Dat moet je maar aan je vader vragen

9789033818950We gaan een boek uitgeven over de schepping en/of evolutie discussie. Wat? Nog een boek? Jawel. Geen drammerig, gelijkhebberig of eenzijdig betoog, maar een genuanceerd, weldoordacht boek dat geschreven is door een bekende auteur die toevallig ook nog eens ‘een gewone vader’ is: Sigmund Brouwer.

Deze Canadese schrijver heeft Nederlandse roots en hij is getrouwd met een (in christelijke kringen) bekende zangeres: Cindy Morgan. Leuk om te weten. Een aantal van zijn fictieboeken is door Novapres in het Nederlands vertaald en uitgegeven. Bij Ark Media doen wij (helaas) niet aan fictie, maar dit boek valt dan ook in een geheel andere categorie.

Sigmund Brouwer heeft goed over de kwestie schepping en/of evolutie nagedacht. Hij stelt dat je als opvoeder ook op dit punt een eerlijk en onderbouwd antwoord aan je kinderen moet geven en ze niet kunt afschepen met: ‘zo is het nu eenmaal’ of ‘dit geloven wij zo’. Over de inhoud van dit boek (Engelse titel: Who Made the Moon?) kan ik nog heel wat blogpostjes schrijven – en misschien doe ik dat nog wel – maar ik beperk me nu tot een vraag die ik ook al via Twitter de wereld ingezonden heb: Waarom is dit een ‘vader’ issue? Waarom zijn het vooral mannen die zich druk maken over vragen over onze oorsprong?

Heb ik het mis? Mijn vrouw en dochters lopen niet te piekeren over vragen rond schepping of evolutie. Het onderwerp lijkt ook geen invloed te hebben op hun geloofsleven. Maar ik denk al heel lang over dergelijke vragen na en probeer met mijn beperkte verstand deze noten te kraken. Het valt me op dat mijn zoon geabonneerd is op Quest. Mijn dochters hebben daar geen belangstelling voor want zij kijken liever naar America’s Next Top Model of een spannende en/of romantische serie. Overigens kijken mijn vrouw en oudste dochter ook graag naar sport (respectievelijk schaatsen en voetbal). Is dat verschil in belangstelling werkelijk alleen maar door culturele factoren te verklaren? Of hebben vrouwen in het algemeen een andere belangstelling dan mannen?

En in relatie tot bovenstaande: zit er iets in de man dat ‘ons’ dwingt om technische / natuurwetenschappelijke dingen te analyseren, doorgronden en verklaren? Komt dat door druk van buiten? (De maatschappij verwacht technische oplossingen en verklaringen vooral van mannen). Of komt het voort uit innerlijke drang? (Mannen zijn meer geneigd om dingen te onderzoeken, doorgronden). Zelf denk ik dat het een mix van nature & nurture is. Heb ik gelijk of ben ik bevooroordeeld? Laat het me maar weten.

Gerelateerd onderwerpen: deze blogpost en deze blogpost (type ‘schepping’ of ‘evolutie’ in het zoekvak en je vindt nog meer).

10 gedachten over “Dat moet je maar aan je vader vragen

  1. Over andere vrouwen kan ik niet spreken, wel over ons eigen gezin.

    Ik heb als tiener erg over deze vragen nagedacht.
    Het was de tijd van Kuitert, Lever.

    Mijn vader was in die tijd hoogleraar natuurkunde.
    Het was denk ik goed geweest als ons gezin een gesprekscultuur had gehad waarin ik met hem er over had kunnen spreken.

    Even goed ben ik er wel verder meegekomen.
    Ik ben denk ik al in mijn twintigerjaren een “agnost” geworden op dit punt.

    Toen, en later, heb ik met mijn vader wel over deze onderwerpen gesproken. Ik ontdekte toen dat hij er al heel lang van overtuigd was dat het heelal/ de aarde wel heel oud moeten zijn. Een belangrijk argument daarvoor was bij hem dat die hoge ouderdom uit allerlei wetenschapsdisciplines naar voren kwam. Met heel verschillende motivaties.

    Mijn man heeft van jongs af aan onze drie dochters aanbod gedaan om hen duidelijk te maken dat er verschillende visies mogelijk zijn op dit punt.

    Ze hebben er zeker ook over nagedacht.

    Ik sprak er onlangs over met mijn oudste dochter, 24 jaar oud.
    Zij noemde de eerste hoofdstukken van Genesis een soort profetische tekst.

    Ik vond dat heel apart omdat mijn vroeger bevriend was met een student theologie die het ook ongevee zo formuleerde. Mijn dochter heeft de gedachte hoogst waarschijnlijk niet van mijn man gehoord: hij is in 2001 overleden. Al is het niet uitgesloten dat ze de gedachte een keer heeft opgevangen in de tijd dat hij nog leefde.

    Ik zelf had er eigenlijk wel een beetje genoeg van om over deze dingen na te denken.
    Voor mij was het iets geworden van: ik ben ervan overtuigd dat God Schepper is, maar weet niet hoe de schepping wetenschappelijk gezien, in de westerse betekenis van dat woord, heeft plaatsgevonden.

    Ik heb desondanks het boek “Gevormd uit sterrenstof” van René Fransen gelezen. Dat heeft me wel erg geboeid. Wat ik daarin lees over wat er nu bekend is over DNA en dergelijke maakt dat ik denk dat creatotionistische modellen waarschijnlijk niet kloppen. Daarmee zeg ik niet dat de huidige evolutiemodellen kloppen. Westerse wetenschap is altijd in ontwikkeling en er komen soms weer compleet nieuwe modellen. Zoals Einstein een totaal nieuw model bracht, waarin het model van Newton maar een onderdeel is voor een deel van de werkelijkheid. Maar daarmee werdt het model van Newton niet ontkracht.

    Mijn oudste dochter is net als ik onder andere een exact denkend mens.
    Ik heb wiskunde gestudeerd en zij onder andere taalwetenschap, wat ook een exacte wetenschap is, in elk geval de variant die zij heeft gevolgd.

    Ze was lange tijd abonnee van Kijk. Ze heeft in haar tienerjaren ook het boek van Peter Schele gelezen over degeneratie.

    Hoe het op dit punt is met mijn andere twee dochters weet ik op dit moment niet.

    Mijn tweede dochter heeft een bachelor theologie; daar zal het thema wel aan de orde zijn geweest.

    Voor mijn jongste dochter geldt het beeld dat je schetst misschien wel. En ik weet dat haar man, met wie ze onlangs is getrouwd, duidelijk creationistisch denkt. Dat weet ik van mijn dochter, maar alleen als opmerking. Ze had geen zin daar verder op in te gaan.
    En ik zal de discussie daarover ook niet zoeken met mijn schoonzoon. Het is mij om het even hoe christenen hierover denken, en ik vind gesprekken erover vaak heel vermoeiend en niet vruchtbaar.

    Ik ben vooral blij dat mijn schoonzoon een overtuigd christen is.

    Dit is wel een lange comment geworden, hopelijk niet te lang!

    1. Nee, zeker niet te lang! Je weerlegt met praktische voorbeelden uit je eigen gezin een paar van mijn ‘aannames’. Natuurlijk hebben we allemaal onze eigen referenties. Ik wil ook niet de indruk wekken dat mijn vrouw of dochters ‘oppervlakkig’ zijn. Het grappige is dat mijn vrouw nuchter en exact is – analytisch en slim. Ik ben veel meer een gevoelsmens, impulsief en creatief. We passen niet in het stereotype mannetje/vrouwtje beeld (dat ontdekten we ook tijdens een huwelijksconferentie). Ik ben erg associatief, mededeelzaam (op het vermoeiende af) en extravert. Zij is rustig en introvert. Mijn vader was analytisch en technisch, sommige broers (ik heb er 5!) zijn dat ook, maar niet allemaal.

      Ik ben het met je eens dat de discussie over schepping en evolutie vermoeiend is. Maar dat komt m.i. vooral door de gelijkhebberige toon aan beide kanten van het debat. Dat vind ik ondermeer ook mooi aan het boek van Brouwer: het is mild en bescheiden van toon. Hij gaat het onderwerp niet uit de weg en heeft begrip en respect voor mensen die er heel anders over denken.

  2. Ik deel je observatie over de gelijkhebberige toon.

    Ik heb van mezelf de indruk dat ik anderen niet ergens van wil overtuigen op dit punt. Of misschien ook wel, maar dan in de zin van dat ik graag zou zien dat we elkaar niet zouden afrekenen op welke mening we hierover hebben. Voor mij is het een ondergeschikt punt en daarvan zou ik anderen wel willen overtuigen. Niet van het hebben van welke mening dan ook over creationisme en/of enige waarheid zien in de evolutietheorie.

    Verder merk ik dat ik soms enig geduld moet opbrengen als er mensen in gesprekken in mijn omgeving zich sterk maken tegen elk onderdeel van de evolutietheorie, en zich vaak tegelijk sterk maken voor een opvatting in het verstaan van Genesis die, voorzover ik Genesis begrijp, anders is dan hoe ik Genesis lees.
    Ik heb er geen moeite mee dat niet iedereen het op dezelfde manier leest. Eerlijk gezegd vind ik de wetenschappelijke onderbouwing van de evolutietheorie wel redelijk overtuigend, met het voorbehoud van voortschrijdend inzicht. Maar ook erg moeilijk te begrijpen voor de meeste mensen. Dus wie ervoor kiest om zich daarin niet te verdiepen en Genesis te lezen op de manier die hij/zij als juist ziet, prima. Ik zelf begrijp de DNA kennis die de evolutietheorie nu sterk maakt ook niet erg goed, maar vind het wel redelijk overtuigend wat Fransen erover schrijft.

    Ik heb er moeite mee als het creationisme wetenschappelijk wordt verdedigd met wetenschappelijk al lang weerlegde argumenten, op een toon die geen tegenspraak duldt. Dat is dan de gelijkhebberige toon.

    Ik heb ook moeite met mensen die vinden dat je toch wel erg achterloopt als je niet overtuigd bent van de waarheid van de evolutietheorie, vaak ook zonder goed te weten waarom die dan wel zo betrouwbaar zou zijn. Of ook de overtuiging dat de evolutietheorie haast ‘bewijst’ dat God niet bestaat.

    Mensen hebben kennelijk graag gelijk.

    1. Je vat het heel goed samen. De stelligheid waarmee een letterlijke interpretatie van Genesis 1 verkondigd wordt is heel irritant. Maar wat mij betreft geldt dat ook voor de pretentie van mensen die menen dat het mechanisme van natuurlijke selectie ALLES kan verklaren. Het mysterie van de schepping wordt er voor mij niet kleiner door.

    2. Trijntje concludeert: “Mensen hebben kennelijk graag gelijk.”

      Ik begrijp wel dat dit niet je hoofdconclusie is, maar ik wil er toch op in gaan. Dit is namelijk een conclusie die past onder elk artikel waarbij iemand met overtuiging een mening uit. Natuurlijk hebben mensen graag gelijk. Enkel de onheilsprofeet heeft graag ongelijk.

      Maar inderdaad, ongefundeerd argumenten herhalen zonder enige zelfreflectie, of zonder enige openheid tot het ontdekken van blinde vlekken, is bijzonder problematisch. Christenen worden daar meer en meer door de nieuwe atheïsten op afgerekend. En terecht ook. Het is de hoogste tijd voor bezinning. Ik denk dat de ongeschoolde christenen zich wat meer moeten oefenen in stilte en het beleven van de deugd. Want een deugdzaam getuigenis, heiligheid, overtuigt. Laat dan de geloofscommunicatie over aan de specialisten en de gematigde denkers.

      In de evangelicale wereld heb je natuurlijk het niet-uitroeibare “ieder is zijn eigen priester” wat altijd zal blijven leiden tot het vermetele zekerheidsgevoel dat de heilige Geest in hen, het natuurlijk altijd bij het rechte eind heeft. Hier begroeten we het gevaarlijke fundamentalisme.

      Voor een katholiek ligt dat anders (mag ik even mijn gelijk halen? ;-). Wat de meeste zaken betreft, is er een officiële concensus die in grote volumes ook nog eens op intellectuele én historisch-consequente wijze wordt onderbouwd. Dus dat voorkomt al heel wat onnodige fundamentalistisch gezwets. Wat is het magisterium een groot geschenk voor de gelovigen!

      Maar let op, er blijven altijd domeinen over waar de RKK deze leidraad niet kan aanbieden. Bijvoorbeeld bij creationisme en evolutionalisme. De RKK geeft wel duidelijke signalen dat het evolutieverhaal niet per definitie moet verworpen worden en de 6-dagen visie niet bijzonder geloofwaardig is.

      Sola Scriptura als alternatief, moet zonder einde problemen opleveren, omdat de bijbelinterpretatie en de wereldbeschouwing bij evangelicalen gebouwd wordt op een subjectieve beleving. Van hieruit vertrekkend kan je inderdaad alleen maar teleurgesteld concluderen dat mensen graag gelijk hebben.

      1. Bedankt, Rob. Ik geloof inderdaad dat de RKK op een meer evenwichtige manier met dit vraagstuk om gaat (misschien wel wijs geworden door het verleden – denk aan Copernicus). Maar ook in de Europese protestantse en evangelicale traditie is meer nuance te vinden dan we kunnen aantreffen binnen de uit de VS overgewaaide fundamentalistische visie op het scheppingsverhaal. De Engelse evangelicalen (CS Lewis) gingen minder krampachtig om met de bevindingen van de moderne wetenschap.

  3. Grappig, net gistenen daarover nagedacht en een blogpost over gedaan op mijn engelstalige blog (bramboniusinenglish.wordpress.com)

    Ik geloof nooit dat de wetenschap alles zou kunnen verklaren over hoe de wereld ontstaan is, omdat ik denk dat daar fcatoren meespelen die ver boven ons wetenschappelijk waarnemingsvermogen uitgaan in meespelen die ook niet beschreven kunnen worden met onze taal en de begrippen van ons menselijk verstand… Het Scheppingsverhaal (of eender welk scheppingsverhaal) kan in mijn ogen niet anders zijn dan een accomodatie… Ik ben dan zelf eerder een oorsprongsagnostisch creationist, agnostisch in de betekenis van ‘we kunnen het niet weten of er woorden voor gebruiken om het uit te leggen’ dus.

    Maar als het bewijsmateriaal voor een oude aarde en biologische overtuigend is, waarom niet aanvaarden dat de aarde oud is en dat er op één of andere manier biologische evolutie geweest is? Zelfs al is dat misschien niet het hele verhaal…

    Waar ik verder wel voor ben is om het begrip ‘theistische evolutionist’ te dumpen en om als Christen de term ‘evolutionair creationisme’ te gebruiken. We geloven allemaal in de Schepping en God als Schepper, al zijn we het er niet mee eens hoe dat in zijn gan gegaan is. Ik vind niet dat de ‘neem-alles-zo-letterlijk-mogelijk-vakbond’ het recht heeft om het woord creatie op te eisen!! En het moet dringend op de kaart gezet worden van het evangelisch christendom, want ik ken zelf mensen genoeg van mijn generatie die in schepping door evolutie geloven, en als de tendens blijft om alles wat geen letterlijke 6-dagen schepping is te verketteren, dan geeft dat het probleem dat mensen die echt overtuigd worden dat (voorhun bewezen) evolutie en christenzijn niet samenkan hun geloof verliezen, en dat mensen die interesse hebben in het evangelie maar die het 6-dagen verhaal niet kunnen aannemen niet tot Jezus kunnen komen.

    En dat is een droevige zaak…

    Alle eer aan de Schepper!!!

    shalom

    Bram

    1. Bedankt, Bram (en ik zal je blog lezen). Je trekt een conclusie die je ook in het boek van Sigmund Brouwer zult aantreffen. Hij spreekt over ‘een hek rond het kruis’. Als mensen de waarheid van God de Schepper niet meer geloven (omdat ze een eenzijdige en simplistische definitie van die waarheid voorgeschoteld krijgen), dan komen ze misschien niet eens toe aan de meest wezenlijke vraag: de betekenis van het kruis van Christus.

Zeg iets terug op Vrijspraak

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s