Thea Gerritsen: portretschilderen als passie

Op dit blog wil ik, zoals eerder aangekondigd, een serie bijdragen plaatsen over mensen die het leven kleur geven. Denk daarbij aan beeldend kunstenaars die met hun werk de wereld een beetje mooier en interessanter maken, maar het kunnen ook muzikanten of anderszins ‘kleurrijke’ personen zijn. De eerste kunstenaar die ik aan mijn bloglezers wil voorstellen is Thea Gerritsen. Ik zocht haar op in Meppel waar zij op dit moment portretten van bekende uitvoerende artiesten (veelal jazz-muzikanten) tentoonstelt in Schouwburg Ogterop, Restaurant Het Schellinkje (tot 29 november 2010).

Thea, ik ‘ontmoette’ je op Twitter en raakte met je in gesprek over een tv-programma met Candy Dulfer. We waren allebei geraakt door de ontmoeting tussen de Nederlandse saxofoniste en een Amerikaanse percussioniste, Sheila E. Dit programma (terug te vinden op Uitzending Gemist, Candy Meets, aflevering 14 oktober 2007, onlangs nog herhaald) was een portret in beeld en geluid en we waren het er over eens dat Candy Dulfer en Sheila E. mooie mensen zijn. En dan hebben we het over uiterlijke verschijning (dat is nu eenmaal wat je het eerste ziet – zeker via een oppervlakkig medium als televisie), maar onze bewondering ging dieper dan dat. In de ontmoeting tussen deze twee dames kwam een innerlijke schoonheid naar buiten. Heb jij dat ook zo ervaren?

Ja, ik vond het mooi om te zien én te voelen dat beide dames oprecht, zonder enige opsmuk zo in elkaar geïnteresseerd waren en over hun passie spraken, muziek maken, op welke wijze dan ook, recht vanuit het hart. Als je spreekt vanuit je passie kun je niet anders dan volkomen eerlijk zijn, en dat kwam over!

Je schrijft op je website: ‘Ik heb altijd al een groot verlangen gehad om te schilderen. Dat verlangen liep als een rode draad door mijn leven.’ Hoe vroeg is dat verlangen bij je opgekomen en hoe gebeurt zoiets? Heb je er lange tijd geen gehoor aan gegeven?

Als kind en puber was ik gewoon creatief, niet speciaal een tekenaartje, maar bezig met stofjes, poppen maken, tekenen, knippen, plakken, alles wat met mijn handen te beprutsen viel vond ik heerlijk. Ik had uiteindelijk wel tekenen als eindexamenvak en wilde na mijn schooltijd naar de kunstacademie, dat leek me leuk maar ik wist ook niets anders. Ik tekende leuk en had buiten school al mijn eerste modeltekenlessen gevolgd bij een kunstenaar. Maar voor die academie was ik helemaal niet goed voorbereid. Helaas werd ik dus afgewezen, had geen alternatief en dacht het een jaar later maar weer te proberen.

Het blijkt dat nu het er echt op aan komt, ik niet anders kan en wil dan mijn hart en ziel blíjven volgen.

Ik zocht werk om een jaar te overbruggen en kwam zo in een totaal ander vak én leven terecht. Ik trouwde met een tandarts en werd na assistente, mondhygiëniste. We verhuisden naar Duitsland en de grote praktijk eiste alle aandacht op.

Ik had na goede tekenlessen ook slechte lessen gehad en aangezien ik alles of niets én goed wil, en geen kunstenaar in de buurt wist die goed les gaf, bleef het erbij. Ik uitte mij wel een beetje in andere creatieve vormen maar het tekenen en schilderen deed ik niet omdat ik dacht dat ik dat niet kon, zelf. Daarbij had op de middelbare school naast mensen gezeten die de leukste dingen uit hun hoofd tekenden, dat kon ik helemaal niet dus dacht ik ergens ook dat ik eerst veel lessen moest hebben om iets te leren. Het bleef echter kriebelen als een klein onderaards riviertje, en 17 jaar geleden, toen ik weer eens een weekje in Nederland was, zei mijn vader: ‘Je gaat nu terug naar Duitsland, ga eindelijk een goede leraar zoeken zodat je kunt schilderen.’

Op dat moment gebeurde er iets anders wat roet in het eten gooide, ik bleek kanker te hebben en alle aandacht was toen nodig om door een proces van ziekte en herstel heen te komen. Daarna volgde een verhuizing terug naar Nederland, het weer opzetten van een praktijk en uiteindelijk een burn out 10 jaar geleden. In de herstelperiode daarna liet de wens om eindelijk iets met dat tekenen en schilderen te doen zich niet meer wegdrukken. Mijn eerste leraar zocht ik weer op voor advies. Hij bleek nog steeds les te geven dus pakte ik de draad weer op. Na een jaar zei iets in mij dat ik niet meer terug kon en wilde in mijn vorige beroep en dat ik móest doen waar mijn hart én talent lag, schilderen. Dat kwam er opeens helemaal uit. Zodanig dat ik ook onmiddellijk heb gezegd dat het mijn bestaan moest en zou worden. Ik wilde dit namelijk nooit meer loslaten, voelde dat het mijn lichamelijke, maar ook geestelijke gezondheid in de weg zou staan als ik dat nog langer zou proberen te negeren.

Ik lees ook: ‘Zes jaar geleden kon ik dat deel van mezelf volledig omarmen. Ik volgde mijn passie en ging in de leer bij diverse (portret-) schilders. Uiteindelijk ontdekte ik dat werken met pastelkrijt mijn hartstocht heeft en het beste in mij naar boven brengt.’ Was er een speciale aanleiding, een moment van inzicht, waardoor je besloot om nu echt gehoor te geven aan je verlangen? Was dat spannend / moeilijk?

Dat antwoord begin ik al in het vorige stukje 😉 De beslissing om voor een beroepsleven als schilder te kiezen terwijl je samen met je man een tandartspraktijk hebt die ook volledig steunt op jou (zowel praktisch als mentaal) is niet een makkelijke. Ik kreeg echter de gelegenheid mijn weg te zoeken, ik zag het als een opleiding en werk en werkte keihard en gedisciplineerd om te leren.

De wens die ik een aantal jaren geleden had om het ‘zelf’ te doen is nu letterlijk aan de orde. Het bestaan als kunstenaar is mijn leven en mijn toekomst, hoe ongewis ook. Het blijkt dat nu het er echt op aan komt, ik niet anders kan en wil dan mijn hart en ziel blíjven volgen.

Goed kijken, oprechte interesse in je onderwerp, gefascineerd zijn door mensen, ik denk dat dat het is.

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

De fotografie heeft het mogelijk gemaakt om mensen ‘perfect’ te portretteren. Maar ook een fotograaf kan door compositie, gelaatsuitdrukking, pose, belichting, setting enz. een diepere laag naar boven halen. Wat doe jij om het karakter of unieke eigenschappen van een persoon weer te geven en welke mogelijkheden biedt de pasteltechniek hierbij?

Gelijkenis in een portret is een kwestie van techniek, dat kun je leren. Het heeft te maken met afstanden, hoeken, hellingen. Het karakter van een persoon kun je niet in korte tijd ontrafelen. Ik denk dat ik er een bepaald gevoel voor heb, goed kijken, oprechte interesse in je onderwerp, gefascineerd zijn door mensen, ik denk dat dat het is. Ik vind het zelf ook ongrijpbaar… Er ontstaan mooie dingen onder je handen. Ja, wat is dat… Ik weet het echt niet. Wel heb ik een bepaald kleurgevoel, dat ik ook steeds meer de vrijheid geef en dat blijkt ook bij te dragen aan het resultaat. Ik kan dat niet beredeneren en durf steeds meer dat intuïtieve grijpen naar kleuren zijn gang te laten gaan.

Ik vind het zelf ook ongrijpbaar… Er ontstaan mooie dingen onder je handen. Ja, wat is dat… Ik weet het echt niet.

Ik weet wel dat ieder een eigen ‘poot’ heeft, dat komt er vanzelf uit als je jezelf, na alle lessen, de vrijheid gunt om dié kleuren, dát materiaal te gebruiken waar jijzelf het eerste naar grijpt. Dat je ook durft te experimenteren en dus ‘fouten’ durft te maken, daar ontdek je vaak de mooiste dingen door. Kadootjes! Het is er, het fascineert en dus wil je er mee door! Dat is nog niet makkelijk, want je laat het diepste van je hart zien, je bent dus heel kwetsbaar en iedereen heeft een mening.

Deze serie wil ik maken om aandacht te geven aan mensen die door hun creatieve werk het leven kleur geven. Ik geloof dat die mensen iets speciaals hebben, op een bepaalde manier ‘begaafd’ zijn. Herken jij dat bij jezelf en wil je er iets over vertellen? Voel jij dat je creatieve ideeën ergens vandaan komen en word je zelf soms verrast door wat je bij jezelf en anderen kunt oproepen door je kunst?

Ja, ik word zelf vaak verrast. Het proces is altijd zwaar en heerlijk tegelijk. Zwaar omdat het nooit vanzelf gaat, in ieder werk zitten vele momenten van ellende, onmacht, niet kunnen pakken wat je wilt, fout op fout maken, het is een gevecht en een reis met altijd ergens een onverwacht ‘snoepje’ of ‘koekje’ noem ik dat, iets heel erg moois wat er opeens is, wat vloeiend en als vanzelf gaat. Wat ontstaat.

Als het klaar is moet het bij mij ook onmiddellijk ‘de wereld’ in, delen! Soms ben ik te vroeg, te gretig in willen laten zien en delen en roepen: ‘Kijk, kijk, ik ben hier zo blij mee!’ Als het klaar is merk je dat mensen geraakt en gefascineerd zijn, dat is heel erg fijn. Ook merk ik dat ik wil samenwerken en delen met andere creatieve mensen omdat je elkaar dan nog meer kunt versterken. Samen praten over je werk en ideeën roept altijd met de juiste open mensen een chemie op waardoor jouw en de ideeën van de ander gevoed en uitgebreid worden. Eén en één is drie, dat is ook zoiets fascinerends, daar geloof ik heilig in. Ideeën ontstaan door alles wat je ziet en meemaakt in je leven, ik denk dat ik een hele open blik heb.

Je liet me twee portretten van Candy Dulfer zien. Ik zie verschillen tussen deze portretten (ronde en rechte vormen, maar ook een verschil in sfeer en ‘snelheid’) en vraag me af of die verschillen te verklaren zijn door een bepaalde ontwikkeling in jouw stijl, of door een veranderde kijk op de geportretteerde persoon. Geef eens een toelichting bij deze twee portretten en laat ons eens weten of je tevreden bent over het resultaat.

Ik ben met beide portretten heel blij. De eerste Candy ontstond na een langere periode waarmee ik met een opdracht aan het knokken was geweest. Twee jonge kinderportretten, en de bij de ene verloor ik telkens de gelijkenis en ik wist niet waar dat in zat. Het was precies werk. Toen dat klaar was maakte ik dit portret en had het gevoel dat ik vrij mocht, nee móest zijn. Op dit portret zat namelijk niemand te wachten, er werden geen eisen aan gesteld en ik mocht doen wat ik wilde. Mijn hele vrije kleurenliefde kon losgaan.

Sommige dingen gaan na verloop van tijd ‘te’ makkelijk, dan moet je dus verder en je veilige gebaande pad verlaten.

Omdat mijn werk normaal vele lagen kent ben ik in de opzet altijd heel vrij in kleur én in beweging, dat waar het op aan komt hoeft er nog láng niet te zijn, er is nog een weg te gaan. Dit portret stond na 2 dagen zoals het nu is en ik zag tot mijn verbazing dat ik er niet mee verder hoefde te gaan, sterker, niet meer mee verder wílde, om deze onverwachte losheid en vrijheid te behouden, dat waar het om ging stond erop, en ik vond het prachtig!

Het 2e portret ontstond in een zeer emotionele periode in mijn leven. Ik vind altijd rust achter de ezel, ook als het wilde kleuren zijn, dat dus ten eerste. Maar ik wilde ook weer iets letterlijk loslaten wat ik al had… Sommige dingen gaan na verloop van tijd ‘te’ makkelijk, dan moet je dus verder en je veilige gebaande pad verlaten. Dat is in het leven zo, dat was het zware op dat moment. Maar in je techniek is dat ook zo, en dat komt dan zo voor je voeten. Ik stond voor die ezel en wilde alleen maar vrij zijn in kleur, het deed er niet toe wat er uit kwam.

Je maakt een slinger als het ware, en het nieuwe evenwicht komt dan wel weer daarna. De stijl van het 2e Candy portret kan ik dus niet bewust weer te pakken krijgen, misschien wil ik dat ook niet, dat is niet duidelijk… en dat maakt het altijd weer spannend en verrassend, het portret wat je maakt ‘dicteert’ het dus ook, heel gek.

Tenslotte wil ik je de gelegenheid geven een vraag te beantwoorden die ik je NIET gesteld heb. Bedenk zelf maar iets wat je via mijn blog kwijt wilt…

Mensen vragen mij vaak of ik het niet jammer vind dat ik zo’n 20 jaar ‘verloren’ heb in mijn ontwikkeling als schilder/ tekenaar. Als ik eerder mij had ontwikkeld zou ik nu ‘verder’ geweest zijn… Dat zie ik totaal niet zo, mijn hele leven, ons hele leven zijn de wegen die we bewandelen en dat is niet voor niets. Ik kan dit nu zo omdat ik hiervoor mijn leven heb geleefd zoals dat was, mijn leven tot nu toe was nodig om nu hier uit te komen, nu ben ik pas sterk en gemotiveerd genoeg om mijn hart en ziel te volgen, de moeilijke keuzes te maken die ik soms te maken heb. Maar ook de andere dingen (beroepsmatig) die ik gedaan heb maken mij tot de kunstenaar en dus het mens wat ik nu ben, en dat proces van dat doen wat het dichtst bij mij staat zal verder gaan. En zal leiden tot een ontwikkeling in mijn werk, dat is een fascinerend en ook voor mij hele spannende reis, dat pad valt niet meer te missen. 😉

http://www.theagerritsen.nl/page/53/portretten
Website Thea Gerritsen

9 gedachten over “Thea Gerritsen: portretschilderen als passie

  1. Hi Paul!

    Geweldige blog!

    Heb gisteren (22-10-2010) Thea voor het eerst ontmoet en ik moet nu zeggen dat ik haar een inspirerende, boeiende en openhartige vrouw vind. En idd … zij geeft het leven kleur!

    Groet,
    Oelisj (a.k.a. Raoul Matulessy)

Zeg iets terug op Vrijspraak

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s