Op Vrijspraak gaat de ontmoeting Nederland-Duitsland gelukkig wel door (2)

Inktvis Paul (links in gemarineerde vorm) weet het al: Spanje wordt zondag wereldkampioen. Het is best mogelijk, maar dan is dat vast niet dankzij de voorspellende gaven van een octopus. Vreemd dat mensen vaak moeite hebben om in God of het hiernamaals te geloven, maar ze kennen wel kracht en betekenis toe aan magnetische armbandjes en helderziende inktvissen.

Maar daar gaat deze blogpost niet over. We gaan vandaag verder waar we gisteren gebleven zijn: het gastblog van Kerstin Hack over de relatie tussen onze landen, maar ook over vergelding en vergeving. Lees mee en reageer!

Voetbal, eerlijkheid en genoegdoening
Wembley 1966. Finale van de Wereldbeker. Duitsland tegen Engeland. De teams staan gelijk: 2:2 na 90 minuten. In de verlenging schiet Geoff Hurst de bal tegen de lat. De bal valt recht naar beneden en gaat niet over de doellijn. Maar de scheidsrechter – net zo feilbaar als vandaag de dag – beslist dat het doelpunt telt. De uitslag is 3:2 en Engeland is wereldkampioen. Duitsland voelt zich verraden. Dat gevoel blijft tientallen jaren hangen. En men blijft hopen op vergelding.

Zuid Afrika 2010. Achtste finale van de Wereldbeker. Duitsland tegen Engeland. Duitsland staat met 2:1 voor. Engeland schiet de bal tegen de lat. De bal valt omlaag – achter de doellijn. Een duidelijk doelpunt. Maar de scheidsrechter keurt de goal af. Duitsland wint de wedstrijd uiteindelijk met 4:1. Eindelijk heeft met genoegdoening voor wat 44 jaar eerder is gebeurd. „Nu kunnen we Wembley achter ons laten!“

Ik werk op dit moment aan een boekje over vergeving. Een van de grote lessen die ik leerde terwijl ik over dit onderwerp nadacht, was: Als iemand een ander geweld of onrecht aandoet, hoop je op compensatie. Soms is dat eenvoudig te doen, vooral als het onrecht dat je is aangedaan duidelijk omschreven en vergolden kan worden. Oog om oog, tand om tand, een doelpunt voor een doelpunt. Maar zelfs dan. Kan een onterecht toegekend doelpunt in de achtste finale – in een wedstrijd die we waarschijnlijk sowieso gewonnen hadden (let op: dit is mijn Duitse mening, Engelsen zullen hier wel anders over denken) – werkelijk een onterecht toegekend doelpunt uit een finalewedstrijd van zoveel jaren geleden compenseren?
Genoegdoening is dus al moeilijk genoeg als het om relatief eenvoudige zaken gaat. Maar wat doen we met dingen die misgaan in menselijke relaties of tussen volken?
Hoe kan er op een eerlijke manier compensatie geboden worden voor de pijn en het verdriet dat wordt veroorzaakt door overspel? Kan de ontrouw van een echtgenoot worden weggedaan door een wraakactie van een echtgenote? Is ‘bewust’ overspel werkelijk een compensatie voor een ‘ongepland’ slippertje? Kunnen mensen ook hun onderlinge schuld vereffenen? Ik denk van niet. We meten namelijk altijd met twee maten. De wonden die ons worden toegebracht, lijken altijd groter, pijnlijker en schrijnender te zijn dan de schade die we een ander berokkenen.
En wat doen we met wonden die op geen enkele wijze gecompenseerd kunnen worden? Wat doen we als mensen het leven verloren hebben, familieleden zijn kwijtgeraakt, hele levensgeschiedenissen worden vernietigd, huizen kapot worden gemaakt en vertouwen onherstelbaar geschonden wordt?

In mei 2005 maakte ik deel uit van een kleine afvaardiging uit Berlijn. We waren uitgenodigd voor een herdenkingsdienst in Rotterdam in een grote kerk om daar het bombardement op Rotterdam door de Duitsers in 1940 te gedenken. Het bekijken van de foto’s heeft me diep geraakt en aan het huilen gemaakt. Ik had er geen idee van hoe erg dit was. De wonden die ook in de stedenbouw waren geslagen raakte me evenzer. Moderne betonblokken hebben historische bouwwerken vervangen.

’s Avonds waren we uitgenodigd om een dienst mee te maken in een Schotse hervormde kerk. Zij kwamen samen in een nieuw gebouw. Het oude gebouw was door een Duitse bom in 1940 compleet verwoest. Als christenen herdachten wij die dag en vierden wij samen het avondmaal. Naast de wijnbeker en de schaal met brood lag een fragment van de bom die het oude gebouw destijds vernietigd had.

Vergeving is bedoeld voor ernstige zaken. Kleinigheden kunnen we eenvoudig vergeten en verontschuldigen. Alleen de dingen die we echt niet zomaar achter ons kunnen laten moeten werkelijk vergeven worden. Dit was voor mij een van de meest ontroerende momenten van mijn leven. Er gebeuren dingen die wij onmogelijk kunnen herstellen. Wij kunnen die gebeurtenissen wel gedenken. Ze maken deel uit van onze geschiedenis. Maar we kunnen avondmaal vieren als we deze dingen samen in ogenschouw nemen.

Morgen meer…

Een gedachte over “Op Vrijspraak gaat de ontmoeting Nederland-Duitsland gelukkig wel door (2)

Zeg iets terug op Vrijspraak

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s