Blikken, gedachten, meningen, opmerkingen, intieme gesprekken… Ik kan het niet eens bijhouden, zo snel glipt alles langs me heen.

Elke muur wordt afgebroken, wat ik allemaal al had staan, stort in. Zelfverzekerd zijn, lef hebben, de moed om mijn mening te uiten en voor mezelf op te komen. Waar is mijn moed gebleven?

Als bladeren waait alles over me heen, maar zonder dat ik het zelf door heb, blijven er wat bladeren aan me vastkleven. Bladeren vol herinneringen, beelden, kreten, gebeurtenissen. En dan… ontdek ik dat ik overal van die bladeren heb zitten. Ik probeer ze er af te halen, maar ze blijven maar zitten en ik merk dat als ik doorloop er alleen maar meer bijkomen! Als ik stop met lopen, komt er niets meer bij. Dan kom ik geen obstakels meer tegen, geen gedachten die alles in de war gooien. Maar dat kan niet, ik moet doorgaan! Het leven gaat immers ook door!

Al snel ben ik helemaal bedekt met bladeren. Ik word me er bewust van dat ik amper nog wat kan zien. Zoveel bladeren… ik probeer ze van me af te schudden, maar het lukt niet. Toe! Ik moet immers door! Weg met die dingen, die intussen mijn zicht belemmeren! Snel, voordat ik val!

Zo langzamerhand raak ik er in verstrikt… Wat heeft dit te betekenen? Laat mij nou met rust! Ik wil niet geconfronteerd worden met herinneringen! Er is genoeg misgegaan, ik wil rustig de toekomst tegemoet gaan! Alles is verleden tijd. Het is gebeurd, het is geweest. Laat me nou met rust!

Een aantal vrienden van me kom ik tegen. Ik doe net alsof er niets aan de hand is. Gelukkig, zij zien niets van de bladeren die aan me vastkleven. Ook maar niet over beginnen, anders gaan ze er straks ook nog op letten en willen ze ook nog weten hoe ik aan die bladeren kom! Hmm, jah, weet jij het?

Eindelijk kom ik thuis. Gelukkig, ook daar vallen de bladeren niet op. Hmm, het zal wel normaal zijn.

Ik snap niets meer van mezelf. Ik reageer en zeg dingen die ik helemaal niet wil zeggen, dingen waar ik het helemaal niet mee eens ben…

Maar als ik eenmaal alleen ben… ontdek ik ze overal! Waarom raak ik ze niet kwijt? Waarom houden ze me wakker? En dat met het gevolg dat ik de volgende dag zo chagrijnig ben als wat. Maar dat heeft niets met de mensen om me heen te maken want zij doen en bedoelen niets verkeerd! Maar zo lijkt het uit al mijn reacties dan wel, zo snel prikkelbaar als ik ben. Waarom laten ze niet gewoon los, net als anders? Waarom maken jullie er zo’n bende van in mij?

Ik snap niets meer van mezelf. Ik reageer en zeg dingen die ik helemaal niet wil zeggen, dingen waar ik het helemaal niet mee eens ben… Ik heb jullie er toch niet om gevraagd zo aan me vast te blijven kleven? Het brengt alleen maar narigheid met zich mee. Gedachten dat ik mensen pijn doe met woorden. Gedachten die het zo maken dat ik denk mensen in de weg te lopen. Gedachten die me laten denken lastig te zijn voor de mensen om me heen. Gedachten die me doen denken dat ik anderen verhinder hun eigen gewone leventje te leiden.

Bedek mijn eigen ‘ik’ toch niet! Want dat is wat jullie nou eigenlijk doen!

Op het eerste gezicht zijn de bladeren onschuldig, maar intussen worden er allerlei herinneringen en gedachten meegesleept die mij in verwarring brengen. Op het laatst kan ik zelf niet eens verwoorden wat er in me omgaat. Zo’n WARBOEL! Ik wil gewoon doorgaan met waar ik mee bezig was, gaan waar ik voor wilde gaan en doen wat er van mij gevraagd wordt, zowel van de aardse dingen als waar mijn Vader mij om vraagt! Snap je dat?

Iedereen verwacht dat van me, dat ik vol vrolijkheid zit, vol enthousiasme ben, openheid toon! Maar nu voel ik me als een vreemdeling in m’n eigen leven, omgeving en gevoelens. Het is alsof ik val, te zwaar word van al die bladeren. Ik kan mezelf niet meer houden..

Wat? Kan je jezelf niet meer de baas zijn? Is er geen doorzettingsvermogen meer over? Wat faal je dan zeg! Ja inderdaad, een faal-gevoel…

Die normale eigenschappen die bij me passen, als sterren bij de nacht: ware vrolijkheid, gewoon uit jezelf; ware gevoelens, gewoon uit jezelf. Niet maar doen alsof, want dat pakt verkeerd uit, merk ik. Omdat mensen je kennen zoals je werkelijk bent, echt jezelf, zonder bladeren. Dan ziet men ’t verschil. En ja, ze zien de bladeren dus toch…

Vleesgeworden bedachtzaamheid

Ik meen dat ik me in mijn blogpost – op een enkele uitschieter na (die dan prompt in de krant geciteerd wordt) – genuanceerd heb uitgedrukt. Dat mag ook blijken uit de bijval van collega Henk Medema die zo ongeveer de vleesgeworden bedachtzaamheid is. Journalist Daniel Gillissen, chef redactie kerk en religie van het ND, noemde mijn verhaal in een tweet ‘buitengewoon helder’ (daar kan je nog alle kanten mee op, misschien schrijf ik deze keer transparant terwijl ik gewoonlijk in mijn eigen woordenvloed verdrink – haha) en mijn Vlaamse vriend Rob Allaert, aan wiens mening ik veel waarde hecht, was het er roerend mee eens. Niet zo vreemd, want hij had me vooraf attent gemaakt op dit filmpje en wees me op de bezwaren die er tegen gemaakt zouden kunnen worden. Wij zijn het lang niet altijd eens en in veel bewegingen kan ik Rob niet (helemaal) volgen – zoals in zijn beweging naar de Rooms-katholieke kerk – maar hij denkt in ieder geval heel goed na en weet mij op een positieve manier aan het denken te zetten. Onze discussies worden nooit scherp, er zit gelukkig altijd een aardige portie humor en vriendschap door onze woorden gemengd.

Woordenstrijd

In de comments liet ik me verleiden om met Ruben Hadders een woordenstrijd van het onplezierige soort aan te gaan. Ik houd helemaal niet van polemiek. Vaak eindigt zo’n discussie in verharde standpunten en een vervelende nasmaak in de mond. En om mijn eigen vraag te beantwoorden: mijn reactie klonk niet altijd goed, soms zelfs wat vals, en daar heb ik Ruben mijn excuses voor aangeboden. Ik ben blij dat ik aan het eind toch een soort vredespijp met hem kon roken, en dat is een grote concessie voor een astmapatiënt als ik.

Stortvloed

De hijgerige discussie ga ik hier zeker niet nog eens dunnetjes overdoen, maar ik haal wel instemmend de woorden aan van Glenn T. Stenton (Focus on the Family) die in het ND van vandaag deze vraag beantwoordt: “Vanwaar die enorme stortvloed aan reacties?”

Die heeft volgens mij te maken met een hoopvol en jeugdig idealisme, dat Jezus méér is dan wat het gevestigde christendom ons te bieden heeft. Dat is niets nieuws. Daar was het de Reformatie om begonnen. Daar draait het om bij de stichting van iedere nieuwe denominatie. Je zag het ook bij de Jezus-beweging, waaruit ik afkomstig ben. Het is wat Gandhi ooit zei: ik zou graag christen willen worden, als ik er ooit eentje zou ontmoeten. Hetzelfde bij de zanger Bono: ‘Ja, ik zou brood en wijn breken… als er een kerk was waar ik het kan ontvangen.’ Dat klinkt goed; er spreekt een verlangen uit. Maar het kan ook vreselijk arrogant zijn. Het maakt haarscherp onderscheid tussen wie het heeft en wie niet; het verheft ‘ons’ boven ‘dat soort mensen’. En dat geeft ons altijd een prettig gevoel. Sterker nog: dit is precies wat de Farizeeën deden.

Christus ervaren

In grote lijnen wordt door Stenton gezegd wat ik ook beweerde in mijn blogpost. En het feit dat zoveel mensen reageren mag wel duidelijk maken dat het hier niet om een futiliteit gaat. De tegenstelling ‘Jezus of religie’ werkt als een wig tussen mensen die eigenlijk allemaal op de een of andere manier juist dichtbij Jezus willen zijn. De een zal dat ‘dichtbij zijn’ verwoorden als ‘een persoonlijke relatie hebben met’, de ander zal de aanwezigheid van Christus meer ervaren in de vormen van traditie en liturgie. Voor beide soorten ‘geloofservaring’ zou ik vooral respect willen vragen. Een katholiek die eerbiedig stil staat bij (een beeld van) de gekruisigde Christus is niet minder oprecht dan een evangelicaal die met gesloten ogen en geheven handen een aanbiddingslied voor zijn Heer zingt. Mijn ontmoeting met pastoor Berkhout, vlak na de brand in Volendam, heeft mijn ogen geopend voor de schoonheid van de katholieke manier van geloven – ik kan er niet anders dan respect voor hebben, al blijf ik als ‘geboren protestant’ wat onwennig of afwijzend staan tegenover veel rituelen, de kerkelijke hiërarchie en (in mijn ogen!) religieuze starheid. Maar ik kan me minstens zo ongemakkelijk voelen in sommige charismatische kringen, dus dit alles zegt ook gewoon veel over mij, mijn achtergrond en persoonlijke geloofsbeleving.

Ik zou het liefst het hele artikel van Stenton hier overnemen, maar dan krijg ik problemen met de vrienden van het ND die de C ook onder onze aandacht brengen als beginletter van het woord copyright. En dat begrijp en respecteer ik. Als je een krant te pakken kunt krijgen of toegang hebt tot de website (met wachtwoord) – zoek dat artikel op. Maar je kunt natuurlijk ook gewoon de originele blogpost in het Engels online lezen…

U2 – Acrobat

Don’t believe what you hear
Don’t believe what you see
If you just close your eyes
You can feel the enemy
When I first met you girl
You had fire in your soul
What happened your face of melting in snow?
Now it looks like this
And you can swallow
Or you can spit
You can throw it up
Or choke on it
And you can dream
So dream out loud
You know that your time is coming ’round
So don’t let the bastards grind you down

No, nothing makes sense
Nothing seems to fit
I know you’d hit out
If you only knew who to hit
And I’d join the movement
If there was one I could believe in
Yeah I’d break bread and wine
If there was a church I could receive in
‘Cause I need it now

To take the cup
To fill it up
To drink it slow
I can’t let you go
I must be an acrobat
To talk like this
And act like that
And you can dream
So dream out loud
And don’t let the bastards grind you down

Oh, it hurts baby
What are we going to do? Now it’s all been said
No new ideas in the house and every book has been read

And I must be an acrobat
To talk like this
And act like that
And you can dream
So dream out loud
And you can find
Your own way out
And you can build
And I can will
And you can call
I can’t wait until
You can stash
And you can seize
In dreams begin
Responsibilities
And I can love
And I can love
And I know that the tide is turning ’round
So don’t let the bastards grind you down

Dekselse uitvinding
Met een zoon aan tafel die zich bekwaamt in industrieel ontwerp is zo’n dekselse uitvinding een interessant gespreksonderwerp. Het deksel heeft een rand gekregen die onafhankelijk draait van het binnenste deel. Je kunt met betrekkelijk weinig kracht een pot appelmoes (in dit geval) opendraaien. Goed nieuws voor mensen die geen ijzeren greep in hun knuisten hebben. Een innovatie die er op het oog eenvoudig uitziet, maar hier zit veel ‘engineering achter’, weet mijn zoon. Wij zouden gewoon zeggen dat er goed over is nagedacht, maar dat is niet genoeg. Er moeten machines gemaakt worden die dit soort deksels kunnen produceren en er is een campagne nodig om zo’n ‘simpel’ idee aan de man en vrouw te brengen.

Er staan ook kartonnen pakken op de eetkamertafel. De pakken hebben een plastic dop aan de bovenkant – je hoeft deze verpakking dus niet meer als een (inmiddels) klassiek kartonnen melkpak open te vouwen (een handeling die ook niet altijd probleemloos verloopt), je draait gewoon een ronde witte dop los die je daarna ook weer keurig terug kunt schroeven. Handig en hygiënisch. (Maar niet zo goed voor het milieu… bedenk ik nu). SRV-wagen ‘Ik kom nog uit de tijd van de flessen’, vertel ik als oude man in dit gezelschap. Sterker nog, ik kan me nog herinneren dat de melkboer de melk los aan huis kwam brengen (dit maakt mij in de ogen van mijn gezinsleden nog antieker dan ik al ben). Maar het is echt zo. Vroeger kwam Kramer, onze SRV-man, met zijn kar langs de huizen. In de gang stond een witte pan met een zwarte handgreep, een wit deksel waarin ronde gaten zaten en midden op dat deksel een zwarte knop. In deze melkpan werd de melk getapt vanuit een kraantje aan de achterkant van de SRV-wagen. Als ik het vertel kan ik het bijna niet meer geloven, maar ik weet toch zeker dat het zo gebeurde. Maar al snel kwamen daarvoor de flessen in de plaats. Die waren van de Sierkan uit Haarlem. Later leerde ik van mijn Franse juf het ezelsbruggetje dat je ‘accent circonflexe’ (ook wel bekend als het dâkje) kon onthouden door te denken aan ‘accent sierkanfles’. De Sierkan was gevestigd aan de Zijlweg, hoek Leidsevaart. Rijksdaalder Ik weet ook nog dat we later schoolmelk kregen en dat je daarvoor ‘melkgeld’ mee naar school kreeg. Van dat geld kon je ook muntendrop kopen (ik weet dat ik dat zeker een keer gedaan heb). Later had je – meen ik – een melkkaart. Ik denk nog aan kleine driekantige kartonnen melkpakjes en een wat zurige lucht, geen idee of die herinnering klopt… Verder heb ik een tijdje de melkboer geholpen. Ik ging dan met hem mee op de kar om de lege flessen op te halen en in de kratten te zetten. Ik denk dat ik meer in de weg liep dan dat ik echt hielp, maar mijnheer Kramer was aardig – maakte met veel mensen even een praatje aan de deur – en gaf me aan het eind van de middag een ijsje en een rijksdaalder. Kramer zat vlak bij ons in de buurt (Sterrenbuurt, Haarlem) aan de Steenbokstraat. Daar had je ook de groentewinkel van Haasbeek en – een stuk verderop bij het Junoplantsoen – een zuivelwinkel van Schavenmaker. Is er iemand die toevallig ook nog herinneringen heeft aan deze winkels? Zou grappig zijn… Maanzaadbroodjes Maar terug naar ons gesprek aan tafel. Ik vertelde dat er een bakker aan de deur kwam (Plantinga, in een volkswagenbus met zo’n schuifdeur aan de zijkant). We zeurden hem altijd aan z’n hoofd om ‘een broodje, een broodje!’. Hij wilde er pas aan toe geven toen onze buurvrouw hem toebeet dat hij best wat aan die kinderen kon geven. Hij bewaarde steenharde maandzaadbroodjes (ik had nog nooit maanzaad gegeten…) voor ons die hij dan als een soort rijdende voedselbank uitdeelde. Niet dat we het nodig hadden, we hadden geen gebrek aan brood. Er kwam ook een groenteboer – ik denk Van de Nouwland – aan de deur. Verder werd de schillenemmer geleegd door de schillenboer die – als ik me niet vergis – nog met paard en wagen kwam in onze straat. Ook kwam er wel eens een voddenboer met een bel (‘vodde, vodde!’) en een enkele keer een scharensliep. Schoorsteenvegers en glazenwassers gingen ook langs de huizen. En in ons geval stopte er eens in de zoveel tijd een grote tankwagen voor de deur – ik geloof van de firma Bos. Een grote zwarte slang, zoals bij een tankstation, ging dan van de voordeur naar de achtertuin waar een grote olietank stond die bijgevuld kon worden. Binnen zorgde de oliehaard voor een aangename warmte. Omdat ik als kind vaak last van astma had, hing ik wel boven die haard met mijn armen op de schoorsteen. De warmte en de droge lucht vond ik aangenaam. Supermarkten en werkende vrouwen Sorry voor deze sentimentele rondleiding in mijn verleden, maar iemand moet het opschrijven. En ik ben benieuwd of jullie, lezers van dit blog, ook oud genoeg zijn om dergelijke herinneringen te hebben. Lydia vertelde aan tafel dat haar moeder het moeilijk vond om zo’n koopman aan huis te vertellen dat ze eigenlijk geen gebruik meer wilde maken van zijn diensten. De supermarkten hebben al dit soort ‘venters’ en ‘kooplieden’ van de straat verdreven. Maar ik denk dat het niet alleen aan de opkomst van supermarkten ligt, het heeft ook alles te maken met emancipatie. Huisvrouwen die overdag de boodschappen aan huis kunnen kopen zijn er niet zo veel meer. Een rijdende supermarkt kan nog steeds een goed idee zijn, maar dan ‘s avonds als iedereen weer thuis is en er ‘vergeten boodschappen’ gekocht zouden kunnen worden. We hebben nu natuurlijk pizzakoeriers en Albert (wij maken er nooit gebruik van), maar verder moet je voor alles naar de winkel toe. Met één uitzondering in ons geval: wij hebben de fietsenmaker aan huis van de firma Mobike. Hartstikke handig – je hoeft nooit met een kapotte fiets naar de rijwielhandel te zeulen. Trouwens, rijwielhandels, er blijven er maar weinig over in Hoofddorp…

Ik schaam mij niet voor het evangelie, maar vaak wel voor de manier waarop het goede nieuws wordt vervormd en de wijze waarop de boodschap van Jezus wordt uitgedragen. God have mercy.

Schijntegenstelling

Ik geloof dat ik het ooit in een tweet van las Nico Dirk van Loo: “Gelukkig ben ik niet als die farizeeën. Oeps.” Dat zou ik de enthousiaste maker van dit filmpje ook willen toevoegen. Hij weet zeker dat hij van Jezus houdt, en net zo zeker dat Jezus een hekel aan ‘religie’ heeft. Denk daar eens over na. Is het waar? Heeft Jezus een hekel aan religie? Als je beweert dat Jezus een hekel heeft aan schijnheiligheid, lege vormen, genadeloze scherpslijperij en een dubbele moraal – dan sta ik aan je kant. Maar wie met de Bijbel in de hand beweert dat Jezus een hekel heeft aan godsdienstige gewoonten, tradities, gebruiken en instellingen – die heeft volgens mij niet goed gelezen. Je kunt dit onderscheid niet zo botweg maken: ‘het gaat niet om religie, maar om relatie’. Het klinkt lekker, maar het is een simplificatie want het gaat om religie én relatie. Hier wordt een schijntegenstelling gecreëerd. Als religie (het woord is afgeleid van religare – Latijn voor ‘verbinden’) betekent dat je streeft naar herstel van de verbinding tussen God en mensen en tussen mensen onderling, dan kan dat toch moeilijk verwerpelijk gevonden worden. Ik geloof niet dat Jezus oprechte religie haat: mensen moeten het doen met het licht dat hen gegeven is. En ik geloof al helemaal niet dat Jezus een hekel heeft aan spirituele zoekers die actief naar verbinding verlangen en zich daarvoor inzetten.

Het is niet aan mij om te zeggen wie er het kanaal van zuiver water beheert

Als christen geloof ik dat de gewenste verbinding het initiatief van God zelf is – Hij die in Christus (Immanuel = God met ons) tot ons gekomen is, aan ons gelijk werd en ons ook onderling met elkaar verbonden heeft. Uit de groep eerste volgelingen is een brede waaier van stromingen en richtingen ontstaan die zich allemaal op de een of ander manier verbonden weten met de Bron. Er zitten zeker troebele stroompjes en drooggevallen beekjes tussen, maar het is niet aan mij om te zeggen wie er het kanaal van zuiver water beheert en welke beweging het nodige vuil in het meanderende rivierwater meevoert.

Verdieping en vervulling

Er is van alles aan te merken op ‘de kerk’ en op ‘religie’. Er zijn veel misstanden. Je stapt in een lelijke valkuil als je denkt dat jij gevrijwaard bent van gebrokenheid en onaangetast door zonde. Het zijn juist de mensen die zich realiseren dat zij zelf onderdeel van het probleem zijn, de gebrokenen, de treurenden, de mensen met berouw – die genade kunnen ontvangen. Het is ongepast om jezelf boven andere gelovigen en zoekenden te verheffen en te beweren dat jij het gelukkig (eindelijk) goed begrepen hebt en dat je – samen met alle haters van het geloof – een hekel hebt aan religie ‘omdat Jezus religie haatte’. Jezus haatte schijnheiligheid, uiterlijke vroomheid zonder innerlijke integriteit. Jezus had geen hekel aan mensen die ‘godsdienstig’ waren en Hij distantieerde zich niet van religieuze vormen en gebruiken. Hij sloot juist aan op die vormen en gebruiken en verdiepte en vervulde deze.

Je kunt niet naar believen shoppen in de kerkgeschiedenis en ‘de goede’ dingen voor jezelf claimen terwijl je geen verantwoording neemt voor ‘de slechte’ zaken

Vind ik dit nu een slechte clip? Nee, ik hoor veel dingen die ik van harte onderschrijf. Maar er wordt een kwalijke scheiding aangebracht tussen ‘de mensen die een relatie met Jezus hebben’ en ‘religie’. Alsof Jezus niet werkt door de kerk van alle eeuwen. Alsof het geloof niet van generatie op generatie is doorgegeven in allerlei mooie rituelen en gebruiken. Alsof de Geest van God vanaf de eerste gemeente tot de Reformatie (of de evangelische opwekkingsbewegingen van meer recente datum) heeft zitten slapen. Wat een hoogmoed spreekt hier uit! Dit is precies de houding waar Jezus zich tegen afzette: zij die menen dat zij geen dokter nodig hebben zijn misschien juist ongeneeslijk ziek! Vrome rapper, je bent geen haar beter dan andere godzoekers. Je bent gered door genade en drukt je uit in eigentijdse vormen. Maar je hebt niet het recht om andere, oudere, vormen bij het vuil te zetten. Je doet je eigen Lichaam pijn als je gaat zitten hakken op de ledematen die een andere plek in het geheel hebben ingenomen. Je kunt niet naar believen shoppen in de kerkgeschiedenis en ‘de goede’ dingen voor jezelf claimen terwijl je geen verantwoording neemt voor ‘de slechte’ zaken. Protestanten zijn niet beter dan katholieken. Evangelischen zijn niet beter dan protestanten. Katholieken zijn niet beter dan evangelischen. Dit soort hokjesdenken is pas een enge vorm van religie. Val de kerk niet af, sta de kerk bij. Kritiek op de kerk is kritiek op jezelf. En als je jezelf dan ‘buiten het systeem plaatst’, dan moet je ook maar verantwoording nemen voor alle sektarische gekte en geestelijke wildgroei die buiten de gevestigde kerken is ontstaan. Je staat niet als enkeling ‘buiten het systeem’ en je kunt niet claimen dat ‘Jezus het gelukkig geheel met jou eens is’. Nou ja, het kan wel, maar het deugt niet.

Reken liever af met schijnheiligheid en zelfgenoegzaamheid en begin dan alsjeblieft bij jezelf

Is het niet erg gemakkelijk om alles wat je verwerpelijk vindt ‘religie’ te noemen en het dan onder vuur te nemen? Religion says ‘do’, but Jesus says ‘done’. Maar dat is niet de hele waarheid. Jezus zegt inderdaad dat het volbracht is, maar vervolgens stuurt Hij zijn leerlingen de wereld in om actief te gaan DOEN wat Hij heeft voorgedaan. Lees de brief van Jacobus (broer van Jezus) en je ontdekt dat je helemaal geen scheiding kunt maken tussen ‘geloof’ en ‘goede daden’. Het zijn twee kanten van dezelfde genadige medaille. Gelovigen die ‘rusten in het volbrachte werk’ en vervolgens anderen verwijten dat ze ‘religieus zijn’, maken een ernstige fout. Ja, alles is genade. En ja: nu moet je op de Weg wandelen en gaan doen wat Jezus je heeft opgedragen. En wij, beperkte mensen, kunnen niet beoordelen wat iemands innerlijke drijfveren zijn. God kan in het hart van mensen kijken, ik kan dat niet.

Onkruid en graan

‘A poem I wrote to highlight the difference between Jesus and false religion’ – zo staat er in de beschrijving van de videoclip. Maar wacht eens, dat is heel iets anders. Zijn er mensen die vóór valse religie zijn? Ik denk dat ieder oprecht mens niets te maken wil hebben met vervalsingen en verdraaiingen. Neem ‘religie’ niet onder vuur, reken liever af met schijnheiligheid en zelfgenoegzaamheid en begin dan alsjeblieft bij jezelf.

Het is zo verschrikkelijk moeilijk voor eenvoudige mensen als jij en ik om echt van namaak te onderscheiden. En dat wist Jezus ook. Hij zei iets over graan en onkruid. Lees eens mee:

Hij (Jezus) hield hun een andere gelijkenis voor: ‘Het is met het koninkrijk van de hemel als met een mens die goed zaad op zijn akker uitzaaide. Terwijl de mensen sliepen, kwam zijn vijand onkruid tussen het graan zaaien en vertrok weer. Toen het jonge gewas opschoot en vrucht begon te dragen, kwam ook het onkruid tevoorschijn. De knechten kwamen de heer des huizes vragen: “Heer, hebt u soms geen goed zaad op uw akker gezaaid? Waar komt dat onkruid dan vandaan?” Hij antwoordde: “Dat is het werk van een vijand.” De knechten zeiden tegen hem: “Wilt u dat wij er het onkruid tussenuit wieden?” Hij antwoordde: “Nee, want dan zouden jullie met het onkruid ook het graan lostrekken. Laat beide samen opgroeien tot aan de oogst, dan zal ik, wanneer het oogsttijd is, tegen de maaiers zeggen: ‘Wied eerst het onkruid, bind het in bundels bij elkaar en verbrand het. Breng dan het graan bijeen in mijn schuur.’”’ (Matteus 13:24-30)

Jezus maakt hier duidelijk dat deugdelijk en ondeugdelijk in de praktijk van het leven dwars door elkaar heen groeit. Je kunt wel alles tot ‘onkruid’ verklaren en door de akker gaan banjeren om naar hartenlust te wieden en los te trekken wat jou niet bevalt, maar in je (religieuze!!) ijver trek je dan misschien wel de mooiste graanhalmen uit de bodem. Zullen we wachten op de Meester zelf, op de tijd dat Hij vindt dat er geoogst moet worden? Mag Hij bepalen wat onkruid en wat graan is? Zou het zo kunnen zijn dat je nog helemaal niet met zekerheid kunt zeggen wie of wat ‘goed’ of ‘slecht’ is en kun je niet beter heel voorzichtig met je oordeel zijn? Je zou je eens verschrikkelijk kunnen vergissen, rappende vriend.

je poten ingetrokken, je hals gestrekt
kijk – klap na klap is raak

ik staar je na, bewonderend en blij
je vleugelslag vaardig vastgelegd

Klik op de afbeeldingen voor grotere weergave.