Gastblog Rob Allaert: Tussen instituut en atheïsme

Op dit blog schreef ik recent een opiniestuk over het pausbezoek aan Groot Brittannië. De historische ontmoeting van twee kerk- en staatshoofden was aanleiding om na te denken over de institutionele kerken en hun betekenis voor de wereld waarin wij leven. Op deze blogpost kwamen comments binnen, maar ik wilde Rob Allaert graag de gelegenheid bieden om als voormalig evangelicaal en overtuigd rooms-katholiek wat uitgebreider zijn visie te verwoorden. Die uitdaging heeft hij aangenomen en het resultaat van zijn denk- en schrijfwerk staat hieronder (bedankt, Rob!) Ik wacht even met het geven van mijn reactie tot anderen de kans hebben gekregen hun vragen en opmerkingen hier achter te laten. Zo hoort een gastheer zich te gedragen (en het geeft mij ook wat meer bedenktijd…) 

.

Tussen instituut en atheïsme

.

Nieuw atheïsme
In het Westen is het dan zover. Er is voldoende scepsis geoogst. Er is nu de intellectuele ruimte voor een Dawkins of een Fry die naar hartelust mogen praten als waren het TV-evangelisten want het christendom heeft weinig tot geen overtuigingskracht meer. Ook is er een alibi voorhanden, een diep emotioneel argument, namelijk: de christelijke herders zijn niet alleen zondaars; ze geven zich zelfs over aan de enige daad die onze maatschappij nog als ‘zonde’ wenst aan te duiden. De Kerk loopt leeg. Het atheïsme heeft een stok, en het zal deze gebruiken. Maar is het seksueel misbruik daadwerkelijk de reden van de leegloop? Of is het de mechaniek die nodig was om nu eens eindelijk te ontdekken dat men al een tijdje vertrokken was?

Zonder etiket
Ook voor vele andersgelovige christenen is die morele schok een gelegenheid om nog meer vragen te stellen bij het grote instituut ‘kerk’. Er is een zekere hoop dat de nieuwe christenen meer en meer afstand zullen nemen van hun etiket en meer in gesprek zullen treden. Ik geef toe dat de gesprekskwaliteit tussen de verschillende partijen bijzonder verbeterd is en het is erg deugddoend om eindelijk gesprekken te kunnen voeren met mensen van een heel andere christelijke traditie. Dat was vroeger niet altijd mogelijk. Dit alleen al geeft toch wel een zekere verbondenheid; minstens een geestelijke vorm van eenheid. We zijn één in betrachting en in de wens tot zachtmoedige verdraagzaamheid. Het vergt natuurlijk wel de oefening van het diplomatisch omzeilen van te hete hangijzers en het intrekken van te lange tenen, maar deze deugdzame oefeningen zijn waardevol op zich.

Deze oecumenische gesprekken, die eigenlijk eenheid tot doel hebben, verworden wel eens tot gezellige pogingen om de grote verdeeldheid te leren accepteren en het te verheffen tot de norm, tot datgene wat te verwachten is. Soms is dan de agenda om zich tegen het liturgische, statische, institutionele en hiërarchische te keren – wat dan afgebeeld wordt als star, traag, huichelachtig en te taai om de waarheid een kans te geven – niet ver weg.

Weg met de balast
Op zulke momenten overvalt ons de vreemde gedachte dat als al we al de stafkaarten en routeplanners nu eens zouden opbergen of zelfs verbranden, dat we misschien door een cinematografisch esoterische windvlaag gewoon in de juiste richting worden gestuwd. Contradictorisch genoeg zijn alle ogen gericht op de onzichtbare heilige Geest. Hij zal het allemaal eens oplossen. Minder kleurrijk bedoel ik eigenlijk; zal het echt zo’n vaart lopen met de christelijke eensgezindheid als we alle structuren en hiërarchie samen opgeven? Is dat – de romantiek voorbij – echt zo’n briljant idee? Want samen met de structuren en het officiële leiderschap raak je gegarandeerd ook de christelijke historiciteit kwijt. Je verliest elke referentie. Je verliest zo maar even de barometer waarmee gemeten kan worden of we een nieuwe uitvinding uit de heilige Schrift aan het puren zijn of gewoon bezig zijn met een door-de-tijd gelegitimeerd geloofspunt. We denken de Geest te moeten bevrijden uit structuren en conciliebesluiten, alsof niet alleen Hij maar nu ook de waarheid waait waar ze wil.

De Geest waait waar Hij wilt – dat lezen we in de Schrift – maar juist daarom manifesteert Hij zich op de maat van de schepping. Hij laat zijn spoor na. De waarheid, als manifestatie van de heilige Geest, waait niet waar zij wil. We moeten beseffen dat geloofswaarheid zich vast zet, zich onwrikbaar manifesteert met als enige reden dat we een duidelijke springplank ontvangen om het geloof te kunnen leven en aldus te kunnen groeien in ons begrip wie Vader, Zoon en de Geest eigenlijk zijn. De Waarheid, God zelf dus, is groter dan de Schrift, ze verheldert de Schrift die anders misbruikt wordt als instrument van verdeeldheid.

Realiteitstest
Ben jij een dromer? Je bent niet de enige. Daarom is er nood aan een realiteitstest. Namelijk: Maakt de heilige Schrift ons één? Zien we dat gebeuren in de geschiedenis? Zet de heilige Geest ons op puur-metafysische wijze op hetzelfde spoor? Zouden wij geloven in de Drie-eenheid zonder de historische geloofsbescherming? Zouden we überhaupt de heilige Schrift hebben zonder kerkelijk gestructureerde concilies? Hebben wij een detector voor christelijk sektarisme? Hoe ver is té ver op theologisch en pastoraal gebied? Bovenstaande vragen moeten eerlijk beantwoord worden. Het zal ons ‘dromen’ doorprikken.

Afhaken
Waarom haken mensen af? Omdat er zonde bestaat onder de christenen? Dat geloof ik wel. Maar hopelijk beseffen deze mensen dan ook dat ze zo opnieuw de grote wereld vervoegen waar de zonde nog veel woester om zich heen grijpt. Is dan de wereld verlaten de volgende stap?

Ik geloof dat de echte reden voor het afhaken mooi door Christus werd voorspeld. Het gaat om de verdeeldheid. De verdeeldheid ontmoedigt en genereert excuses. Verdeeldheid in meer dan 30.000 christelijke denominaties maakt het zoeken én vinden onmogelijk of op z’n minst een beetje fatalistisch.

Nog meer dialecten?
Het is taalkundig volledig valabel om van kerk, ‘kerken’ te maken. Waarom bezwaar maken tegen het toepassen van het meervoud? Maar ik durf stellen dat Jezus dat bezwaar maakt. Er is maar één Kerk en van zodra wij het gaan hebben over ‘kerken’ is de Kerk al meteen haar grootste kracht kwijt. De zoeker moet immers zijn keuze niet meer maken tussen ‘talen’ maar tussen ‘dialecten’. Het gaat om Christus – zoveel is duidelijk – maar dat hij zoveel gezichten heeft, en zo contradictorisch kan spreken, komt als een zware ontnuchtering. Verwarring alom. Het geloofsgehalte bij de zoekende en de inerte mens tuimelt naar beneden. Jezus had het echt wel begrepen: “Dat ze allen één mogen zijn. Zoals U, Vader, in Mij bent en Ik in U, zo moeten zij in Ons zijn, zodat de wereld kan geloven dat U Mij hebt gezonden.”

Help eens een atheïst
Maar is de enige inzet de theologie – soms wel eens gereduceerd tot een abstracte hobby – of staat er ook nog iets anders op het spel? Jazeker. Want niet alleen de nieuwe christenen roepen op tot de afschaffing van het kerkelijke instituut.

Uitgerekend de nieuwe atheïsten vragen hetzelfde. Maar zij hebben het niet op de theologie maar op de ethiek gemunt. “Laten we afrekenen met de instituten”, roepen zij in conferenties. Zij willen heel graag een handje helpen – als ze het even niet hebben over het misbruik in de kerk – want zij beseffen zeer goed dat het diezelfde geïnstitutionaliseerde kerk is die de norm laat afhangen van de radicale woorden van Christus en dat, zeggen zij, is nu toch wel voorbijgestreefd. Dan liever de onduidelijkheid maar vooral de zwakke slagkracht van de oneindig verdeelde groepjes ‘gelijkgezinden’.

De atheïstische kopstukken zijn er zich van bewust dat kerkelijke instituten veel meer bereiken dan lieve individu’s die verkiezen om in de woonkamer samen te komen rond een bijbeltekst. Zeker als die groepen een groot deel van hun tijd besteden aan het gedurig naast elkaar leggen van de verschillende interpretaties. Zij hebben geen tijd en geen platform voor sterke unanieme ethische standpunten.

Het nieuwe atheïsme wil afrekenen met de resolute christelijke weigering ten opzichte van abortus, euthanasie, homoseksuele activiteit en de strikte afbakening van wat mannelijk en vrouwelijk is. Ze spotten ook graag met het celibaat, de godstegenwoordigheid in sacramenten, hel en vagevuur en de drie-eenheid. Indien nodig gebruiken ze zelfs de frase: “Dit staat helemaal niet in de bijbel”. Wordt het ons duidelijk dat er een andere eendrachtigheid vorm begint te krijgen? Er komt een gemeenschappelijke agenda die te gebruiken valt door nieuwe emergente geloofsgroepen én atheïstische genootschappen.

De reformatie, maar dan andersom
Ik koester niet de onrealistische hoop dat we allen spoedig in één en dezelfde kerkstructuur zullen belanden. Wel moeten we betrachten dat we niet in oppositie gaan met het onvermijdelijke, namelijk, een kerk die groeit en één is in dezelfde levensstijl en daardoor dus moet structureren en institutionaliseren. Laat ons werken in de tegenovergestelde richting sinds de Reformatie. Laat ons kleine denominaties opgeven en meer gestructureerde en meer historische kerkgemeenschappen vervoegen, zodat de onderlinge dialoog meer en meer haalbaar wordt. Dat de gelovigen met bekeerde harten de noodzakelijke infuus mogen zijn voor de genezing van de grotere kerkgroepen. En laat deze groepen dan in ware oecumenische geest met elkaar in gesprek gaan, zoals onlangs mooi voorgedaan door Williams en Benedictus.

Hoe meer structurele eenheid en hoe meer theologische overeenstemming, hoe duidelijker ook het pad dat God vanuit zijn verre hemel voor ons uittekent. Hoe beter we Gods wil begrijpen, hoe meer kansen tot heiligheid we krijgen en ook hoe duidelijker het eendrachtig getuigenis voor de zoekende wereld. Alleen eenheid kan dit gewenste resultaat opleveren! Alleen zichtbare eenheid!

U wil toch nog liever kerkgebouwen afbreken en leiders ontdoen van hun mijter? U hoopt nog steeds op een plotse uitbarsting van eendrachtige heiligheid die de wereld zal wakker schudden? Wel, dan heb ik liever een vaderlijke herder die luid kan spreken, als geestelijk leider én als staatshoofd want die wordt gehoord. Dan liever toch die herder die kan blijven herhalen dat de zonde van abortus de weg opent naar nog meer zonde in de wereld. Dan liever een herder die luidop kan zeggen dat het onbegrijpelijk en misdadig is dat een andere herder zich laat verbinden met Christus en toch kiest om zich te vergrijpen aan de zwaksten. Dan liever een herder die simultaan op elk tv-scherm geprojecteerd wordt met een blijvende uitdaging om de maatschappij te herevalueren en te herscheppen aan de hand van de onveranderlijke boodschap en de persoon van Christus.

30 gedachten over “Gastblog Rob Allaert: Tussen instituut en atheïsme

  1. @Rob
    Een strategisch stukje tekst. Mooi betoog. En omdat ook wij gezamenlijk enkele ‘oefengesprekken’ in eenheid hebben mogen voeren, meen ik je verhaal goed te kunnen volgen. Scherp en schokkend wat je schrijft over de gezamenlijke ‘agenda’ van emergent groepen en het nieuwe atheïsme.
    Terug naar de grote bloedgroepen! In Nederland heeft het vormen van de PKN al tot veel tranen geleid. De Nederland Gereformeerden, de Vrijgemaakten, de Christelijken en de Gemeenten staan er dan nog buiten. Waren we met z’n allen maar weer gewoon Nederlands Hervormd. En dan heb ik het nog niet eens over de Baptisten, de Luthersen en de Pinksterbroeders. En dat zijn slechts exponenten van Post-Reformatiekerken. Nee, de eenheid die jij voor ogen hebt, zullen jij enik in ons aardse bestaan niet meemaken.
    Voor de rest vind ik je stellingen m.b.t. de werking van de Geest van God in instituties en concilies volledig te beamen. Er is natuurlijk genoeg schadelijk menselijke ruis tussen, maar we moeten niet denken dat we zonder de vaste en beschermende rivierbedding kunnen van de historisch kerk.
    Een bekende en alom gewaardeerde predikant in Nederland, ds. A.F. Troost, heeft zojuist zijn tweede schokkende boek gepubliceerd. Het gaat over Jezus als de geschapen Engel Gods. Een dwaling die zijn gelijke alleen kent in de schimmige wereld der sektarische Jehova Getuigen. Dit is schokkend; juist omdat dit niet van buiten komt, maar van binnenuit de kerk zelf, zij het de Protestantse vorm dan :-), besluit ik met een vraag.

    Welk mechanisme bestaat er binnen de RKK om zuiverend op te treden en dwaalleringen te weerleggen, zonder dat de Kerk reactionair, ouderwets en wereldvreemd overkomt? Waar is de frisheid van het debat en aantrekkelijke theologie, zonder Vaticaanse dwang, franje en vertoon van pracht & praal? Kortom, een kerk zonder drempels en complexe leringen voor ingewijden…?!

    1. @JohnMiller Dank voor je respons. De mechaniek waar je naar vraagt is de stroom van opvallende heiligen op elk moment in de schommelende kerkgeschiedenis. De opvallende zondaars sluiten deuren en de heiligen openen er andere. In de Kerk heb je dus de apostolische successie voor de geloofsleer en de successie van de heiligen voor de geloofswandel. Ze overtuigen velen.

  2. Inderdaad, een mooi uitgeschreven post! Deze middag me eens laten bevragen over oecumene op Festicert – evangelicalen en rooms-katholieken vergadert rond muziek.

    Blijft het niet een slingerbeweging tussen een té doorgedreven vereenzelviging van instituut met Christus versus een té doorgedreven loskoppelen van instituut van Christus?

    Moet er een gulden middenweg zijn? Of is dit een valse polarisatie?

  3. Ha Rob,

    Een beetje vervelend zo’n stuk schrijfwerk van je. Ik ben van nature nogal contrair, maar kan in je verhaal niks vinden waar ik met goed fatsoen als christen tegenin kan gaan 😉

    Mooi gezegd. Ik deel je RK keus niet, maar ben een zeer sympathieke beschouwer. Ik denk dat de protestantse geschiedenis het ongelijk van de reformatie heeft bewezen. Teveel haast, teveel individualisme, te veel revolutie.

    1. Respons op “Wilde Ganzen” van Jan W. (http://bit.ly/d7eHE8)

      Vrijblijvende kennisname.
      Wordt er voldoende kennis genomen van de kerkgeschiedenis. Doe eens de test. Zeggen de meeste van je collega’s niet dat we niet meer nodig hebben dan de bijbel? Meer nog, is dat eigenlijk niet je eigen modus operandi?

      Is de RKK gelijk aan de kerkelijke geschiedenis? Neemt de geloofsleer alles over uit de geschiedenis? Neen. Het is eigenlijk helder. Het gaat over de dogmatische of conciliaire besluiten en de uitgewerkte duidingen in de officiële catechismi.

      Een historische kerk = versteend?
      Ook de RKK gaat overduidelijk doorheen verschillende seizoenen en is dus helemaal niet zo versteend als buitenstaanders willen doen geloven. Maar de waarheid, de geloofsleer is blijvend. En dat is een feature! De waarheid is volgens de kerk objectief en onveranderlijk. Hoe ver is het al gekomen dat christenen deze gedachte bedreigend vinden? De pastoraal daarentegen, is natuurlijk niet gefixeerd en moet rekening houden met problemen die eigen zijn aan de tijd.

      “Is het systeem of het instituut groter dan God geworden? Het lijkt er soms wel op.” Hoe meet jij dat? Aan de hand van een strikt liturgische misviering voorgegaan door de paus op het Sint-Pietersplein? Eenvoudigweg nog maar met geestelijke aandacht een misviering meemaken, toont al aan dat het mysterie, God dus, de kerkgemeenschap overstijgt. Een kerk die abortus blijft aanklagen, staat onder God en niet onder de druk van een mensenagenda.

      Wereldlijke macht.
      De kerk zal zich verbinden met wereldlijke macht van zodra zij dat kan. En als zij dit niet doet dan is dat omdat ze het niet kan. En in zekere zin moet zij dat zelfs, want het evangelie wil de hele wereld optillen. Voorzichtigheid en een zekere scheiding van kerk en staat is natuurlijk van groot belang.

      Het is niet eerlijk. Constantijn krijgt er veel te veel van langs van alle niet-katholieke kerkgemeenschappen. Hij deed wat hij kon en moest doen, namelijk het christendom mainstream maken. Het christendom kwam uit de schuilkelder. Ik dank hem daarvoor. Dat moeten jullie ook doen.

      Pracht en praal.
      Jezus is inderdaad én de leidende dienstknecht én de heersende koning. Dat evenwicht zie je perfect in de kerk. De grote pracht in de kerken is in de eerste plaats een eerbetoon aan en een imitatio van de God die altijd nog groter is. Het helpt mensen tot op vandaag om God te ontmoeten zonder zelfs één gesproken woord. Het heeft trouwens allemaal met associatie te maken. Als je niet van de historische kerk houdt, heb je als vanzelf moeite met beelden en de combinatie van goud en bordeau. Ik herinner mij nog een man uit mijn evangelische tijd die mij zei: “die roomse kerk met haar demonische gregoriaanse gezangen”. Het is maar hoe je wenst te associëren of je bereidwilligheid om zulke zaken opnieuw te evalueren.

      Ook heeft het altijd te maken met de Eucharistie. Alles draait in de RKK om de eucharistie; God geïncarneerd hier op aarde aanwezig in zijn kerk. Als je dat niet hebt, en enkel het Boek, dan heb je voldoende aan een leslokaal. Maar als je God zelf te gast hebt, dan gaat je godsgebouw er meteen héél anders uitzien. Zeker, als je daar de godsdienstvrijheid toe krijgt. En hoe krijg je godsdienstvrijheid? Door figuren als Constantijn onder andere.

      Christus, het Hoofd.
      Hoe lieten de eerste christenen zich verbinden met het Hoofd, Christus? Door een objectief gegeven, namelijk de bisschop die kon bewijzen dat hij terug te voeren was tot op de apostelen. Daar was Christus en de dus ook de Eucharistie. Moeten wij verbaasd zijn dat het Judas-effect ook in de geschiedenis zich afspeelt en dat er dus afvallige bisschoppen bestaan? Is dat een bewijs voor de illegitimiteit van het bisschopsambt? Het is tot op vandaag dit ambt dat de geloofsleer blijvend beschermd.

      Reformatie in de andere richting.
      We moeten zeker niet verdrietig terugkijken, maar wel hoopvol en gedurfd naar de toekomst kijken en bewust kiezen voor het aan de kaak stellen van detail-geloofsgroepen en meer plaats geven aan de grotere kerkgemeenschappen. Dat vergt moed, maar die moed zou wel eens naar boven kunnen komen. Hoeveel plaats is er niet in de evangelische expressies van de anglicaanse of lutherse kerk, bijvoorbeeld? Als evangelicalen daar al eens een kijkje zouden gaan nemen.

      Verdeeldheid als norm.
      “Er is slechts één Kerk maar die is wel verdeeld.” schrijft Jan. Kijk, daar heb je het fatalisme weer. Laten we het al gauw veelkleurigheid noemen. Natuurlijk werkt God overal, maar het blijft nog steeds een aanfluiting dat we Gods oproep tot zichtbare eenheid als onmogelijk bestempelen. Terwijl wij allen gezellig van God genieten in de kerk van onze smaak, ontnemen we de wereld een geloofwaardig getuigenis. En daar gaat het om!

      “Ik geloof dus ook daadwerkelijk dat Christus meer gezichten heeft.” Zoiets verklaren over een God die koos voor de zichtbaarheid van de incarnatie is pijnlijk. Een God die als heilsplan de kerk stichtte met de belofte dat de poorten der hel haar niet zouden overweldigen, reduceren tot een meester met vele verhalen, is niet goed.

      Jan, eigenlijk ben je wel eerlijk. Je geeft toe in jouw tekst dat je de veilige haven verlaat, en meer nog, dat je met nieuwe zielen nog verder zult wegvaren van deze haven, want je bent een waaghals die inwendig door de onzichtbare Geest wordt gestuurd? Hoeveel charismaten stonden zo aan de wieg van de 30.001ste denominatie?

      Begeef je aan land Jan, laat de zee maar beuken.

  4. Ik kan me goed vinden in wat je hier zegt Rob. Ik denk dat veel evangelicalen als ik, gepokt en gemazeld in een anti-katholiek milieu, moeite hebben door de bomen het bos te zien.

    Wat de RK kerk is, maar ik zet de Kopten, de Grieks- Russiche en andere Orthodoxen, de Anglicanen in dezelfde lijst, is de gemeenschap van gelovigen die zijn verzameld rond de bisschoppen die met elkaar door de eeuwen heen de christelijke boodschap (van de bijbel) en de eucharistie hebben doorgegeven aan elke nieuwe generatie.

    God werd vlees in Jezus Christus, en op soortgelijke manier is die gemeenschap rond Woord en Eucharistie de vleeswording van Christus op aarde. Juist de tastbaarheid, de broosheid ook, is een belangrijk aspect van hoe God zich openbaart in Christus en zijn kerk. Dat dit vorm heeft gekregen in bepaalde types gebouwen, of muziek, of hoe de heilige heren zich kleden vind ik allemaal secundair. Maar door de tijd heeft Christus zich middels zijn apostelen, en daarna door degenen die door de apostelen zijn aangesteld, aan de wereld bekend gemaakt.

    Jezus was geen spook, zijn lichaam was tastbaar, echt, met spieren en botten. Door een tastbare kerk heeft het God behaagd zich door de historie tot op de dag van vandaag aan ons bekend te maken. En daarbij hebben Jezus en de apostelen zich duidelijk uitgesproken over hoe die gemeenschap van de Geest zich met vlees en spieren en botten in de wereld zichtbaar moest maken.

    Ben ik nu te vaag?

  5. Beste Rob,

    Dank voor je uitgebreide reactie. De meeste kerken laten te weinig ruimte voor andersdenkenden dat zorgt automatisch voor de vorming van nieuwe denominaties.

    Er is meer ruimte denk ik dan de meeste denominaties wensen te geven. Ik denk daarbij aan belangrijke verschillen in visie op bijvoorbeeld doop, avondmaal/eucharistie en ekklesiologie.

    We zien verschillen in de gemeente van Thessalonica m.b.t. het eschaton en toch bleef deze gemeente één. In Korinthe was men verdeeld over de geestesgaven en toch bleef men één.

    We zien in de vroegere geloofsbelijdenissen dat deze vrij kort en helder zijn geformuleerd. Men gaf een scherpe richting aan het geloofsleven zonder deze echter tot ver na de komma te definiëren.

    Het verbinden met de wereldlijke macht blijf ik zien als een ernstige dwaling. Het gaat lijnrecht in tegen datgene wat Jezus verkoos. Macht corrumpeert, dat is in de geschiedenis van de kerk helaas maar al te goed aanwijsbaar.

    Daarnaast is de strikte en scherpe scheiding tussen geestelijken en leken zeer arbitraal. Ook hier zien we in de kerkgeschiedenis veel scheefgroei. Binnen het Instituut van de oudere kerken is er daardoor een nieuw soort christen ontstaan: de professionele christen. Ik meen dat dit nooit de bedoeling is geweest van onze Heer.

    Als we dan terugkeren, dan stel ik veel meer een terugkeer voor naar de bijbelse waarheid rondom leiderschap dan een terugkeer naar een kerk die zelf ook zeer actief betrokken was bij het grootste schisma uit de kerkgeschiedenis. Een terugkeer zou slechts dan mogelijk zijn als de RKK ook terugkeert op dit soort besluiten en de bisschop van Rome niet boven de andere bisschoppen plaatst. Maar dat zie ik niet gebeuren.

    Wat de pracht en praal betreft, deze heeft alles te maken met de keuzes van mensen en niet met die van God. Hoeveel mensenlevens heeft het gekost om grote kathedralen te bouwen? Nee, als we dan kiezen voor een Algemene Kerk dan graag die van eenvoudige mensen als Franciscus. Nergens in de Schrift kom ik de oproep van Jezus tegen om gebouwen voor Hem te bouwen. Hij woont al in mensen en heeft geen gebouw nodig.

    Ik constateer slechts dat de kerk verdeeld is. Fatalisme is daarvoor geen juist woord. Ik begrijp werkelijk niet hoe jij
    als onderdeel van een kerk die nota bene zelf betrokken was en voor een groot deel aanleiding gaf tot het grote schisma deze woorden gebruikt en wijst naar de evangelische beweging? Dat is me echt een raadsel.

    Past het ons niet veel meer om de hand in eigen boezem te steken en te zien hoe we van hier verder geraken?

    Ik reduceer Christus niet tot een Meester met vele verhalen zoals je schrijft, daarmee doe je geen recht aan wat ik wel schreef. Door Gods genade houdt Hij niet op om dwars door de verdeelde kerken heen te werken. Hij verkiest blijkbaar zelf om zich te verbinden aan allen die behoren tot die universele wereldkerk van ware volgers van Christus. Geloof je echt dat dit een bepaalde denominatie is?

    Als je goed leest besef je dat ik slechts een kanteling van de kerk voorstel. Niet het stichten van een nieuwe denominatie, maar het zoeken naar het waarachtig navolgen van Christus. De kerk zoals we die kennen heeft haar glans verloren. Is gevallen voor macht, geweld, eer en glorie. Een nieuwe reformatie zal nodig zijn om werkelijke eenheid te bewerkstelligen.

  6. tja, ik ken je verder niet, maar wil toch een kleine reactie toevoegen in deze rij. ik vond een goede en indrukwekkend blog. niet zomaar ter plekken bedachte antwoorden zoals veel gelovigen ze denken te moeten geven, al ben ik het dan niet met alles eens wat je zegt. wat me trof was dat we vaak spreken over kerken inplaats van de kerk. veelal denken we ieders op ons eigen eilandje. jij in jouw klein hoekje en ik in mijn, zegt een kinderliedje welke ik vreoger ooit geleerd heb. we zoeken wegen en middelen om los te komen van dat institutionele apparaat die we kerk noemen en zzijn bezig aan alle kanten te wrikken en te wroeten om er totaal los van te komen. tegelijk denk ik dat de kerk, ik bedoel daarmee dus het instituut en de gemeente van Jezus Christus een wezenlijk verschil is. er zijn nog altijd heel veel mensen lid van het instituut kerk, maar tegelijk zijn daar mensen die nauwelijks nog wat hebben met het instituut an sich. natuurlijk kunnen we als gemeente van jezus Christus grote dingen doen, maar tegelijk kunnen we nog zoveel meer doen in onze eigen buurt, huis zelfs als we klein zijn. de geest waait waarheen Hij wil. en dat is inderdaad het geval denk ik wanneer er zoveel veranderingen zijn. door alle eeuwen heen is God aan het werk in zowel het instituut als ook daarbuiten. in kleine groepen als in grote kerken. samen kunnen we gemeente zijn. zoveel mensen zoveel wensen. het was al in het oude testament het geval dat God ons mensen graag wil geven waar we om vragen. soms echter zijn bepaalde zaken in ogenschouw genomen niet eens zo goed voor in eerste instantie. denk aan het volk dat om een koning vroeg. God stond het als het ware toe om een ondergeschikte rol te krijgen. tyupisch iets vboor God om in zekere zin de minste te willen zijn. uiteindelijk kwam er toch de messias uit voort die ons redding bracht. de wind waait dus inderdaad waarheen hij wil. God begon de gemeente met een groepje mensen die samenkwamen in eenhuis. langzamerhand werd door deze door de vervolging steeds meeer verdeeld en kwam er nieuws wat opbloeide met al zijn fouten en gebreken en langzamerhand kwamen er verdeeldheid en scheuring toch is God er altijd geweest en heeft nooit d mens verlaten. hoeveel er ook fout ging. God verliet het volk israel niet in de woestijn hoe ze ook te keer gingen enhoe ze ook mopperden. ook nu is er een gemeente. de gemeente van gelovigen. soms lijkt ze verdeeld te zijn in van alles en tegelijk is ze een. ze hebben echter een Vader en zijn dus broers en zussen. of anders gezegt het is een lichaam, we kunnen niet zonder elkaar, al denken we dat soms. gewoon even wat gedachten op een rijtje gezet. ik hoop dat het nog een beetje samenhangend is gebleven voor jullie.

    vr gr erik

  7. Hoe meer ik de evangelicale poging tot het minimaliseren van de verdeeldheid lees, hoe meer ik ontdek dat zij nog niets liever willen dan een goddelijk heilsplan en een kerk die puur geestelijk functioneert. Zij hebben helemaal niets met de tastbaarheid die God nochtans verkozen heeft om de wereld te redden. De mystieke link tussen Christus en het Lichaam van Christus, de Kerk is hen volledig vreemd.

    “Hij woont al in mensen en heeft geen gebouw nodig.” “Door Gods genade houdt (Jezus) niet op om dwars door de verdeelde kerken heen te werken.”

    Het zou prima bij hun visie op kerk-zijn passen hadden de Vader en de Zoon meteen de Geest gestuurd naar de wereld. Die Geest zou men dan bij het zondaarsgebed kunnen ontvangen en daardoor wedergeboren zijn. Dezelfde Geest zou dan onder hen mensen inspireren die het voortouw nemen en samen in de kracht van de Geest de eenheid bewaren. Er zouden geen kerkgebouwen nodig zijn, geen concilies, geen liturgie, maar enkel geestelijk-verlichten die af en toe groepjes vormen en die meteen geestelijk aanvoelen dat zij dezelfde Geest meedragen en die dan samen kunnen bidden en evangeliseren. Zo zou het Volk van de heilige Geest steeds verder groeien in een puur geestelijke intuïtie.

    Maar we zitten met het plan van de incarnatie, de menswording, de vleeswording. We zitten met “Wie naar u hoort, hoort naar Mij”. We zitten met “Wiens zonden gij vergeeft, die zullen vergeven zijn”. We zitten met “Mijn vlees is waarlijk spijs”, we zitten met “Zoekt anderen en legt hen de handen op”, we zitten met “beleid elkander uw zonden”, we zitten met “er zullen er zijn die niet huwen omwille van het koninkrijk Gods”, we zitten met “Houdt u aan de overleveringen zowel mondeling als schriftelijk”. Een daarenboven zitten we met de historische werking van de vroege kerk, die met de al de bovengenoemde elementen van meet af aan rekening heeft gehouden. Meer nog het heeft het wezen van de christelijke kerk bepaald.

    Wat moeten we nu met een (welgemeende) zin als deze:

    “(Christus) verkiest blijkbaar zelf om zich te verbinden aan allen die behoren tot die universele wereldkerk van ware volgers van Christus.”

    Hoe ‘blijkt’ dit? Getuigen van Jehova en Mormonen inbegrepen? Wie zijn die allen? Heb jij een blik in de hemel mogen werpen? Wie zijn de ware volgers? De RKK is een kerk voor alle gedoopten en aan het einde van het leven van de gedoopte zal God bepalen hoe waarachtig deze christen was. Inderdaad een gedoopte IS een christen. En zelfs een christen kan verloren gaan.

    Gods genade raakt vele mensen aan, maar de bescherming tegen de poorten van de hel is een belofte aan de kerk, en niet aan alle zielen die ooit Gods goedheid mochten voelen. God roept ons nog altijd op om zijn kerk te vervoegen en eenheid te bewijzen voor de zoekende wereld.

    Gods kerk is het verlengde van de incarnatie van Christus. De kerk bezit dezelfde heilige Geest. Vandaar de belofte dat de kerk zal blijven bestaan, zelfs het instituut. Dat kan nu al meer dan 20 eeuwen bewezen worden.

  8. “Hoe meer ik de evangelicale poging tot het minimaliseren van de verdeeldheid lees, hoe meer ik ontdek dat zij nog niets liever willen dan een goddelijk heilsplan en een kerk die puur geestelijk functioneert. Zij hebben helemaal niets met de tastbaarheid die God nochtans verkozen heeft om de wereld te redden. De mystieke link tussen Christus en het Lichaam van Christus, de Kerk is hen volledig vreemd”.

    Nou zeg, wat een frappante conclusie! Het probleem is denk ik meer dat jij bij het woord kerk een ander idee hebt dan ik! Daarnaast scheer je me in je betoog over één kam met wat jij ziet of denkt te kennen uit de evangelische wereld? Wat gek, want je verwijt me eerder hetzelfde gedrag richting de RKK?

    De bottomline van deze discussie blijft volgens mij dat we anders kijken naar een bepaald begrip. Wat versta je precies onder de kerk? Daarnaast kun je de evangelische wereld verwijten teveel blind te varen op de koers van de Heilige Geest, in jouw opvatting is de ontwikkeling van de kerk en daarmee dus de gang van de Heilige Geest stopgezet op een moment in de tijd en is God (Vader/Zoon/Geest) gebonden aan datgene waar Hij zichzelf aan heeft verbonden. Dan is het ineens het Lichaam wat bepalend is en niet het Hoofd. Dat lijkt me precies omgekeerd aan de Schrift.

    Waarom heb je zoveel moeite met christenen die andere accenten leggen dan jij? Mensen die in navolging van een groot deel van de Kerk helemaal niet gecharmeerd zijn van de bisschop van Rome?

    Hoever staat Rome inmiddels af van wat de eenvoudige kerk was ten tijde van de eerste eeuw?

    1. Heb jij nu net het Lichaam en het Hoofd gescheiden? Auwch!

      Wat ik precies onder kerk versta mag toch stilaan duidelijk worden? Natuurlijk is God “gebonden” aan zijn eigen principes. De koers van de Geest, is de koers van het Lichaam waar Hij zich in beweegt. Het lijkt wel een geïncarneerde God!

      Ik heb geen moeite met fijne protestantse christenen, ook niet met fijne atheïsten trouwens. Het zijn de niet-fijne mensen waar ik het moeilijk mee heb ;-). En jou heb ik bijvoorbeeld wel graag :-).

      Toegegeven, ik heb het wel moeilijk met de vele blinde vlekken, die ook ik vroeger had. Ik kan mezelf wel voor het hoofd stoten!

      Groet!

      Rob

  9. Pfoe, even een reactie valt niet mee. Waar te beginnen, zeker gezien de reacties die voorgangers al gemaakt hebben. Het is een mooie blog, in die zin dat het stil staat bij de vraag (voor mij althans) : Waar sta ik in mijn traditionele kerk, of waar sta ik in mijn emerging groepje, of een combinatie van beiden? Een algehele terugkeer naar 1 kerk is zoals jezelf al zegt utopisch, maar ik zou me gewoonweg niet thuis voelen in een RKK. Toch verlang ik wel naar zekere rituelen uit de kerkgeschiedenis die tevens terug te vinden zijn in kerken zoals Jos Strengholt noemt.
    Beginnen met te praten over ‘de kerk’ is een goed streven en zelfs terug te vinden in belangrijke geloofsbelijdenissen;”ik geloof 1 heilige algemene/katholieke christelijke kerk.” Maar goed, wat predikt zo’n kerk en ben je geen vreemde binnen zo’n kerk. Is dat niet de reden dat we niet allen in die ene kerk zitten (of juist wel!!!)? Omdat je jezelf niet kan zijn in zo’n algemene kerk (protestants of RKK). Daar waar je zegt dat de nieuwe atheïst zijn bondgenoot heeft gevonden in de emergente geloofsgemeenschappen, begeef je je op glad ijs. Ik denk dat zij zeker een uiteenlopende agenda hebben. Ik kan ethische zaken als abortus niet op 1 lijn zetten met homoseksuele praktijk en de meeste emergers ook niet waarschijnlijk. De nieuwe atheïst misschien wel in hun aantijgingen tegen de RKK.
    Wat mij betreft raakt dit meteen een kernpunt van die ene kerk zoals jij die schetst (hoe die er ook uit zou moeten zien). Wanneer ik hoor over weigeringen van homo’s aan het avondmaal(als voorbeeld), slaat de RKK de plank mis in mijn optiek. Andere genootschappen doen dit overigens net zo hard, alleen zij liggen minder onder een vergrootglas momenteel. Waarom ik vind dat ze de plank daar mis slaat is het volgende; deze mensen hebben een oprechte relatie met God en wat hun privé-omstandigheid ook is, daar hoef je niet tussen te gaan staan als kerk. Dat geldt eigenlijk voor heel veel zaken, maar toevallig is deze actueel en ook nogal in het oog springend. Je kunt als kerk natuurlijk prima een koers bepalen vanuit je interpretatie van de bijbel, maar je zou ook open moeten staan voor mensen die niet langs die lat passen. Vervolgens kun je van binnenuit een dialoog voeren en deze ook eerlijk voeren met de mensen die uiteindelijk de kerk vormen. Dit vormt een ware kerk die elkaar niet de maat neemt, maar begint bij de gemeenschappen die de mensen met elkaar vormen. Of het dan protestant, katholiek of evangelisch is…..
    Er vallen nog honderdduizend dingen te zeggen en te reageren en ook mijn volledige gedachten staan niet in deze reactie. Zoals gezegd (op twitter en hierboven) is de blog veelomvattend. Reacties en de blog zelf zijn snel multi-interpretabel en gezien enkele reacties over en weer, loop je snel het gevaar elkaar half te verstaan. Dat pleit voor een IRL discussie :)waarin je wat scherper kunt zijn en toch elkaar in vrede kunt bejegenen. Vrede!

  10. @Rob
    Ik voel mij één met jou, waar het onze mystieke band met en via Christus betreft. Ik ken en herken jou ten volle als medebroeder. Maar jij lijkt te zeggen dat we pas in bijbelse zin één kunnen zijn als ik lid word van jou kerk…
    Wil je daarmee iets afdwingen wat er volgens mij al is? M.a.w. ontken jij de mystieke band die ik ervaar en wil je de geestelijke eenheid alleen erkennen als ik RK christen word; als fysiek bewijs? Is dat niet een beetje de omgekeerde wereld?

    Ik begrijp dat jij als RK christen denkt de beste papieren te hebben en het dichtst bij de apostolische bron te staan. Mijn vraag is dan: hoe oud is de RKK aantoonbaar nu eigenlijk?

    Wat mij bevreemdt in de discussie is dat de RKK staatsmacht zou willen hebben als het even kan. Klopt dat?

    Ik blijf voorlopig evangelikaal denk ik, bij gebrek aan beter, tegen wil en dank en omdat ik zeer moeilijk terugkan naar de gereformeerde kerk. Baptist lijkt me trouwens ook wel aardig, maar dan, what’s in a name?!

    1. @PaulMiller Ik heb ook altijd van onze mystieke band gehouden 😉

      Ik heb geen kerk. Maar maak wel deel uit van één.

      We kunnen één zijn in Christus, in dezelfde Verlosser en zelfs in eeuwig heil (samen de drempel over), zonder zichtbaar kerkelijk één te zijn.

      Maar we moeten, we MOETEN streven naar zichtbare eenheid. En in dat drama zijn de grote spelers aan zet. De kleintjes blijken dan eerder een afleidingsmanoeuver te zijn.

      Is dat kwetsend? Niet zo bedoeld!

  11. @Rob
    Nee, zeker niet kwetsend, maar je stelligheid is in algemene zin soms tikje vervreemdend. En over dat moeten. Mijn ervaring zegt me dat het niet gaat gebeuren, waarom er dan zo’n zwaar punt van maken? Ik noem dat geen apathie, maar realiteiszin.

    De kleine spelers verwarrend? Ja en nee. Ik was vanochtend in een zeer kleine speler gemeente. Er was daar onderlinge liefde en eenheid en er komen geregeld mensen tot geloof. Organisatorische eenheid wereldwijd maakt ook kwetsbaar. Eén menselijke toren van Babel (niet cynisch bedoeld) lijk me wel genoeg. Mensen verschillen te veel onderling. Je legt de lat extreen hoog.

        1. My point exactly! Wat bedoelen we met eenheid? Samen blij akkoord gaan of deel uitmaken van de ene historische kerk, ook als het allemaal niet zo gezellig is?

      1. Als ik als kind iets probeerde en vervolgens jammerlijk faalde, zei mijn vader altijd: alleen het streven is al hoffelijk.
        Gedoseerd balletjes opgooien door de grote jongens lijkt me heel nuttig. Over eenheid heb ik nog een mooi boekje van een Japans theoloog. Maar als ik zie en lees wat een ellende het was om de PKN te vormen in Nederland, dan weet ik nog zo net niet wat we allemaal wel of niet zouden ‘moeten’.

          1. @Filip
            Goeie vraag.
            In de kranten heeft e.e.a. gestaan. Je kunt denken aan velerlei probleemgebieden. Ergste is dat scheuringen dwars door families gingen. Er spelen zaken al geld-, gebouwen- en fondsbeheer, vermengd met loyalitiet aan voorgangers en waarheidvinders met gewetensproblemen en/of geldingsdrang.

            De problemen ontstonden natuurlijk het meest waar mensen niet mee wilden. Lang niet iedereen was er klaar voor. Kleine geloofsgemeenschappen en gereformeerde clubjes in scholen. Wel grappig dat ze zo een evangelisch gebruik overnamen. 🙂 Langzaam groeit de boel nu weer naar elkaar toe. Soms lees ik flarden in het ND. Van dat nieuwe kerkgenootschap ben ik de naam even kwijt (als ze mog bestaan).
            Je kunt de vraag stellen of het de hoge prijs waard is geweest en die vraag gewoon met ja beantwoorden. Maar…, ik weet dat zo net nog niet.
            Als een fusie vrijwillig gaat is het goed, maar gezien de recente enorme leegloop in de kerken en de alarmerende statistieken waar de Emergers zo graag mee schermen – en boeken en blogs die nu verschijnen over de kerk (?) in 2050 -, kun je je m.i. terecht afvragen of die hele fusie niet een doldwaze dwaling is geweest van een stelletje klungelige fatsoenstheologen. Samen op Weg, heette het proces. Ik ken het uit mijn jeugd. Niemand die besefte dat we ooit echt ‘samen op weg’ zouden moeten gaan. Het waren gewoon slecht bezochte gezamenlijke diensten op zondagmiddag en dat decennialang meen ik.
            Sorry, voor deze wat uit de losse pols reactie. Ik zit zelf niet in een PKN kerk, maar was ik gereformeerd gebleven, dan was het nu mijn kerk. En die gedachte vind ik op zich grappig. Voel me derhalve best meer dan beetje PKN-ner.

  12. Ik haak nu pas in en vindt het een interessante discussie, zal het nog even moeten laten zakken. Een korte reactie vanuit de praktijk. Het is interessant met name, omdat ik als “evangelicaal” in een land woon waar geen (protestantse) reformatie heeft plaatsgevonden, de RK kerk een duidelijk stempel drukt op de landelijke politiek, maar waar de eucharistie door een handjevol wordt bezocht (weet ik uit eigen ervaring). Het is een land waar de gecorrumpeerde macht van de RK kerk ervoor heeft gezorgd dat er bijna niemand meer in die kerk zit en zich er verre van wil houden. De kerk is in dit land een cultuurverschijnsel geworden. Er zijn voorbeelden te over om dat aan te tonen. Ik zeg dit met een snik en een traan.

    Moeten we dat allemaal terug naar de RK kerk? Dat zal in dit land erg moeilijk worden. Ik reageer dan heel pragmatisch. Willen alle “naam”-katholieken een levend lidmaat zijn in de RK kerk? De meesten die ik spreek zeggen direct: “Nee”. Heb ik contact met katholieken? “Ja”, wij (als team) werken zelfs samen met een groep charismatische katholieken. Voelen we een eenheid? “Ja, wij voelen de eenheid in Christus”. Deze eenheid is mij veel meer waard dan de institutionele eenheid waar eerder over werd gesproken.

    Later misschien een (praktisch) theologische reactie.

  13. Lezers,

    elke inspanning om de moeilijke kronkels die hersens moeten maken over moeilijke onderwerpen om deze om te zetten in leesbare taal is altijd te verwelkomen, zeker als het gaat over onderwerpen die ons rechtstreeks of onrechtstreeks allemaal aanbelangen.

    Toch zijn er een paar punten in de tekst die mij opvallen en die ik graag wil vermelden, omdat ik er enige problemen bij heb:

    Velen mensen verlaten het geloof omdat ze zien dat er binnen de Kerk teveel zonde is , maar vergeet niet dat daar buiten de Kerk nog veel meer zonde is…

    Dit soort redeneringen zijn logisch juist, maar behoren tot de wiskundige logica die gebruikt wordt in de Retorica. Als mensen een bepaalde Kerk verlaten hoeft het niet te betekenen dat zij zich afkeren van God en zeker al niet van de christelijke moraal, maar dat ze zich absoluut niet meer thuis kunnen voelen in een Kerk waar de mensen die de link tussen de gelovige en God vormen (bvb de biecht…)in hun ogen niet meer deze functie kunnen invullen. Ook betekent voor veel mensen hun beslissing dat zij niet meer met fierheid kunnen zeggen welke Kerk, en dus ook de priesters die hierin een belangrijke rol spelen, hun geloofsmodaliteiten vertegenwoordigen. Maar het betekent zeker niet dat dezen zomaar kiezen in één of andere poel van het verderf te springen.

    Een tweede punt lijkt mij de osmose van de verschillende christelijke groepen tot één supergroep. Ik als RK heb wel degelijk het gevoel dat wij de enige en echte christelijke Kerk hebben en dat al de andere Kerken losgescheurde groepen zijn (lees inferieur). Maar IS dit wel zo in werkelijkheid? Wat primeert er telkens: de regels van een Kerk en de uiterlijke dingen of het opvolgen van de moraal van Christus? Ik heb steeds gezegd dat theologen en grote voorstaanders van een bepaalde leefwijze bvb de RK levenswijze zich veel te veel concentreren op de inhoud van hun eigen geloof en veel te weinig op de totale goedheid die de eenvoudige mens Jezus was. Maakt het je een goede christen als je minutenlang een ganse stoet van heiligen kan aanroepen bij het doopsel van een kind of een esoterische terminologie beheerst?, of maakt het je een goed christen als je leeft vol naastenliefde en goedheid naar je medemens toe? Ik geloof dus wel dat ooit het christelijke geloof tot één geloof kan groeien, mondiaal, maar zolang het uiterlijke en de vormgeving primeert op het innerlijke zie ik dat niet gebeuren.
    Deze verheerlijking van de eigen groepen zie je trouwens niet alleen op christelijk gebied/ je ziet dat in jeugdgroepen, je ziet dat bvb in karategroepen. De eigen school is niet alleen altijd de beste en de belangrijkste, maar het houdt zelfs meestal in dat je niet eens de moeite mag en wilt doen om de eigenheid van andere groepen te bekijken/ laat staan fusioneren.

    Het lijkt mij zeer moeilijk, zo niet onmogelijk om te voorspellen hoe de mensheid mbt het geloof zal evolueren. Tot voor kort was het de grote zonde die de mensheid slecht maakte. Wat was deze zonde? Dat zij zichzelf in de plaats van God plaatsten en een eigen moraal (à la carte de la situation) kozen. Eindelijk waren ze bevrijd! En de wereld zou aan verloedering kapot gaan.Maar we zien dat bvb in Amerika meer en meer jonge mensen vrijwillig zich afzetten tegen deze verloedering en kiezen voor GEEN sex voor het huwelijk. Elke actie kent blijkbaar een reactie.We zien dat er in Belgie meer dan 1 miljoen vrijwilligers actief zijn in die domeinen waar de Staat zich noodgedwongen terugtrekt!! Zij helpen ouderen, daklozen, asielzoekers! Klinkt dit niet bijbels???

    We zien dat het ultrakapitalisme zijn echte aard heeft moeten onthullen, maar we zien ook dat er wereldwijd een reactie opgekomen is (eerst al door massale faillisementen ), nu ook door wetgeving, maar vooral doordat mensen gezien hebben dat het een dom verhaal is waar ze jarenlang in meegegaan zijn.

    Maar al dit heeft uiteindelijk toch nog niet geleid tot de ineenstorting, maar blijkbaar de jarenlange verloedering van het milieu. Vele niet-zondige mensen, hardwerkende bokken, hebben hieraan meegewerkt. En nu blijkt dat het grootste gevaar dat de mensheid, de zwaksten eerst, bedreigt.

    Als, misschien niet in de beste structuur van een verhaallijn, bijkomende reactie hierop moet ik mss wel het relatieve belang van de religieuse houding van de mensheid tegenover het voortbestaan van de mensheid plaatsen. Vanuit een RK visie zijn dit zonder twijfel voorboden van de dag des oordeels/ die grote dag die de mens in het achterhoofd moet houden als tegengewicht tegenover het absolute absurde van een leven waarin alles wat je doet uiteindelijk teniet gedaan wordt door een aardse dood/ tenzij uiteraard als je overtuigd bent van een hiernamaals. Maar wat zegt het RK of een ander geloof over dit hiernamaals? Zo goed als niets, tot de gouden lepeltjes toe. Affectief wordt er heel wat gezegd/ een eeuwige periode van rust en blijheid; van eeuwig geluk. En dat doet het hem mss wel, maar hoe zit het met het inhoudelijke?; hoe zit het met de vormgeving?; en vooral waar is de teleologie van de hemel? Met zijn allen, verlost van tijd en ruimte in een eeuwige rust NIETS doen en in zekere zin niets ZIJN. Kan dit nu de reden zijn waarom we de mensheid en de aarde , zelfs met enige genoegdoening vanuit het grote gelijk, moeten zien kapotgaan? Het lijkt mij nog steeds het moeilijkste punt van het geloof nl de omschrijving van de inhoud van het eeuwige hiernamaalse leven en daar tegenover de absolute nietsheid en voorbestemdheid van de mensenmassa die het zelf verdiend heeft.

    Ik denk dat dit toch wel enige punten zijn die enige reflexie verdienen.

    Pascal

Zeg iets terug op Vrijspraak

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s