Kerken en bruggen… Mijmeringen in de polder

Lees ook deze blogpost op PoMoDeVo


Ik geef onjuiste informatie in dit filmpje over de namen van de bruggen. Deze brug bij Nieuw Vennep is de Harp. Dichtbij mijn huis is de Luit en daartussen – ter hoogte van De Meerkerk, Bennebroekerweg, vind je de middelste brug: de Citer. Kijk hier voor meer informatie over de Calatravabruggen.

14 gedachten over “Kerken en bruggen… Mijmeringen in de polder

  1. Paul,

    Fijne video-opname. Houd jij gewoon de iPhone in de hand? Ik was verrast door de goede focus op het hoofdpersonage. Enkel op het einde verdwijn je, op je kaak na, even uit beeld 😉

    Inhoudelijk: ik weet wel dat dit gericht is aan de protestantse verscheidenheid, waar de kerk altijd een huis voor mensen is en waar dus van alles en nog wat zou moeten kunnen. In de RKK gaat het om het huis van God en dat heeft dan weer alles van doen met die kostbare olie voor de geïncarneerde God die iemand anders plots bijzonder graag wil gespendeerd aan ‘de armen’.

    Groet in Christus,

    Rob

  2. Thanks, Rob! Ik heb een groot hoofd, dus dat is gemakkelijk richten. 🙂 Ik houd de iPhone inderdaad gewoon in mijn hand en kijk naar de lens. Dat gaat niet altijd goed, maar voor dit doel is het prima.

    Even een inhoudelijke reactie:

    Ik richt me zeker ook tot de RKK!

    Volgens mij is de Bijbel heel duidelijk: God heeft geen huis nodig. 2 Sam 7 en Hand 17:24. Er wordt kostbare zalfolie als eerbewijs aan Jezus besteed en de Heer ziet de diepe betekenis van dit offer. Het is met het oog op zijn dood en begrafenis. Als het om het huis van God gaat, daar is Jezus ook duidelijk over. Hij voorzegt dat deze (tweede) tempel vernietigd zal worden en de Romeinen (!) onder Titus zorgen dat ook deze profetie in vervulling gaat. Wat wordt dan het huis van God op aarde? Het Lichaam van Christus. 1 Petrus 2:5 spreekt van een geestelijke tempel. Wij mogen als levende stenen (vers 5), – eens niet zijn volk – maar nu wel als Gods volk (vers 10) een koninkrijk van priesters, een heilige natie vormen (vers 9). Het gaat dus om de mensen, niet om de gebouwen.

    “God woont niet in tempels door mensenhanden gebouwd.” Hand. 17:24. De iemand waar jij op duidt is Judas, zoals we weten. Hij had helemaal geen zorg voor de armen, hij was een dief. Jezus citeerde Deuteronomium 15:11 toen Hij zei: “Armen zullen er altijd zijn bij u.” Dat vers gaat in het OT-boek verder met: “Daarom druk ik u op het hart om vrijgevig te zijn tegenover iedereen in uw land die in armoede leeft of er slecht aan toe is.” De joodse toehoorders wisten dat dit zo in hun Wet stond. Het hele hoofdstuk uit Deuteronomium laat er geen twijfel over bestaan. En de hele Bijbel maakt duidelijk dat we voor armen moeten zorgen.

    Ook binnen de katholieke kerk (lees mijn blogpost over Geert Groote op http://www.postmodernedevotie.wordpress.com ) is er vaak een tegenbeweging geweest tegen pracht, praal en overdaad. Het blijft moeilijk, want ik geniet ook van mooie kerken. En van mooie bruggen. Maar als ik de bijbelse boodschap als geheel serieus neem, dan is ware godsdienst omzien naar weduwen en wezen in hun nood (Jak. 1:27 – “Voor God, de Vader, is alleen dit reine, zuivere godsdienst: weduwen en wezen bijstaan in hun nood, en je in acht nemen voor de wereld en onberispelijk blijven.”) En Johannes sprak in de Geest van Christus toen hij schreef: “Hoe kan Gods liefde in iemand blijven die meer dan genoeg heeft om van te bestaan, maar zijn hart sluit voor een broeder of zuster die hij gebrek ziet lijden?” (1 Joh. 3:17). Mee eens? Je broer in Christus!

  3. @ Rob: Kun je uitleggen wat je precies bedoelt met je tweede alinea? God woont toch niet in een huis van steen? Ik zou de kostbare olie over de voeten van Christus niet als een legitimatie durven gebruiken voor het bovenmatig investeren in kerkgebouwen. Zei Jezus niet dat wat we aan de minsten doen, we aan Hem doen? Wie zijn vandaag de voeten van Christus?

    @ Paul: Ik begrijp je enerzijds-anderzijds benadering. Maar zelf geloof ik dat een profetisch woord om een radicalere response vraagt. Kun je enerzijds zeggen dat je gelooft dat de gemeente dichtbij de mensen moet komen en anderzijds grote nieuwbouwprojecten steunen? Hier ligt een uitdaging om onze schatten ons hart te laten volgen.

    1. @Marc – Wel interessant om juist dit gedeelte te lezen bij Shane Claiborne: The Irrisistable Revolution p. 327, 328 (staat ook op PoMoDeVo). Ik zit in een denkproces. De kracht van grotere gemeenten, de organisatie, dat heeft zeker z’n waarde. Ik geloof ook in grote samenkomsten en vieringen. Wel vraag ik me af of we hiervoor grote gebouwen moeten bouwen. Er zijn veel gebouwen (nog) op zondag leeg, denk aan aula’s in scholen en kantines in bedrijven. Daar kan de kerk prima samenkomen. Ik kom ook uit een gemeente waar ik dat 40 jaar heb meegemaakt – geen eigen gebouw, geen eigen voorganger. Dat ga ik niet idealiseren, want qua pastoraat en organisatie was het problematisch. Op dit moment denk ik dat emergers de buitenboordmotoren van de kerk kunnen zijn. Laat iedereen op zondagochtend lekker op de plek blijven waar God je gesteld heeft, dat hoeft ons niet te beletten om elkaar de rest van de week overal elders te treffen. Informeel en interkerkelijk. Dat is het spoor waar ik persoonlijk nu op zit.

  4. Ik moest wel lachen, Paul. Je kan ook niet stilzitten, he… 😉 OF je schrijft op je blog, óf je loopt weer rond met je I-Phone 😀

    Nee, even serieus. Goede dingen zeg je! Wat ik ervan vind? Eén groot AMEN. Jawel!

    Mooi om jouw worsteling te zien met de schoonheid van kerkgebouwen en de Bijbelse oproep te investeren in armen. Toen ik de Hillsong Church bezocht dit jaar, moest ik ook even slikken met mijn ‘organische kerk visie’. Het zag er allemaal wel erg prachtig uit! En wat een muziek, prachtig, de organisatie, de fijne sfeer, geweldig! Je kunt als grote kerk veel betekenen en veel bereiken. Het blijft een spanningsveld: investeren in materiële zaken en investeren in mensen: de armen.

    Maar, hoe mooi de Hillsong ook is, er zit een keerzijde aan. Er gaat heel veel tijd en energie naar het voorbereiden en oefenen voor de muziek, het oprichten van programma gerichte samenkomsten et cetera. En er zijn veel mensen die niet mee kunnen draaien in een dusdanige hoge kwaliteitseis binnen de gemeente. Dat gaat mij aan het hart, hoe mooi die buitenkant ook is. Aan de andere kant moeten we ook de reële signalen serieus nemen die de maatschappij afgeeft: ‘wij motten geen religieuze tv shows’ (even plat gezegd). In hoeverre zijn we relevant en effectief als megakerk? En in hoeverre worden mensen discipelen in hun eigen leven door het gemeenschapsleven dat juist ook tot uiting komt in de manier waarop we met onze financiën omgaan.

    Maar ik blijf genieten van die mooie muziek.

    Zo zie je maar: ik zit in een proces, hoe uitgesproken ik ook moge zijn op mijn weblog. Ik schrijf vaak scherper dan hoe ik het zou zeggen 🙂

  5. @Paul
    @Marc

    God is geest en kan je daarom niet grijpen of beperken tot één plaats, maar Hij is er wel in geslaagd om zich als het ware te concentreren op één bepaalde plaats, zelfs al in het oude verbond. Nu God geïncarneerd is, wordt het zo mogelijk nog concreter. Hij bestaat in eeuwigheid en in tijd.

    De eerste vraag is natuurlijk niet “Waar is God?”, maar eerder “Hoe is God?”. Is God geïncarneerd in de tijd? Nog sterker, en daar gaan de wegen ver uit mekaar, is God vanaf zijn komst sacramenteel aanwezig?

    Zo ja, dan wordt elk huis, waar Hij sacramenteel aanwezig is, zijn huis. Hij initieert en dat zorgt er voor dat een huis apart wordt gezet, wordt geheiligd. Dit huis kan niet meer een gewone vergaderzaal zijn.

    In zo’n huis wandelt men binnen met respect en bewaart men de stilte, want een onzichtbare God, aanbidt je, erken je, door stil te worden en even de andere dingen opzij te zetten en Hem aandacht te geven.

    Gods huis is niet door mensenhanden gemaakt – het omhulsel misschien – het is een plaats waar God sterker, meer geïncarneerd aanwezig is dan dat Hij dat kan zijn in zijn omnipresentie. Inderdaad, dat is een paradox, maar één die kan bewezen worden vanuit de geloofspraktijk.

  6. hoi Paul, interessante discussiepunten raak je aan. Toen ik vanuit onze gemeenschappelijke stad Haarlem in Utrecht wilde gaan wonen, had ik visie voor een christenwoongroep. Ik zette dus een advertentie in het YfC-blad Aktie (ken jij ook van lang geleden, nietwaar?) Inmiddels vond ik een koopwoning en we hadden jarenlang met een echtpaar en nog een jongeman een woongroep, waar ruimte was voor gastvrijheid. Het schuurde natuurlijk ook wel eens. Daarna met 2 stellen. Onvergetelijk.
    In datzelfde Utrecht groeiden 2 gemeentes samen en ook steeds groter tot 1 VEG. Een heel grote RK kerk stond te koop en moslims konden het geld niet opbrengen, dus een uitgelezen kans! Er waren profetieën dat we het snel zouden krijgen. Toen kwam er ineens een paar miljoen uit Lybië… nu nog is het een landelijk centrum van de islam. Er kwamen andere profetieën, dat we uit moesten reiken naar de wijken, en dat was in gehuurde gebouwen, ook buiten de stad. Behalve de gemeente in het centrum dus geen eigen gebouwen, één moest zelfs helaas stoppen, 2 andere kwamen op (enigszins versimpelde voorstelling).
    Een interessant boek over het hele onderwerp vond ik Het probleem van de wijnzakken: gaan we als kerk mee met onze vorm bij nieuwe omstandigheden? Bouwen of kopen we geen prachtige tempels, terwijl Vader God een andere weg met ons wil gaan ter plaatse? Dan kunnen we ons geld investeren in de armen! Hoe treffend!
    Anderzijds: als je zoveel huur moet betalen dat het voordeliger is om iets eigens te hebben, met ruimte voor alle activiteiten door de week overdag en ’s avonds, ja dan is een eigen plek wel erg fijn. Als ik wekelijks zie hoeveel tijd en moeite het kost om de sporthal om te bouwen en weer terug, kolossaal gewoon. Gevolg omdat ons eigen gebouw veel te klein is geworden 🙂
    Dus opnieuw is het de vraag om een groter gebouw te kunnen kopen, om de hele week door uit te reiken naar de stad. Inderdaad interessante materie.

  7. Er is niets tegen gebouwen als zodanig, maar we moeten onszelf wel eerlijk (blijven) afvragen of ze werkelijk effectief gebruikt worden in het kader van onze missie.

    De meeste kerkgebouwen (met name de grote zalen en bijruimten) worden vaak bijzonder ineffectief gebruikt, vaak maar een paar uur per week, met ook nog eens hoge stookkosten. Als daar nog bijkomt dat de meeste kerken persé op die twee uurtjes op zondagochtend bijeen willen komen, waardoor iedere kerk afzonderlijk recht meent te hebben op een eigen gebouw, versterkt dat het probleem.

    Een multifunctioneel pand dat ook door de week volop wordt gebruikt (dan bedoel ik niet alleen het kantoortje van de voorganger) ten behoeve van de stad/regio, zo mogelijk gedeeld met meerdere kerkelijke groepen, is prachtig. Maar kerkgebouwen die alleen voor een of twee diensten en bidstondes worden gebruikt, kunnen wat mij betreft beter gisteren dan morgen worden geveild. Ze onttrekken middelen aan de gelovigen die veel beter kunnen worden aangewend. En ze houden gelovigen vast in een centralistisch gemeentemodel wat vaak een sta-in-de-weg vormt voor een missionaire grassrootsbeweging.

    Er wordt vaak als argument voor grote regiokerken aangedragen dat deze meer impact zouden hebben op de maatschappij, in tegenstelling tot kleine. Ik zou daar graag wat concrete onderbouwing voor willen zien, want ik geloof er niets van. Waarin is een grote kerk van bijv. 1000 mensen die op één plek samenkomen effectiever dan een netwerk van 100 huisgemeenten, emerging groepen en missionaire teams (met elk 10 mensen) die decentraal invloed uitoefenen?

    1. Ik denk dat grote groepen meer mensen bereiken – effectiever zijn in “werving” dan kleine groepen. Bovendien kan een grote kerk ook met celgroepen werken. Het een sluit het ander dus niet uit. Als ik kijk naar kwaliteit, dan heeft een grote gemeente ook veel te bieden. Kinderwerk, studies, muziek… Er gebeurt heel veel als ik bijvoorbeeld naar de Meerkerk kijk. Ook in de regio.

  8. @ Rob: Bedankt voor je uitleg. Die pararodox herken ik wel.

    @ Derk: De VEG Utrecht ken ik toevallig van binnen en het probleem wat je schetst heeft een eenvoudige oplossing: huisgemeenten. Geen hypotheek, geen huur, geen gesleep met apparatuur. Gewoon lekker eten klaarmaken, gastvrij zijn en met elkaar Jezus volgen. Het geld wat je overhoudt kun je 100 procent investeren in je missie.

  9. Ik heb sympathie voor dit zoeken naar de juiste ‘vorm’ voor het samenzijn als gemeente. Gewoon even een paar opmerkingen:

    – je hebt kinderen, en je wilt graag dat die met veel andere christelijke kinderen een goede relatie hebben. Hoe doe je dat in een huisgemeente als er maar 6 kinderen van dezelfde leeftijd zijn?

    – God werkt ‘ middellijk’, doorgaans. Hij gebruikt symbolen, tastbare zaken, om zich bekend te maken. Is de symboolwaarde van een kerkgebouw niet van belang?

    – wat is een ideale omvang kwa aantal mensen voor een christelijke gemeente? Het is enorm handig als er genoeg musici zijn. En dat er iemand is die met verstand van zaken het Woord kan uitleggen. En pastoraal werk is nodig in zo’n gemeenschap.

    – Op wat voor gemeente / kerk komen buitenstaanders af? De intimiteit van de huiskamer of de anonimiteit van de grotere gemeenschap in een formeel gebouw?

    – wat voor rol speelt onze visie op contextualisatie in dit verband? Kan het hebben (of wegdoen) van een statig kerkgebouw goed passen in onze tijd?

    – wat voor symboolwerking gaat uit van het afstoten van kerkgebouwen? En van het gebruik van de mooie dorpskerk op het kerkplein?

  10. @ Jos: Nuttige vragen, maar die zou ik vanuit missionair oogpunt willen benaderen. In hoeverre leidt de ‘symboolfunctie’ van een kerkgebouw tot meer mensen die Jezus gaan (na)volgen? En wat voor soort christenen brengt dat dan voort? Zijn dat mensen die verschil maken in het leven van alledag, of mensen die voor hun spiritualiteit toch de zondag als middelpunt hebben?

    Het lijkt me logisch dat in een pluriforme maatschappij er ook een pluriformiteit in kerkvormen mag (zelfs moet) zijn. Contextualisatie is zeker belangrijk. Maar laten we eerlijk zijn: de meeste kerken zijn daar (nog) niet mee bezig. Uit het onderzoek van Martijn Vellekoop naar gemeentestichting sinds 1990 in Nederland blijkt contextualisatie de zwakste schakel. En dan hebben we het nog maar over die 10 procent van de kerken die intentioneel missionair is.

    Kinderen, onderwijs en muziek in huisgemeenten. De meest gestelde vragen ‘van buitenaf’, de minst relevante ‘van binnenuit’. Daar praat ik je graag een keer in real-life over bij. Niet op dit blog.

    Als historicus voel ik er natuurlijk wel voor om historische kerkgebouwen (en de esthetische) te behouden. Laten we een compromis sluiten: de meest historische, de mooiste en de meest praktische behouden we, maar gaan we wel oecumenisch gebruiken. De rest doen we weg. 😉

  11. @ Paul

    Je hebt kwaliteit voor de eigen eigen doelgroep en kwaliteit voor de buitenstaanders. Vaak blijkt het één niet aansprekend te zijn voor de ander. Reële vraag is dus in hoeverre kwaliteit voor “eigen koor” nodig is of dat we dat geschapen hebben vanuit een consumerende behoefte die wij gewend zijn in maatschappelijk opzicht.

    De celgroepen van een grote kerk zijn vaak erg gekaderd door de structuren die een “moedergemeente” aangeeft. Daar is toch niks mis mee, zou je denken. Als je denkt aan de kracht van een kleine groep: spontaniteit, dan komt die wel onder spanning te staan met veel kaders en richtlijnen. De essentie van organisch kerk zijn is dat spontane inbreng van wat God in het leven doet. Regels en structuren zijn daarbij dienend, niet bepalend.

    Daarnaast zijn er veel financiële bezwaren tegen een grote kerk aan te merken, maar ik ga niet in herhaling vallen 😉

    @ Jos

    Hoi Jos!

    Mijn kinderen onderhouden contacten met kinderen van hun school (christelijke confessie). Dan heb je gelijk te maken met christelijke vriendjes en vriendinnetjes die IN DE BUURT wonen. En waarmee ze dus meer contact hebben dan alleen de flanellen poppetjes op zondag (enigszins gechargeerd, maar goed).

    De symboolwaarde van een kerk is duidelijk naar de wereld toe: pijnlijke herinneringen aan de Middeleeuwen en dergelijke. God heeft zich bekend gemaakt door zijn tempel: het lichaam van Christus. Dat is een organische groep mensen universeel. Wanneer we gebouwen kerken gaan noemen, werken we dan geen verwarring in de hand naar buitenstaanders toe? Wie is werkelijk de kerk? Wij! Dat kun je als huisgemeente/etc. dan demonstreren door gemeenschapsleven in de buurt waar je woont. De mooie dorpskerk kan een museumstuk worden waarbij we stil staan bij de symbolisering in de kerkgeschiedenis. Ook zie ik heil in projectontwikkelaars die veel geld voor over hebben zo’n prachtig stuk te gebruiken in innovatieve woningontwikkeling. Het geld kan de kerk prachtig gebruiken voor armoedebestrijding terwijl de authenticiteit van het gebouw bewaard blijft!

    Wat betreft talenten en bedieningen denk ik dat GOD die zal toevoegen en dat dat dus niet onze zorg moet zijn. Onze zorg is gehoorzaamheid aan Christus en onze talenten gebruiken. Dan doet hij “de rest”.

    Ik ben zelf muzikant, heb jaren op podia gestaan voor kerkelijke gemeenten. Zalen met duizend man is niet ongewoon. Toch heb ik daarin de frustratie gezien en gevoeld bij aanbiddingsmensen op het podium en de altijd terugkerende vraag: hoe krijgen we mensen “mee”? Er is een risico op passiviteit wanneer je aanbidding vanaf het podium stuurt. Aanbidding moet vanuit het hart komen, spontaan, als reactie op wat God in iemands leven doet. Geweldig! Sommige ervaringen in de grote kerk kúnnen zo zijn, de meeste waren frustrerend en ‘droog’.

  12. Wel zie ik veel heil in aanbiddingsfestivals waar musici hun talenten kunnen demonstreren en werken aan authenticiteit en originaliteit in muziek en aanbidding. Aanbidding wordt dan echt iets kwalitatiefs en moois naar God toe (als aanbidding) en naar de wereld toe (in profetisch en proclamerend opzicht), zoals bijvoorbeeld Coldplay, U2, Stevie Wonder etc. etc. doen.

Zeg iets terug op Vrijspraak

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s