United States of Eurasia – Waar ligt de grens van Europa?

In mijn actuele blog header zie je een wereldbol, geklemd tussen de voeten van een jonge vrouw die met haar blauwe teenslippers recht tegenover mij zat in de Berlijnse metro. Gewoonlijk maak ik niet stiekem foto’s in de metro, maar dit tafereel moest ik vastleggen: de wereld aan je voeten…

Dit beeld speelt door mijn hoofd nu ik nadenk over de grenzen van Europa. Ons bezoek aan Berlijn heeft indruk gemaakt (de laatste blogposts getuigen daarvan) en ik denk nu na over de lastige vraag: waar houdt Europa op? Denk eens even mee…

Europa heeft natuurlijke grenzen als je naar de Middellandse Zee, de Atlantische Oceaan en de Noordelijke IJszee kijkt. Het Oeralgebergte wordt wel gezien als de natuurlijke grens tussen Europa en Azië, maar verder is er over land niet sprake van een  duidelijk afgebakend continent. Europa is geen kasteel met slotgracht – we kunnen niet de bruggen ophalen en ons veilig wanen. De vraag: ‘Waar houdt Europa op?’ is daarom zeer actueel.

Tijdens het Eurovisie Songfestival mogen Turkije en Israël vrolijk meedoen en soms zelfs winnen. Misschien niet de beste norm die ik kan bedenken voor de afbakening van Europa’s grenzen, maar op het gebied van media en entertainment trekken wij blijkbaar andere grenzen dan bij de afbakening van onze economie en veiligheid. Nu Griekenland de Europese munteenheid in gevaar brengt, heb ik al geluiden gehoord over ‘Griekenland uit de Eurozone verwijderen’. Alsof dat iets oplost. Een land als Turkije wil graag bij de Europese Gemeenschap horen, maar de mensen binnen ‘Fort Europa’ hebben daar in veel gevallen andere ideeën over. De Engelsen spreken in de praktijk doodleuk over ‘Great Brittain and Europe’ en houden, geholpen door hun natuurlijke grenzen – het continent graag op afstand. Zo houden zij vast aan hun eigen pond en dat zou in deze dagen wel eens een slimme strategie kunnen blijken. Groot Brittannië haakt alleen aan bij Europa wanneer dit concrete voordelen oplevert en de nationale autonomie niet aantast. Ik denk niet de de eilandbewoners voor onze Europese kust de komende jaren massaal van  strategie gaan veranderen.

We hebben een probleem. Binnen onze eigen landsgrenzen komen nationalistische partijen op. Zowel ter linker- als rechterzijde zijn er groepen die zich niet willen schikken onder een Brusselse regering. De belangstelling vanuit Turkije wordt niet op prijs gesteld, want met de aansluiting van dit islamitische land zou Europa de deur voor de islam te wijd open zetten. Zelf denk ik dat dit inconsequent is, want Turkije is relatief gezien een gematigd moslimland en mag wel aan onze verdediging meewerken als NAVO-macht. Bovendien hebben West-Europese landen jarenlang massaal hardwerkende Turkse arbeiders binnen de landsgrenzen gelaten en die mensen gedragen zich in de regel als keurige burgers. Met evenveel recht zouden wat fanatiekere moslims in Turkije bevreesd kunnen zijn voor de matigende (of seculariserende) invloed die Europa heeft op hun eigen volk en de daar heersende opvattingen.

Ik vind die wereldbol tussen teenslippers wel een veelzeggend beeld. We kunnen met linialen wel wat scherpe grenzen over landkaarten trekken, maar die grenzen bestaan feitelijk alleen in de hoofden van mensen. In werkelijkheid stroomt het zee- en rivierwater vrolijk verder en blaast de wind de as- en regenwolken ongehinderd over alle landen en volken van ons continent heen. En als wij desondanks toch denken dat we de bruggen van ons Europese kasteeltje op kunnen halen om ons veilig af te schermen tegen de buitenwereld, dan vergissen we ons zeer. We hebben één wereld en we zullen de lusten en lasten met alle wereldbewoners eerlijk moeten gaan delen.

Als we Noord-Afrika en de armere delen van ons Euraziatische continent nou eens nog actiever en royaler te hulp zouden schieten, dan kan voorkomen worden dat er een grote volksverhuizing op gang komt die we op een bepaald moment niet meer tegen zullen kunnen houden. Mensen hebben door de eeuwen heen altijd plaatsen gezocht waar zij meer veiligheid, welstand en betere vooruitzichten kunnen vinden – zo zijn Nederlanders ooit in dit land en later ook in Zuid-Afrika, Australië, de Verenigde Staten en Canada gekomen. Maar dat waren natuurlijk allemaal pioniers en ondernemende avonturiers – en geen economische vluchtelingen of ‘gelukzoekers’… Ja, ja.

5 gedachten over “United States of Eurasia – Waar ligt de grens van Europa?

  1. Humberto Maturana heeft ooit geschreven: het trekken van een grens veroorzaakt de noodzaak deze te verdedigen.

  2. Yeah, I couldn’t resist taking this pic – Rebecca. Didn’t even ask for permission… Hope you are able to read my blog – or at least – ‘get the picture’. It’s about man-made divisons in Europe, about borders and walls that we create to keep ‘outsiders’ out…
    Try Google translate – click here – maybe it will make some sense 😉
    Thanks for commenting.

  3. Als er voor de opening van de Chunnel zware mist was, waardoor er geen vlieg- of scheepsverkeer met Engeland mogelijk was, stond er in de Engelse kranten:
    “Europa geïsoleeerd”
    (isola = eiland!)

    Sommige voorstanders van toetreding van Turkije tot de EU wijzen op de matigende werking op het islamfundamentalisme aldaar. Mooi, dan moeten Syrië en Iran ook maar tegelijk toetreden!
    Het is wel vreemd welke argumenten voor of tegen uitbreiding gebezigd worden: geografische, economische (we houden Slowakije en Roemenië erbuiten, of willen Griekenland eruit gooien)of politieke (democratie en mensenrechten). Bij Turkije gaat het niet alleen om het ontkennen van de Armeense genocide. Net zo goed om het ontkennen van de Koerdische identiteit, het lange tijd verbieden van de taal (eindelijk beperkt mogelijk) en het platwalsen van hele Koerdische dorpen.

    Wat mij betreft is Turkije welkom in de EU; op dezelfde dag als Koerdistan.

    1. Good points, Derk. En het is ook wel weer heel charmant dat de Britten zo tegen de wereld aankijken. Zo kijken wij ook vanuit onze polders een beetje meewarig naar de rest van de wereld in afwachting van het moment dat zij ook allemaal zo ver zijn als wij, verlichte, tolerante, gedogende Hollanders.
      Ik zie ook wel dat Turkije een heel andere politieke cultuur heeft dan West-Europa, maar – zoals je zelf eigenlijk al aangeeft – er worden vaak gelegenheidsargumenten gebruikt. Als we intensiever samenwerken (eerst cultureel, dan op andere terreinen) dan kunnen grenzen minder relevant worden. Buitensluiten zorgt in ieder geval niet voor veel verbetering.

Zeg iets terug op Vrijspraak

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s