“De evangelische beweging is over haar hoogtepunt heen”

OoitEvangelischDe titel boven deze blogpost is niet mijn persoonlijke mening, maar een gedachte die werd uitgesproken door Otto de Bruijne in zijn toespraak tijdens de jaarvergadering van de Evangelische Alliantie in Zeist, afgelopen vrijdag. Ik heb tijdens de toespraak van Otto een ware zondvloed aan tweets over het land gestuurd, maar voor degenen die deze stroom gemist hebben geef ik hieronder een samenvatting. Ook geef ik een link naar een oproep van ds. Hans Eschbach van het Evangelisch Werkverband binnen de PKN. Ik verzoek jullie dit bestand te beluisteren en te reageren met een link op dit blog of bij het geluidsfragment.

Geen beweging maar insituut

Tijdens een eerdere jublieumbijeenkomst van de EA zei Stefan Paas dat de Evangelische Alliantie geen beweging maar een instituut is. Arnold van Heusden relativeert deze prikkelende uitspraak aan het begin van deze jaarvergadering: “Je kunt instituut zijn en springlevend blijven.”

Het getuigde van durf om Otto de Bruijne uit te nodigen om de vergadering toe te spreken. Otto heeft als een van de auteurs van het boek Ooit evangelisch aan de oppervlakte gebracht wat er zoal schort aan deze stroming binnen het kerkelijk landschap.

Schone lei

Otto vertelde dat hij na zijn ernstige ziekte het gevoel had dat hij opnieuw mocht beginnen. De ziekte was bepaald niet prettig, maar de mogelijkheid om met een schone lei te beginnen wenst Otto iedereen toe. Het plan voor het onderzoek Ooit Evangelisch had hij daarvoor al gemaakt. De ziekteperiode en het herstel gaven hem een moment van reflectie. Hij vroeg zich af: Waar wil ik me de komende jaren mee bezig houden? Een van de dingen was: vragen aan afhakers: “waar ben je?”

Otto heeft kritiek op de evangelische beweging, maar begon zijn verhaal toch met te vertellen hoe mooi en indrukwekkende deze beweging is: “Zij kan meer impact hebben dan destijds de Moderne Devotie.”

Vervolgens ging Otto in op wat hij ‘de life cycle van de evangelische beweging’ noemde. Vanaf 1970 groeperen evangelische christenen zich in “kerken”. Dat was volgens Otto een dubbele tragiek, want de kerkverlating uit tradionele kerkgenootschappen betrof de meest actieve leden. Dat waren ook vaak behoudzuchtige mensen.

Rijp beraad

Waar ging het fout in deze evangelische gemeenten? Crises in leiderschap, dat was zeker een factor. Maar er speelde meer. Otto: “Ik wilde luisteren naar jonge mensen die weggegaan waren.”

Uiteindelijk deden steeds meer mensen uit allerlei kerken en van allerlei leeftijden aan het onderzoek mee. Gemiddeld mensen die 18 jaar lid waren geweest van een evangelische gemeente, in totaal werden 106 personen bij het onderzoek betrokken.

Wat opviel was dat mensen vertrokken zijn “na rijp beraad” en dat men ook na vertrek “evangelisch blijft denken”. Dat geldt voor 90%, de anderen haken echt af. Een deel keert terug naar de traditionele kerkgenootschappen.

Volgens Otto geeft het onderzoek een zekere vertekening omdat er relatief veel hoog opgeleide respondenten zijn. In zeker zin is dat een voordeel, omdat dit mensen zijn die hun ongenoegen goed onder woorden kunnen brengen.

Ruimte om te twijfelen

De belangrijkste vertrekreden betrof de geslotenheid van de evangelische gemeente. Er is gebrek aan ruimte – ook aan ruimte om te twijfelen. Maar de nieuwe generatie gelovigen wil “eclectisch samenstellen”, postmodern geloven. Het geloof wordt een patchwork.

Binnen veel evangelische groepen heerst een soort dominante vrijheid, een impliciete druk, aldus De Bruijne. Je wordt geacht de dingen zo te beleven als de heersende norm is. Ook is er vaak sprake van verabsoluteren van een deelwaarheid. Er is groepsdwang en men heeft grote moeite met verscheidenheid. “Als het je niet bevalt ga je maar weg…”

Volgens Otto de Bruijne is de sterke kant van de evangelische beweging ook de zwakke kant gebleken. De gevonden geborgenheid verandert in beklemming, het enthousiasme mondt uit in dwangmatigheid.

Ontwikkeling

Er moet ruimte zijn voor psychologische ontwikkeling, daar lijkt men in de evangelische beweging soms aan voorbij te gaan. De ontwikkeling van een mens kent leeftijdsfases en daarbij moet een natuurlijke overgang gemaakt worden. Bij jongeren past radicaliteit en enthousiasme. In onze tijd is er meer behoefte aan meegaan op de levensweg. Men ging ook weg uit de evangelische beweging vanwege conflicten. Maar dat was dan de druppel die de emmer deed overlopen. Het  vertrek kwam ook voort uit teleurstelling door overspannen verwachtingen en een onevenwichtige theologie. Volgens Otto de Bruijne botst het gedachtegoed van de evangelische gemeenten vaak met de werkelijkheid. Dat doet mensen ook afhaken.

De teksten van prof. dr. Hijme Stoffels, prof. dr. Pieter Boersema en drs. Miranda Klaver zijn als reflectieve bijdragen aan het onderzoek Ooit Evangelisch toegevoegd. De reacties uit de evangelische beweging waren soms negatief, men had het over “vuile was buiten hangen”. Maar daar is De Bruijne het niet mee eens: “Het is juist een teken van volwassenheid.”

Charsimatische invloed

In deze tijd is er binnen de gevestigde protestantse kerken (PKN) ook aandacht voor New Wine – een charismatische vernieuwingsbeweging. Otto is daar enthousiast over. Hij verwees ook naar de opkomst van emerging churches. Alleen beleving is niet genoeg, men zoekt ook verdieping en een zgn. “binding principle”. De nieuwe generatie wil een radicalere vorm van gemeente-zijn. Meer zorg voor elkaar en ruimte voor symboliek.

Otto beschrijft hoe de diensten in de evangelische gemeenten zich hebben ontwikkeld van drommedarisdiensten naar kameeldiensten: “Eerst was er een enkele bult: de preek. Daarna twee bulten: worship en preek. De emotie wordt opgevoerd met behulp van een aanbiddingsleider. Maar de volgende stap is dat men een olifantdienst wil: direct hoog inzetten, de aanwezigheid van God met votum en groet, geen slecht voorbereide zangleiding of preken, maar kwaliteit.”

Beluister de oproep die Hans Eschbach deed na afloop van de toespraak van Otto de Bruijne. Het geluidsfragment begint wat zwak en rommelig – dit nam ik op tijdens een korte zaaldiscussie. Na 1 minuut en 24 seconden gaat Hans Eschbach luid en duidelijk spreken!

73 gedachten over ““De evangelische beweging is over haar hoogtepunt heen”

  1. Tsja, wat de Bruijne zegt herken ik deels, maar wat moet je met het antwoord. Alle bewegingen kennen nou eenmaal seizoenen. Het inzoomen op bepaalde stromingen binnen de christenheid zorgt ervoor dat je altijd stromingen tegenkomt die op dat moment dan even uit de gratie zijn.

    Uiteindelijk is er niets nieuws onder de zon. Om met Frans Horsthuis te spreken: “de vernieuwing heeft vernieuwing nodig”.

    Het is de kunst om uit te zoomen en het bredere plaatje van het Koninkrijk op je netvlies te krijgen. Dan zul je zien dat de kerk als lichaam van Christus altijd zal bestaan. In welke vorm zal me dan een zorg zijn.

    Op dit moment zit de evangelische wereld in een “activisme crisis”. Mensen zijn doodmoe van jarenlang hard werken in en voor de kerk. Mensen staan spiritueel droog. Alles leek maakbaar. Dan is de gang naar meer liturgische kerken (RKK, OOK of Anglicaans) volkomen voorspelbaar. In de vermoeidheid geeft een oude en lang van tevoren vastgestelde liturgie nieuw leven. Zowel aan het kerkvolk als aan haar leiders. Ik voorspel dat dat na 10 jaar ook weer verandert in iets nieuws. C’est la vie.

  2. De grap is dat dit een brede, wereldwijde discussie is. In Amerika heeft Michael Spencer, aka The Internetmonk (www.internetmonk.com) een tijdje geleden in een magazine een artikel geschreven met de titel “The coming evangelical collapse”. Je kan wel raden wat daar in staat!
    Maar ik ben het met Eeuwigheid eens, de kerk leeft altijd in golfbewegingen. Er zal wel weer een nieuwe golf van het een of ander komen. Ik denk dat we niet bang moeten zijn voor wat komt, maar uit moeten kijken naar wat God doet en in die stroom meegaan (ofzoiets).

  3. Je kunt, denk ik, niet eens spreken over “de” evangelische beweging. Inmiddels bestaat dat al uit een enorme waaier van stromingen, waarbinnen de verschillen onderling soms net zo groot zijn als met “de” protestantse kerk. Paul, jij kende bijv. in Haarlem de Zuiderkapel. Vergelijk dat eens met de Hillsong-achtige gemeentes (bijv. Sion Den Haag, Doorbrekers, Victory Outreach, Berea Amsterdam en God is liefde in Utrecht). Bepaalde uitingen hadden een geweldige tijd, zoals de koffiebars van Youth for Chrsit, waar zijn ze nu? Nu kennen we ook niet meer de zeepkist, waarop iemand ging staan, na een paar koortjes door de groep eromheen.
    Maar welke vorm is passend in 2010?
    Je schrijft over Nw Wine, maar ik vermoed dat de invloed binnen de PKN vrij gering is, veel meer binnen vooral de Ned. Geref. Kerk, vrijgemaakte kerk en de Ger. bond.

    Maar naast de vorm speelt er nog iets belangrijks, wat in traditionele kerken minder naar voren komt: het is een werk van God, maar ook van mensen. Daar waar de hele manier van gemeente-zijn niet vanuit de kerkorde is voorgeschreven, komen er allerlei persoonlijke trekjes, hobbys en voorkeuren van leiders naar voren. Dat is enerzijds heel mooi als sommige gemeentes zich specifiek op mensen aan de onderkant van de samenleving richten, sommige op de multiculturele groepen, andere meer op intellectuelen. Anderzijds kan er ook een zekere pressie vanuit een voorganger komen, via de loyalen, op iemand die vragen stelt.

    Waarom zouden hoger opgeleiden relatief vaker omzien naar een andere gemeeente of zelfs helemaal afhaken? Omdat zij geleerd hebben kritisch na te denken, niet alles voor zoete koek te slikken, oprechte vragen stellen, namens zichzelf of om te stappen in de schoenen van hun buurman. En helaas zijn er dan voorgangers, leiders die daar dan niet hun voordeel mee doen, die het louter als kritiek beschouwen en dan zeggen: `Waarom ga je niet weg?` Niet te geloven, maar echt waar (snik).

    Ja en die oproep, om op de knieèn te gaan. Dat is in het verleden vaker geweest en is nu ook weer nodig.

  4. Bedankt voor jullie reacties, Jan, David, Derk. Voor de goede orde: ik geef in deze blogpost weer wat ik gehoord heb – het is niet mijn analyse of opvatting. Ik geloof dat de kerk van Jezus Christus springlevend en vitaal is – wereldwijd, maar ook in ons land. Maar we moeten niet zo veel navelstaren. Ik zal in komende blogposts nog wel mijn eigen mening geven en wat mensen bevragen over hun mening. Stay tuned – en bedankt voor jullie input / feedback. Meer reacties en bijdragen aan de discussie blijven uiteraard welkom, het laatste woord is voorlopig niet gezegd 😉

  5. Waarom moeten we op de knieën? Toch zeker voor de mensen die God op zijn hart heeft: de verlorenen vinden? Het volgen van Jezus is zo radicaal dat die kerk er altijd zal zijn door alle verdrukking heen.

    Maar wat ik me afvraag: Wat zijn je argumenten wel/niet te denken dat de Emerging Church de “volgende golf” is waar Eschbach het in zijn oproep over heeft?

    1. Hallo Jeroen – bedankt voor je comment. Natuurlijk is het verlangen van evangelische christenen dat verlorenen gevonden worden, daar twijfel ik niet aan. We hebben de belofte van Jezus zelf dat de kerk zal blijven bestaan: “En ik zeg je: jij bent Petrus, de rots waarop ik mijn kerk zal bouwen, en de poorten van het dodenrijk zullen haar niet kunnen overweldigen.” Mat. 16:18
      Persoonlijk zou het mij verrassen als ‘de’ emerging church (niemand schijnt te weten wat dit precies is) de volgende golf is. Het is gewoon een label voor vernieuwing die plaatsvindt aan de randen van de kerk en daarbuiten. Zeer welkom, hard nodig, maar laten we de invloed niet overschatten. En vooral: laten we niet doen alsof de Geest binnen de kerkmuren uitgedoofd is. Ik geloof in Christus en in de opstandingskracht van zijn Lichaam!
      Dat is mijn opvatting. Voor de goede orde: deze blogpost is niet mijn mening maar een weergave van hetgeen ik gehoord heb afgelopen vrijdag. Ik kom er zelf nog op terug, maar je hebt me al een beetje uit mijn evangelische tentje gelokt. Well done, friend! 😉

  6. Heel herkenbaar: Volgens Otto de Bruijne is de sterke kant van de evangelische beweging ook de zwakke kant gebleken. De gevonden geborgenheid verandert in beklemming, het enthousiasme mondt uit in dwangmatigheid. En het is een illusie gebleken. De beloftes dat God ‘dingen doet’ tijdens aanbidding, tijdens de preek, als je voor je laat bidden, zijn te vaak hol en leeg gebleken. zonder diepte en ruimte voor menselijke gebrokenheid.

    Ook scherp dat de Bruijne opmerkt: Alleen beleving is niet genoeg, men zoekt ook verdieping en een zgn. “binding principle”. De nieuwe generatie wil een radicalere vorm van gemeente-zijn. Meer zorg voor elkaar en ruimte voor symboliek.

    Ik begrijp het niet zo goed waarom dat zo is, maar ik herken zelfs persoonlijk erg sterk… Geen charismatische intensiteit die soms de nekharen doen rijzen maar diepgang door te putten uit de oude kerkgeschiedenis door symboliek en monastiek. Maar waar komt dat toch vandaan…?

    Misschien toch gewoon een frisse wind van Gods Geest.

    1. Bedankt voor je comment, Jurjen. Ja, laten we bidden dat het een beweging van de Geest is, dan hijs ik de zeilen!

      Ik heb je in m’n blogroll opgenomen om je in de gaten te kunnen houden 😉

  7. Ik heb het stuk gelezen Paul. Lezenswaardig en deels herkenbaar. Ik zit zelf in een vrij grote evangelische gemeente in Apeldoorn. Uit allerlei denominaties zijn de mensen binnengekomen. Het gevolg is dat er een enorme “bandbreedte” bestaat waardoor er haast teveel mogelijk is en het moeilijk is om een eigen identiteit als gemeente te ontwikkelen. Het gevolg is wel dat er in die enorme ruimte zo af en toe een machtsvacuüm ontstaat waar dan weer een bevlogen leider instuitert met alle spanningen van dien.

    Ook de “kwaliteit” die je op het laatst noemt is soms storend. Tot op de minuut geregisseerde diensten waar alles perfect moet gaan. Dat kan beklemmend en belemmerend werken voor de gelovigen en voor God.

    1. Dat laatste herken ik ook. Het is genieten als alles tot in de puntjes verzorgd is, maar ik vind het juist ook zo mooi als dingen spontaan gebeuren, als verwachtingspatronen doorbroken worden en de Geest mag waaien. Anderzijds: een gemeente waar iedereen wat mag roepen en doen – ehm, da’s ook niet helemaal wat mij voor ogen staat.

  8. Heb even geluisterd naar de vraag van Eschbach. Dit klinkt vroom, maar ik vraag me af wat hij nou eigenlijk wil. Ik heb meerdere keren met E. gesproken over de mogelijke nieuwe initiatieven in chr. NL. Meneer E. is in eerste instantie enthousiast, maar als het niet een copie is van zijn eigen evangelisch werkverband dan houd het op. Ik zou zeggen: succes met je 12 jongeren.

    De term Emerging Church zegt wel en niet veel. Als organisatie stelt het niets voor: enkele boeken, websites en blogs, en retraite en symposia… en slechts drie kerken… dat lijkt de hele Emerging Church in NL te zijn. Toch is de onderstroom van het “Emerging” denken wel degelijk de next generation. Mijn observaties:
    1) De evangelische beweging is blijven steken in de ontwikkeling van Romantiek, Nadere Reformatie / opwekkingsbeweging en existentialisme en zal meer en meer slachtoffer worden van het postmoderne denken en leven: consumptisme, hedonisme en doorgeschoten individualisme. Oproepen om “de Geest” aan te roepen vertouw ik niet omdat de huidige evangelicaal nauwelijk het verschil weet tussen zijn eigen postmoderne behoefte en de stem van de Geest.
    2) De “Emerging” beweging ziet ook niet altijd dit verschil, maar heeft het hoog op de agenda staan. Ze worstelt, analyseert, experimenteert op alle gebieden in een andere richting dan de evangelische beweging. Alleen daarom zou het goed zijn als de Evanglischen zich open zouden stellen voor de Emerging Church.
    3) Emergers hebben doorgaans een andere schrift-interpretatie. Waar evangelische blijven steken in een hyper-protestantisme met nogal solide opvattingen over inspiratie mag er bij de Emergers weer echt bijbel worden gelezen. Dat is voor veel mensen een verlichting.
    4) Bij evangelischen komt het werken aan gerechtigheid en duurzaamheid in hun theologie pas na hoofdstukken over God, openbaring, schepping, zondeval, verlossing en heiliging. De bekende klassiekee systematische theologie blijft overeind maar er komt een hip sausje over heen: Oh ja… het gaat niet goed met het milieu, laten we het ook in onze ethiek stoppen. Binnen de Emerging theologie werkt men niet meer met deze klassieke systematische theologie en dus krijgt ethiek een heel andere plaats. Het historische onderzoek en nieuwe bijbelinterpretatie ondersteunen deze nieuwe ethiek trouwens prima: lees brueggemann, yoder, hauerwas of wright er maar eens op na!
    5) Evangelischen blijven maar worstelen met de vraag: moeten we niet groeien, evangeliseren, etc waarbij er altijd een soort onderstroom is van numerieke groei. Ik verwacht als emerger juist een zeer kleine kerk in NL. Niets groei… misschien zelfs krimp tot een paar procent. Maar deze kleine gemeenschappen kunnen wel meer betekenen als “alternatieve mensheid” of counter-culture. Vandaar dat Emergers open staan voor nieuwe initiatieven als new monasticism. Niet groei, maar “Hoop” moet het sleutelwoord worden.
    6) Emerging is veel holistischer in vergelijking met de evangelische beweging. Dat maakt het natuurlijk wel complex itt. sommige evangelische clubjes die het moeten hebben van schreeuwerige fundamentalistische en manipulatieve tendenzen. Kiezen voor de nuance wil meestal zeggen: nauwelijks groei en tegen de stroom in gaan. De trend van de afgelopen jaren is de “nieuwe helderheid” van Wilders en Verdonk in de politiek, Geen Stijl en PowNed in de media. Een groot deel van de telegraaf-achterban kiest voor deze nieuwe helderheid. Evangelischen met dominante leidertjes zoals, TRIN, Jong & Vrij, Doorbreker, ACC om maar eens drie in mijn omgeving te noemen hebben de wind mee. Dit is evangelisch, maar dan een versnelling hoger. Daar wil je niet uitkomen, toch?

  9. Zoals gewoonlijk lekker prikkelend Johan 😉 Je laatste punt vind ik erg verhelderend. Dat is precies wat ik ook denk. Het kiezen voor de nuance kost veel meer en wordt door velen gezien als een vorm van ‘moeilijkdoenerij’.

    ‘Waarom er een andere bijbeltekst bijhalen (of context) als de tekst an sich zo helder is?! Niet zo moeilijk doen hoor!’

    Die mentaliteit brengt ons naar de afgrond van het fundamentalisme. Daar wil ik nooit meer deel van zijn. Punt.

  10. Johan, je reactie over de emerging church laat voor mij een van de belangrijkste kenmerken van de evangelische beweging zien. Als vernieuwingsbeweging vormt ze een onderstroom in het protestantisme die bestaande structuren en tradities ter discussie stelt. Daarbij wordt voortdurend ingezet op het verlangen naar authentieke navolging van Jezus. Die kritische functie betreft niet alleen tradities maar ook de eigen beweging en daarom zou ik de EC beweging voluit bij de EB scharen. Of de EB over haar hoogtepunt heen is? Die vraag wordt te veel gesteld vanuit bepaalde veronderstelde parameters van het ‘succes’ van de evangelische beweging. Het ‘meten’ van groei is een uitermate lastige zaak. Een belangrijke verschuiving is de toegenomen acceptatie en overname van evangelische praktijken binnen gevestigde kerken. Dit proces van evangelikalisering binnen gevestigde kerken zal de uitstroom naar evangelische gemeenten bv dempen en een deel van de ooit evangelischen doen terugkeren naar hun vroegere kerken. Vraag is echter hoe je deze ontwikkeling in termen van groei van de EB kunt beschrijven.

  11. Voor mij heeft de evangelische beweging te maken met terug naar de bijbel en persoonlijk geloven. De emerging church heeft op dit moment een goede pr, maar bestaat feitelijk slechts bij de gratie van. Anders gezegd, het maakt onderdeel uit van een kerkelijk afkalvingsproces en dat kun je van de evangelische beweging beslist niet zeggen.

  12. Ha Johan – op je neerbuigende opmerking over Eschbach met zijn 12 jongeren ga ik even niet in, en ook niet op wat je over EC zegt. Daar sta ik te ver van af. Maar op wat je zegt over evangelischen wil ik wel even commentaar leveren 😉

    1) Je maakt geen enkel onderscheid tussen EW van Eschbach en de meute van onafhankelijke evangelische gemeenten. Ik vind dit wezenlijk anders. Ik denk dat EW veel minder last zal hebben van wat jij ‘consumptisme, hedonisme en doorgeschoten individualisme’ noemt dan al die losse gemeenten.

    2) Je suggereert dat onder Evangelischen niet evengoed wordt ‘geworsteld’ met de zaken die je aanreikt. Dat is een miskenning van EW en van de losse evangelische gemeenten. De worsteling is ongetwijfeld minder zichtbaar dan in de EC, maar is dat niet omdat EC zich ongeveer definieert als ‘worstelend’?

    3) Evangelischen niet open voor EC? Misschien bedoel je nu weer zuiver het EW, maar heel veel losse evangelische gemeenten zijn begonnen zoals EC, en geleidelijk gegroeid, en geinstitutionaliseert. Maar onder die losse gemeenten zie ik helemaal geen sterk verzet tegen het vinden van alternatieve vormen van gemeentezijn.

    4) Evangelischen en schriftinterpretatie – daar heb je vast gelijk. Ik denk niet zozeer dat de inspiratieleer hier het probleem is, maar eerder de visie op kerk en traditie. Ik denk dat de evangelischen lijden onder de afkomst uit de (nadere) reformatie, en het pietisme, waardoor het met de bijbel vooral over God, ik, mezelf, en mij gaat. En omdat de bijbel en het geloofsleven niet of nauwelijks wordt gezien in de bedding van de historische kerk, wordt het inderdaad nogal benauwd.

    5) Bij evangelischen komt het werken aan gerechtigheid en duurzaamheid niet erg hoog op de agenda? Ik ben het met je eens dat dit belangrijke zaken zijn, maar je suggestie dat evangelischen ‘minder’ aandacht voor zaken van sociale gerechtigheid is beslist een karikatuur. Er word misschien niet veel over geproken, maar veel meer gedaan dan jij nu toegeeft.

    5) Evangelischen willen inderdaad numeriek groeien. Emergers net zo. Waarom adverteer je je diensten op internet en in de Soester Courant? Dat in Nederland beide groepen geen of weinig groei (meer) kennen, zegt me niks over de inhoud van wat ze geloven en doen. Groei kan je niet ‘maken’. En eh… evangelischen staan net zo open voor New Monasticism als jij. Ik zie mijn evangelische vrinden links en rechtsom naar kloosters trekken voor retraites, Taize is populair onder evangelischen, ze lezen Henri Nouen etc etc.

    6) Je begint met een aanval op Eschbach, en je eindigt je argument met een verwijzing naar TRIN, Jong & Vrij, Doorbreker, ACC. Nee, daar wil ik niet uitkomen, maar ik zie ook geen verband tussen Eschbach en die groepen. Het laat zien dat de term ‘evangelisch’ nogal breed is. Het grote verschil tussen die groepen heeft te maken met visie op kerk en hermeneutiek. (en vast nog wel een paar dingen). In je verzet tegen het EW (omdat ze niet open staan voor EC?) gebruik je de slechtste voorbeelden van wat nog net onder de noemer ‘evangelisch’ valt. Als je zo te werk gaat, mag je EC gerust voluit ‘evangelisch’ noemen.

  13. Hoi Jos

    Goede inhoudelijke opmerkingen. Bedankt, daar kan ik wat mee.

    Mijn ervaringen met het EWV van Eschbach liggen op gebied van gemeente-groei-groepen, aandacht voor de gaven van de geest, invoeren van (evangelische stijl) van worship door om. de Evangelische liedbundel en de weekenden die het EWV organiseert. Niets mis mee, maar ik zag totaal geen verschil tussen een vrolijke baptistengemeente en een rustige pinkstergemeente en een pkn evangelisch werkverband. Zelfde woorden, zelfde theologie, muziek, stijl van persoonlijk bidden etc.

    Nu geloof ik niet dat de EB ooit begonnen is als EC, tenzij je de definitie van Emerging erg ruim neemt natuurlijk. Dat ze er mee worstelen geloof ik graag, maar merk daar nog niet veel van. Het EWV is geen platform voor EC of neo monastiek.

    Natuurlijk zie ik ook het verschil tussen de extremistische clubjes aan de uiterste flank van de EB en de rest van de beweging. De kritiek is er wel, maar meestal is dit graduele kritiek en geen principiële kritiek. Jong en vrij verschilt niet veel van een gewone evangelische kerk in bijbelopvatting, maar wel in toepassing. HEt EWV zou veel kunnen leren van bijbelopvattingen zoals deze voorkomen in de EC.

    Dat duurzaamheid en gerechtigheid minder voorkomt lijkt me evident. Maar daar gaat het me niet om… het gaat me om de plaats van ethiek in de theologie. Het is niet alleen een “dankbaarheids” punt, maar een centraal iets. Je bent participant in Gods transformerende werk.

    En yep… wij adverteren ook. Dat heeft echter niets te maken met dat we numerieke groei als doel hebben, maar om present te zijn. Daar hoort communicatie natuurlijk wel bij. De beweging als geheel mag natuurlijk wel groeien of mensen er bij krijgen, maar in de EB zie ik hier vaak een fixatie op: zielen winnen anders zijn ze “verloren”.

    Of de Emergers altijd worstelen? Ik zelf niet zo heel erg. Wel heb ik vragen, kritiek naar mezelf en anderen (ik bedoel een kritische denkhouding, niet negatief) en zie veel verandering waar ik mijn weg in moet vinden. Het onbekende land met zonder landkaart, om maar eens een bekend voorbeeld te gebruiken…

    Als je de andere kant opslaat: meer zekerheid, minder nuance, minder worsteling, dominanter leiderschap… dan kom je volgens mij in een gevarenzone: Dan ligt J&V en trin wel op de loer…

  14. Maar Jos, nog een vraag aan jou:

    Wat stel jij je er bij voor als Eschbach met 12 soul-survivor jongeren een week in het klooster gaat? Wat veronderstel jij dat daar zal gebeuren en wat heeft dit met de toekomst van de Evangelische beweging te maken?

    Of is deze vraag helemaal niet juist… Is het onmogelijk om te weten wat de uitkomst van dit weekend zou zijn? Je vind mij neerbuigend, maar wat zie jij in zo’n weekend?

    PS het Emerging Netwerk heeft in maart 2010 weer een retraite in Don Bosco met veel tijd voor gebed en bezinning. De 12 zijn welkom.

    Mis je dit weeken? In mei 2010 komt er een new-monasticism “klooster weekend” in Lunteren, samen met vele “peacedog” jongeren (toch wel vergelijkbaar met soul survivor 😉
    Ook welkom!

    Dus wat Eschbach zegt gebeurt al lang… maar hij weet het niet…

    … waarom niet?

  15. @ Johan

    Ik denk dat Jos alweer weg is 😉

    @ John

    De EC maakt niet enkel onderdeel uit van een kerkelijk afkalvingsproces. Er is een heel theologisch denken die vernieuwing aan mensen kan brengen.

    @ Jos

    Nu ik je toch spreek / tegenkom: Wanneer reageer jij nog eens terug op mijn weblog? Je komt alleen binnenstormen en dan weer weg? Dat is toch geen gesprek? Je kunt onderdaan een hokje aanvinken dat je op de hoogte gehouden wordt, weet je. En dan kun je ook zien wat jouw reactie met mij heeft gedaan. Een EG die begonnen is als een EC, is nooit een EC geweest. Niet in de essentie. EC is namelijk wars van institutionalisering zoals jij schrijft dat EG’s geworden zijn. Er moet veel meer verdieping zijn om het hart van EC te begrijpen en niet zo snel in een hokje stoppen. Ik ben blij dat Johan adverteert en dat het landschap niet alleen maar uit EG bestaat.

  16. Ik weg? Nee hoor… maar ik moet soms ook werken en dat soort dingen.

    Eh over welke weblog heb je het waarop ik niet reageer? Hoezo, EG niet begonnen als EC? Je maakt dus het oninstitutionele tot het wezenlijke van EC? Eigenaardig, de bijeenkomsten die worden geadverteerd hebben allemaal een begintijd. En een plaats. Tamelijk geinstitutionaliseert, is het niet? En een website, iemand die mensen uitnodigt. De instrumenten worden van tevoren gestemd, er wordt een eigen theologie ontwikkeld.

    Maar zo zijn veel evangelische gemeenten ook begonnen. Echt niet heel anders hoor.

    Maar vooruit, als jullie vooral NIET gelieerd willen worden aan evangelicals, dan niet hoor. Maar vanaf mijn kant van de schutting zijn de verschillen niet zo groot.

  17. En nog even op je vraag terugkomend over Eschbach – weet ik veel wat de beste man doet met die 12 lui in een klooster. Maar je doet net of je zelf het wiel uitvindt. Alsof jullie het voorbeeld geven. Wel eens bij Taize langs geweest? In de jaren 70 renden we als GJVs al naar kloosters.

  18. De theologie van de EC die vernieuwing kan brengen? Dat bewijfel ik ten zeerste.
    Een paar (semi-)intellectuele inzichten misschien, uit hele dikke boeken van overzee, die door niemand gelezen noch begrepen worden, voorbehouden aan enkele hoogopgeleide reli-fijnproevers.
    In de ontmoeting en gemeenschap der heiligen zie ik wel degeliojk wat, heel veel nuttigs zelfs – PTL, maar is er een nieuwe theologie dan? Een tweede Reformatie? Ben benieuwd; laat het me weten!!!

  19. Denk je echt dat het zo ernstig is Miller?
    Nou ja ik eigenlijk ook wel.

    Wat me het meest opvallend dunkt, is dat de beweging zich heel bewust losmaakt van de kerkgeschiedenis, en dat het sterk de nestgeur heeft van verzet tegen gezag.

  20. EC maakt zich los van de kerkgeschiedenis? Ik dacht juist dat sommige de kritiek hadden dat ze de kerkgeschiedenis en alle mogelijke tradities plunderden en daaruit bricoleren, in combinatie met postmoderne filosofie misschien…

    Maar ikzelf als postmodern zijnde kan niets anders eigenlijk. Mijn vragen en wereldbeeld liggen blijkbaar ergens anders. Rationalisme werkt voor mij niet, en dingen in vraag stellen zou nooit iets zijn dat ik doe om moeilijk te doen. Als ik moeilijke vragen stel en bepaalde wereldbeelden onhoudbaar vind is dat niet slechtheid of rebellie. Ik kan gewoon niet anders…

    Moge God me bijstaan… En de hele evangelische beweging en al de rest van het christendom. en de rest van de mensheid. En deze arme kreunende Schepping…

    shalom

    Bral

  21. Miller, nog even…

    Ik vind dat EC een belangrijk punt heeft over gemeenschap. De koinonia die in de bijbel wordt genoemd, is een stiefkindje in de protestantse kerken. Hoewel ik dat niet het geval vind in veel evangelische gemeenten. De gemeente waar ik in Nederland bij hoor is een prima gemeenschap waar je altijd op aandacht en zorg kunt rekenen. Mensen doen veel samen, met als wekelijks hoogtepunt de bijeenkomst op zondag.

    Een theologische herbezinning op dat concept van koinonia lijkt me heel zinvol. De reformatie heeft het zo eenzijdig over het kerygma…

    En EC is op de goede weg. Het kiest al voor monastiek. Nu nog iets verder terug in de kerkgeschiedenis, en het gaat misschien beseffen dat kerkzijn – ook vandaag – niet kan zonder al die andere heiligen uit de oudheid. Nu de monastieke krenten in de pap, straks de liturgie… 🙂

  22. ps: te rap gepost.

    Die tweede allinea ging over postmodern denken, niet over tradities plunderen en bricoleren. (al voel ik mezelf in geen enkele traditie helemaal inzittten, dus iets anders dan lenen van andere traditie is ook weer onmogelijk)

    en mijn naam was dus Bram…

  23. De EC die zich “losmaakt van de kerkgeschiedenis”? Hahahahaha

    “Al die andere heiligen uit de oudheid.” Horen Petrus en zijn club daar ook bij?

    Verzet tegen gezag? Je hebt er niets van begrepen! Een oppervlakkig oordeel zoals wel vaker in de kerkgeschiedenis. Op de brandstapel met die oppervlakkige oordelen!

    De theologie geen vernieuwing brengen? Ha!

    En wat dacht je van het denken over het koninkrijk en dat “nooit eindigende hel concept” wat iedereen in de wereld helemaal spuugzat is? Verkopen met die kerkgebouwen en kathedralen! En aan de armen weggeven die handel. Dat zouden die heilige dudes als Petrus en Paulus pas gezegd hebben.

    Revolutie.

    Terwijl jullie je herbezinnen…………. 🙂

  24. Ds Kok,

    Ik heb altijd begrepen in communicatie, dat als iemand niet begrepen wordt, hij of zij misschien zijn boodschap niet helder heeft gebracht. Dat is in elk geval mijn uitgangspunt. Als ik aan iemand iets te vertellen heb, en mijn verhaal komt niet over, dan steek ik de hand in eigen boezem. Ik heb mezelf blijkbaar niet goed uitgedrukt.

    Als ik (en ik geloof niet dat ik de enige ben….) EC dan zooooo verkeerd snap, aan wie ligt dat dan?

  25. Mensen durven gewoon na te denken. Dat is de EC. En omdat het niet in een hokje te plaatsen is, kunnen mensen het niet vatten. Het is nogal scherp richting posities die financiële belangen kennen. De EC is niet een organisatie die een boodschap moet brengen, maar een verzameling mensen die uit de gewijde paadjes durft te treden. En elkaar herkent aan het embleem “ik durf te denken”. Dat is veel te radicaal voor religieuze systemen. Altijd al geweest. Religieuzen zullen er altijd zijn. En mensen die van religie bevrijd worden, zullen er ook altijd zijn. Makkelijker kunnen we het niet maken, wel leuker 🙂

  26. Ha Ds Kok.

    Je antwoord laat ook zien waarom EC zo irritant is. Jullie pretenties man. Jullie kenmerken je omdat jullie durven te denken? Integenstelling tot wie dan, als ik vragen man?

  27. Wij zijn irritant. Dat is ook de doelstelling van onze statuten 😉

    Wij durven na te denken in tegenstelling tot de meute die zich onderwerpt aan het absolute gezag binnen de kathedraal van het fundamentalisme.

  28. Eén van de eigenschappen van de emerging church (en postmodernisme) is dat ze niet simpel te beschrijven is, veelvormig, en constant verandert.

    En dat ze soms door tegenstanders die ook het hele postmoderne niet doorhebben (wat niet verwonderlijk is) op een total verkeerde manier beschreven wordt. Wat nog meer verwarring geeft…

    Maar eigenschappen die ik denk te zien in het hele fluide emerging/emergent gedoe zijn toch wel teruggaan naar de kerkgeschiedenis en tradities (zij het op gebricoleerde recyclage-manier), een nadruk op orthopraxie en niet alleen orthodoxy (niet liturgisch maar qua alledaags leven), een sterk centraal stellen van Jesus zelf en het Koninkrijk, en een zoeken naar holisme ipv dualisme of analytische dissectie vd werkelijkheid en naar narratieve ipv systematische theologie, naar meer gemeenschap, en een nadruk op het universeel priesterschap van alle gelovigen.

    Verder heb je natuurlijk ook het bizarre vakjargon waar je aan moet wennen, en af en toe mensen die alles in vraag stellen behalve hu eigen vreemde theologiën, een neiging bij sommigen om zich te hard af te zetten tegen alles wat ook maar een beetje ‘modern’ zou kunnen zijn, inclusivisme voor alles en iedereen behalve toevalig conservatieven en fundamentalisten of wat daarvoor aangezien wordt, en andere dingen die niet zo bevorderlijk zijn voor het Koninkrijk…

    Maar ik denk dat Johan dat beter kan uitleggen denk ik… Geen idee of ik zelf ‘emerging’ zou zijn…

    Bram

    1. Bedankt voor je toelichting en bijdrage aan de discussie, Bram. Standpunten uitleggen en oprecht proberen elkaar te begrijpen: daarmee komen we m.i. verder.

  29. Best hoor. En ik onderwerp me aan het absolute gezag binnen de kathedraal van het fundamentalisme.

    Je klinkt zelf angstig fundamentalistisch. Maar dat heb je vaak als mensen zich vooral zien in termen van hoe ze NIET willen zijn.

  30. @ Jos

    Jij hebt het goed begrepen. Wat fijn dat jij niet op de bal speelt, maar op de man. Heel goed! Ga zo door. Je blijft mijn beeld bevestigen (en dat is hartstikke goed).

    Dank je.

    Nogmaals dank.

    (Mijn dank is groot.)

  31. De toon van de discussie wordt er helaas niet vriendelijker op. Wie kan hier nu echt namens “de” emerging church spreken?
    Het is te gemakkelijk om je in te graven en elkaar verbaal onder vuur te nemen. Dit soort discussies in comments heb ik in de Engelstalige blogosphere een paar jaar geleden ook opgemerkt. De gelijkhebberige toon maakt een zinvol gesprek moeilijk. Het is vruchtbaarder om met elkaar te kijken wat ons verbindt en hoe we de waarheid in liefde kunnen brengen. Daar zit de wereld op te wachten, niet op onze uitwisseling van “friendly fire”.

  32. @ Bram

    Ik wil je eclectisch bedanken voor je multisystematische bijdrage die zeker bijgedragen heeft aan mijn conceptuele zelfreflectie, wat ik zelf wijt aan een postmodern narratieve vorm van recycling. Het lijkt mij enerverend jou eens in levende lijve te mogen gadeslaan en een introducerend karakter onze conversatie te laten kleuren terwijl wij het diverse woordgebruik bespiegelen onder het genot van een glaasje anti-oxydanten fris, om het even plat uit te drukken.

  33. Ds Kok, vind je niet dat je zelf op de man speelt, als je van EC zegt dat dit wordt gekenmerkt door mensen die echt nadenken? Ik geloof dat je niet doorhebt hoe je daarmee anderen schoffeert.

    Je hebt gelijk Paul… ik doe boete.

  34. @ Paul

    Het is mijn bescheiden mening dat de wereld best wel wat pittige retoriek kan waarderen richting religieus ingegraven systemen.

    En trouwens: hij begon! 😉

    1. “Hij begon” is wel het sterkst denkbare argument 😉
      Een pittige discussie? Geen bezwaar, bring it on. Het zal “de wereld” over het algemeen een zorg zijn. Jeroen, je vraagt of Jos een gesprek aan wil gaan. Je hebt een effectieve manier gevonden om de discussie snel op slot te gooien. Welk doel is daarmee gediend? Overigens geldt dat ook voor Johan ter Beek die in zijn eerste comment Hans Eschbach wel erg negatief wegzet. Ik heb zijn oproep tot dialoog en verootmoediging erg gewaardeerd en besteedde er juist daarom aandacht aan. Verootmoediging misstaat niemand. Go the extra mile, friends.

  35. Eén van de dingen die mij aanspreekt als we het over emerging church hebben is bijvoorbeeld juist de nederigheid van Brian McLaren… Maar dat is ook geen gemeenschappelijk kenmerk waarschijnlijk.

    En juist het appreciëren van alle mogelijke Christelijke tradities als een ‘manifold witness’ is belangrijk denk ik… Beseffen dat welke kerk dan ook maar één van de vele manifestaties van de Kerk is, en dat we samen moeten bouwen aan het koninkrijk. Dat zei John Wimber al trouwens…

    Zelfs al zou de emerging church het begin van een nieuwe re-formatie zijn (als de boekdrukkunst ons de reformatie gaf, wat gaan dan de radio, TV en internet doen?) dan nog hoop ik op geen beeldenstorm, zeker met een beweging die soms toch wel veel nadruk legt op de bergrede zou ik dat heel spijtige ironie vinden… Zelfs de kathedraal van fundamentalisme neergooien met geweld lijkt me geen goed idee. Maar misschien ben ik teveel weg met de anabaptistische invloeden van de EC en is nederigheid en geweldloosheid niet voor iedereen een prioriteit?

    God zegen jullie allemaal, en heel Zijn Kerk…

    shalom

    Bram

  36. @ Jos

    Het spijt me dat ik je zo heb geschoffeert, Jos. Ik wist niet dat je iemand kon schofferen door jezelf te noemen als iemand die “durft na te denken”. En ook aan de EB: hierbij mijn diepgaande spijtbetuiging dat ik dit geschreven heb, oktober 2009.

  37. Beste Ds Kok, je krijgt mijn absolutie 🙂
    Maar namens de rest van het christendom, die fundamentalisten die niet zo nadenken, ja, namens hen kan ik je natuurlijk niet spreken. Ze hebben het trouwens toch niet door.

  38. Pfff…

    Gelukkig.

    We hebben weer een kerkscheuring voorkomen.

    Dit gaat de geschiedenis in als een keerpunt in de vaderlandse geschiedenis.

    Ik dacht even, dat het heel fout zou aflopen, mede door de strenge toon die Paul tegen ons aansloeg en de roede die hij op deze weblog met wijsheid hanteert.

    Laten we deze weblog omgooien. En met geweld de kathedraal die Paul heeft opgericht met zijn beeldspraak. Bestormen die beelden! Ik bied me aan als de nieuwe redacteur.

  39. Mag ik ook meedoem met spijtbetuigen? Sorry folks, sorry Paul.
    Mijn opzetje op dit blog was natuurlijk ook niet helemaal onschuldig hè?! Ook al meende ik het best wel.
    Niet dat ik dit allemaal gemist heb het afgelopen halfjaar, maar de discussie kan me niet meer zo bekoren. Het jargon, of taalregister (?), der EC-aanhangers was een jaar geleden nog nieuw voor me. Inmiddels denk ik: veel wol, weinig vis. Gebruik ik deze Noordhollandse DSB-uitdrukking goed?
    Laten we ons richten op de nationale synode van volgend jaar. In het ND las ik vandaag een toffe intro: voorpagina en pag.9. Mede door de blog van Boele van een tijdje terug was ik ook redelijk sceptisch, maar de eerste voorronde is (bron: ND) veelbelovend. Als wij, EC- en EB-vennooten, ons hierin gezamenlijk kunnen vinden, zal er een geweldig getuigenis van uitgaan, toch?

    1. Bedankt voor jullie reacties. John, om de een of andere reden komen jouw comments direct in mijn spambak – ik kan daar niets aan doen, jij waarschinlijk ook niet, maar het verklaart waarom het zo lang duurt voordat jouw reacties hier staan.

  40. Wow… wat een enorme “discussie”.

    Toch moet ik het even opnemen voor mijn Emerging Church beweging…

    Vandaag was ik op een CSFR congres onder de titel (tevens de titel van het nieuwe boek) “Postmodern Gereformeerd”. Verschillende hoogleraren uit de hele gereformeerde traditie haalt de hele denktraditie van de Emerging Church aan als DE uitdaging voor de komende generatie en veegt en passant de vloer aan met het evangelicalisme…

    Leuk om te merken dat evangelicaal gezien werd als een knieval voor het postmodernisme en “emerging” als een tegengif! Zelf dr. paas en dr. paul noemen namen als hauerwas als denkrichting.

    Ik geloof best dat er in de evangelische hoek ook wordt nagedacht, maar helaas dringt dat niet echt door op het grondvlak. Elke ev. gem. die ik de laatste jaren heb bezocht was dezelfde slappe hap / consumptieve worship dienst…

    Natuurlijk zitten er goede elementen in wat de EB oons heeft gegeven. Maar ze is zeker over haar hoogtepunt heen en dient zich te ontwikkelen naar een nieuw stadium…

  41. Evangelikaal een knieval voor postmodernisme? Ik was in de jaren 70 al evangelikaal toen we nog nooit van postmodernisme hadden gehoord.

    Vanuit de optiek van Gereformeerden kan ik me voorstellen dat ze hun eigen kerkleden die de afgelopen jaren zijn verevangelicaliseert, wel zien als gevolgen van postmodern denken.

    Opnieuw wellicht een teken dat het begrip ‘evangelisch’ veel meer definitie behoeft? En dat het dus ook niet terecht is om evangelisch werkverband, TRIN, of evangelicals in de engelse traditie, allemaal op een hoop te gooien?

    TRIN – dat lijkt me een evident voorbeeld van postmodern. Inderdaad. Maar kom, je kan de evangelischen van het Zoeklicht toch niet postmodern noemen?

    Ik weet niet in welke context deze Gereformeerde heren zeiden dat de denkstijl van EC de uitdaging wordt voor de kerken – ik ben benieuwd wat ze daarover zeiden?

    Nou ja, zal het RD of het ND maandag wel hebbenn?

  42. Hoi Jos

    Mmmjjjjaaa… wat betreft het zoeklicht heb je gelijk: daar kan ik ook niets postmoderns in vinden… wat die allemaal met hun eindtijdscenario’s en israel visie uitspoken… daar kan ik geen taart van bakken (en heb ik helaas ook geen hokje voor…)

    In de analyse over postmodernism begint men bij het existentialisme reeds bij Kierkegaard en via Nietsche naar de meer recente postmoderne filosofen.

    Persoonlijk denk ik dat het pietisme & nadere reformatie en de romantiek best aan elkaar te verbinden zijn. De lijnen van romantiek naar existentialisme en later postmodernisme zijn niet zo lang.
    Op de studiedag ging het natuurlijk ook over de slingerbeweging tussen objectivisme en subjectivisme waarbij ik de evangelische beweging best te plaatsen is en ook in de buurt komt van sommige bevindelijk gereformeerden.

    Toch is het niet vreemd dat evangelische kerken vol zitten met ex-protestanten en verhoudingsgewijs veel bevindelijken.

    Je hebt gelijk: het is niet 1 pot nat, maar er zijn wel bepaalde kritische noten te kraken voor het overgrote deel van de evangelische beweging. Het zou goed zijn als de EB zichzelf niet meer zou zien als het betere alternatief voor traditionele kerken. Heel vaak kom ik nog mensen tegen die als volwassen worden gedoopt en lachend vertelt men: “Ik ben bekeerd, hoewel ik vroeger naar een kerk ging, maar…” etc…

    Ooit evangelisch toont aan dat er net zo veel mensen weggaan via de achterdeur en dat de EB geen goed antwoord heeft op de postmoderne tijd.

    Mijn voorstel is: een gesprek over vernieuwing van de EB in de volle breedte met gelijkwaardige gesprekspartners.

    1. En wie mag dat gesprek dan organiseren? De uitnodiging van Hans Eschbach sla je af, als ik je goed begrepen heb. In plaats daarvan kan men bij jouw monastieke bijeenkomsten aanhaken. Zou je de toegeworpen handschoen niet gewoon oppakken? Of neem je het idee van Eschbach niet serieus? Ik zat vlak naast hem toen hij het woord nam (daarom zijn zijn woorden zo goed te verstaan) en ik meen dat hij recht uit zijn hart sprak. Een oproep om naar twintigers te luisteren en samen op zoek te gaan naar Gods wil… Daar kun je toch wel iets positiever op reageren?

  43. @ Paul

    Natuurlijk twijfel ik niet aan de oprechtheid van Hans Eschbach. Hij zet zit met hart en ziel in voor dat waar hij in gelooft. Ik vrees echter dat ik niet hoor tot de groep van 12 die hij voor ogen heeft.

    Daarnaast klinkt het voorstel toch vreemd in de oren als Hans (en jij nu ook…) zegt: “luisteren en samen op zoek gaan naar Gods wil”

    Het heeft de suggestie in zich dat wij nu niet luisteren en/of Gods wil zoeken. Daarnaast denk ik serieus dat we Gods wil best wel kennen en dit grotendeels voor het oprapen ligt. De gang naar het klooster om daar te in 1 weekend een nieuwe richting voor de evangelische beweging te ontdekken vind ik erg vreemd klinken. Bij veel mensen komt dit vroom over, maar ik heb er moeite mee. Zijn alle andere kloosterweekenden, retraites, symposia en theologische studies dan zinloos. Ik zou zeggen: lees wat Emergers, mensen van new monasticism en theologen beweren en denken te zien en trek je conclusie.

    Ik juich het voor iedereen toe een weekend in een klooster te gaan en raad iedereen aan een weekend of je hele leven af te stemmen op de leiding van Gods Geest… maar ik niet echt geen reden om nu opeens iets nieuws te verwachten. Er is zoveel nieuws dat God ons al gegeven heeft waar simpelweg te weinig mee doen.

    Ik heb trouwens nog een leuk boek liggen vol met profetische inzichten in voor de kerk en theologie van morgen. Maar heb nog steeds geen uitgever 😉

    1. Ik denk dat jij inderdaad niet tot die 12 jonge gasten behoort waar Hans in een speciaal weekend naar wil gaan luisteren (en ik hoor al helemaal niet tot die leeftijdscategorie!) maar ik vind het signaal, de uitnodiging alleen maar positief en was wat verbaasd dat jij er zo gauw ‘klaar’ mee was. Met die oproep is niet gezegd dat er elders niet naar Gods stem geluisterd wordt – als je het zo beziet zou je nooit een weekend hoeven te organiseren voor bezinning en verootmoediging.

      We moeten het gesprek gaande houden – dat is zeker!

      PS Geen uitgever? Je hebt mijn mailadres toch? Dan is het natuurlijk nog wel de vraag of jouw boek bij onze uitgeefplannen en -mogelijkheden past, maar we willen welwillend meedenken!

  44. Daar heb je natuurlijk gelijk… het is een positief signaal.
    Maar het komt op mij hetzelfde over als een fabrikant die vraagt in een land vol uitvinders en creatievelingen: had ik maar 12 goede ideeën… zullen we eens wat gaan uitvinden…

  45. Johan, je schrijft: “Mijn voorstel is: een gesprek over vernieuwing van de EB in de volle breedte met gelijkwaardige gesprekspartners.”

    Dat voorstel opperde ik volgens mij een jaar geleden ook al eens op je blog, maar toen ging je er niet op in.

    Plan een (eventueel besloten) bijeenkomst / conferentie voor najaar 2010 of begin 2011 en breng ze bij elkaar: vertegenwoordigers van de EO, EA, EWV, de opleidingen (in Heverlee wordt bijvoorbeeld ook stevig nagedacht kan ik je verzekeren), ECB, PKN, VPE, wat wilde uitgevers, vrije denkers en voormannen van denominaties etc.en sparren maar. Zorg vooraf dat je een paar aansprekende sprekers/inleiders hebt en ze komen wel. Niet in de stijl van de nationale synode, maar meer meer als een nationale evangelische denktank en ontmoetingsplek over de toekomst, traditie en venieuwing.

    Misschien vanuit de ECB organiseren, samen met een opleiding?

  46. Why not? Gooi eens een balletje bij ze op. Wat je verder nodig hebt is een goede locatie en wat geld voor de aankleding *** even wachten, Drenthe scoort!***, een prikkelend programma en een paar kinkende namen die de uitnodiging versturen. Men moet het idee hebben dit niet te MOGEN missen!

  47. Klinkt als een goed plan, zo’n evangelische denktank. Ik heb als student ook veel goede contacten op de CHE-ETH. Waarschijnlijk staan ze hier wel voor open. Ze zijn erg ambitieus en vervullen maar wat graag een voortrekkersrol. Dus als je ze hier voor polst zullen ze welwillend reageren.

    Grote groet!
    Niels

  48. Als (onafhankelijke) evangelische gemeenten meer gaan samenwerken en hun voorgangers meer en meer gaan betrekken van de diverse opleidingen, onstaat er weliswaar meer institutionalisering, maar dat is juist goed. Dat leidt tot meer eenheid en uiteindelijk tot bescherming tegen wanbeheer en manipulatie. Minder survival attitude en meer openheid. Dus ja, trommel de boel maar bij elkaar, whatever, als muren worden afgebroken en er meer fusies onstaan is er ook meer synergie. Een Nationale Evangelische Synode (NES), zeg maar.

  49. @ John: ik heb geen ‘concurrent’ van de nationale synode voor ogen. Waarom gelijk een evangelische tegenpool starten? Laat die evangelico’s maar lekker participeren in de NatSyn. Ik denk meer aan een ‘evangelicale denktank’, die brainstormt over vernieuwing en verandering. Elke grote evangelische organisatie en elke denominatie wordt momenteel heftig geconfronteerd met interne verschuivingen en uitdagingen, omdat de cultuur zo snel veranderd is. Daarbij kunnen ze leren van de ECB en omgekeerd.

  50. @ John

    Ik vrees dat bescherming tegen manipulatie alleen geschiedt door ons ego neer te leggen en geen leiderstitels te accepteren. De kerk als instituut wijst op menselijke instellingen. De kerk is bedoeld als een levend organisme, niet als een organisatie. Dat brengt allerlei posities met zich mee die weer bevattelijk zijn voor manipulatie. Mensen worden bij elkaar gebracht en kunnen dan een gemeenschap vormen bij elkaar in de buurt. In die gelijkheid en mededeelzaamheid is bescherming tegen manipulatie door met elkaar de geboden van Jezus indachtig te houden: het avondmaal vieren, de zieken genezen, elkaar dienen (niet alleen de leiders, dienen is voor iedereen) en geen leiderstitels hanteren (Mt.23).

    Vriendelijke groet,
    Jeroen

  51. Hoi Daniël,

    Het mag ook een denktank zijn hoor. Bij deze mijn zegen 🙂
    Ik ben niet zo thuis in de officiële terminologiën, vandaar. En een uitnodiging kan ik straks sowieso wel schudden 😦

    Vandaag in het ND (Het Katern) een steengoeie bijdrage van Herman J. Selderhuis over ons onderwerp; ‘Nationale Synode – nationale ramp’. Zijn boek nummer 6 telt helaas zo’n 400 pagina’s (Duitse) tekst. Voor mij net iets te veel van het goede om de wereldgeschiedenis van de 20e eeuw opnieuw te doordenken.

    In je posting staat wat interessante paralellie. Je noemt ‘vernieuwing’ en ‘verandering’. Ook lees ik intern en extern. Zolang de boodschap van het evangelie maar ongewijzigd blijft!
    Misschien zijn wij met z’n allen gewoon te introvert bezig, maar naar buiten treden wordt steeds moeilijker. Missionair zijn moet echter de aard van het beestje blijven (foute woordspeling…)

    Mogelijk zal geloofsvervolging ons (pas) echt tot elkaar brengen. Opdat het zover niet hoeft te komen. We kunnen het maar beter voor zijn en God’s genade en aanwezigheid in elkaars leven en bediening gaan ontdekken. Maar ik pleit voor samengaan van kleine kernen in grotere eenheden. Terecht noem je het woord denominatie. De landelijke organisaties waren van oudsher meestal zendingsorganisaties of evangelisatie organisaties. Dat zal wel zo blijven, maar al die kleine versnipperingen aan de basis, zie ik ook als een stukje geestelijke armoede. Dat mag wat mij betreft ‘veranderen’.
    En nu jij weer over de ‘vernieuwing’!!! (Als je er nog zin in hebt om hier over door te gaan natuurlijk)

  52. Hoi jeroen,

    Toevallig kwam ik je gister op Goedgelovig.nl tegen, waardoor ik meen je reactie hier wat beter te kunnen plaatsen. Ik deel je visie (stokpaardjes) echter niet (zoals kerken afbreken), ook al klinkt e.e.a. op zichzelf heel aardig en zal het ook goed bedoeld zijn.

    Maar we mogen van mening verschillen. Jij voelt je meen ik thuis bij de Simple Church House Movement. Op internet ak ik dat je zelfs en kring leidt. Dat is voor mij allemaal een gepasseerd station, ook al geloof ik sterk in het nut van kleine groepen. Maar dan wel ingebed in een breder gemeenteverband.

    Je aversie tegen leiders snap ik totaal niet. Heb jij niet een soort van autoriteitsprobleem? Je werpt jezelf overigens ook op (zij het licht-spottend) als een soort van leider, ook al lijk je dat niet door te hebben. Wie noemt zichzelf nou dominee, terwijl die het totaal niet is. Beetje maf hoor. Trouwens, ik kan je uit ervaring vertellen (wat ik niet doe), dat wanneer leiderschap niet geformaliseerd wordt óf ‘benoemd’ is, er juist bepaalde persoonlijkheidstypes en/of beroepsgroepen kans zien de (informele) macht te grijpen. Dus grosso modo zitten wij op een totaal verschillend spoor kwa denken over kerk en gemeente. Maar, even goede vrienden hoor. Ga je vrijdag in Diemen spreken man!

    Ik ben best wel benieuwd of er ook wezenlijke verschillen zijn tussen jouw geloofsopvattingen en die van mij. Laat iets meer van je horen als je tenminste nog zin hebt in deze discussie.

  53. Tja, een beetje gevoel voor humor kan geen kwaad, toch? Kerken afbreken is gechargeerd; ik schreef kerken (gebouwen) verkopen. Dat is niet zozeer ‘aardig’ bedoeld 😉 meer ‘radicaal’… Ik leid geen kring (al ben ik me er niet van bewust, misschien onbewust). Een kring leiden is voor mij ook een gepasseerd station. Dat bredere gemeenteverband brengt allerlei structuren en verwachtingen met zich mee en dat is – voor mij – een gepasseerd station. Ik heb geen aversie tegen leiders. Leiders zijn een belangrijk onderdeel van de maatschappij en ik geloof dat we die moeten respecteren. Ook binnen de gemeente erken ik het gezag van oudere mannen (presbyteros) die omzien naar de schaapjes en de lammetjes. Ik heb niet een soort autoriteitsprobleem. Toch ben ik wel blij met je reactie, omdat het inzichtelijk maakt hoe mensen tegen de Emerging Church aan kunnen kijken en ik het liever zwart op wit lees, dan non-verbaal vermoed. Beter openlijk voor je vooroordelen uitkomen, dan zwijgzaam negeren. Mijn domineestitel is uiteraard satirisch bedoeld in het verlengde van datgene wat ik over status en positie schrijf. Het is namelijk heel goed mogelijk leiding te geven zonder dat je jezelf apart zet van de groep of je verheft boven de anderen. De gemeente is juist verantwoordelijk om die types die jij noemt, te corrigeren. Ik weet uit ervaring van een Emerging Church groep die dat daadwerkelijk gedaan heeft bij een figuur in hun midden. Dat we vrienden kunnen zijn, is belangrijker dan hoe we denken over kerk en gemeenteleven. Amen.

    Ook op andere vlakken zullen wij misschien ook wel anders denken (vermoed ik). Op het gebied van hemel en hel, tienden, betaalde bedieningen en genezing om maar wat te noemen. Maar, ik vind één hokje wel genoeg 😉

  54. Oké, ik citeerde uit mijn hoofd. Verkopen dan (de lege althans 🙂 )
    Mijn ‘vooroordelen’ over EC of hoe jijzelf in postings op mij overkomt, dat is toch niet hetzelfde?
    Nou ja, je staat als leider/contactpersoon op internet.
    Tienden? Nee, ik ben niet van die O.T. club.
    Genezing? Wat bedoel je daarmee? M.i. hoe meer hoe beter.
    Hemel en hel? Doet onze opvatting er dan toe? Het is zoals het is lijkt mij! Aan wishful thinking ontleen ik geen waarde.
    Betaalde bedieningen? Ik geloof in diversitiet. Zijn politici van de CU ook betaalde bedieningen?

    Groet en tot vrijdag.

  55. Moet ik jouw woorden opvatting als fiat voor mij de lege kerkgebouwen te gaan verkopen? 😉

    Doet onze opvatting er toe?? Ik denk toch dat een aanzienlijk deel van de wereldbevolking erg negatieve herinneringen heeft aan “de oneindige hel”-leer, want die wordt met verve verspreid (niet alleen in de Middeleeuwen, het is nog steeds erg populair). Maar ik weet niet of Paul zit te wachten op een discussie daarover op zijn verder schone weblog………….. 😉 haha

    Ik sta als LEIDER op Internet… 😀 Je blijft wel volhouden, he 😉

    De CU is een kerk op zichzelf, maar goed… Dat opent weer de discussie “scheiding van kerk en staat” en ik weet niet of Paul…

    😀

    😀

  56. Er word een psychologische tendes gebruikt in die Hillsongs, om het publiek daarmede in hogere sferen te brengen. Dit duid heel erg op de new age. Vandaag de dag word er een ander evangelie verkondigd en een ander Jezus waarvoor Paulus al heeft gewaarschuwd. En die jezus volgt men vandaag de dag allemaal, als massale kolosses volgen ze die andere jezus, daarbij hebben ze ook een andere geest ontvangen.

    Jezus is geen voorstander van kerken, maar een voorstander van De Gemeente. Wie is De Gemeente, het lichaam van Jezus. De oorsprong van de kerkelijke beweging is ook totaal niet zuiver. Tot van kort hebben wij ontdekt dat het kerksysteem zich terug verwijst naar het Babylonische stelsel, vanaf die tijd is dus die kerk ontstaan, die eeuwen later werd overgenomen door het Pausdom.

    Meer weten? Stuur me maar een bericht

Zeg iets terug op Vrijspraak

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s