Wat is jouw vroegste herinnering?

Ik ben begonnen in het Vergeetboek van Douwe Draaisma. Vanaf de eerste bladzijde ben ik gefascineerd. Draaisma schrijft over de werking van onze hersenen en dan speciaal over ons vermogen te vergeten. Vergeten is niet het tegenovergestelde van herinneren; “In werkelijkheid zit het vergeten dóór onze herinneringen gemengd, als gist door het deeg” (blz. 10). Dat geeft alvast te denken…

De volgende observatie laat me het boek ook even neerleggen om na te denken: “Het liefst fotograferen we onvergetelijke momenten – in het besef blijkbaar dat ook het onvergetelijke kan worden vergeten.” (blz. 14) Verder schrijft Draaisma dat we alle eerste keren vaak het best onthouden, maar dat dit aantoont dat we veel van de daaropvolgende keren blijkbaar vergeten zijn… Nu denk ik: wat is mijn eerste bewuste herinnering? Daar heb ik uiteraard al eerder over nagedacht. Ik zit op de grond in de huiskamer en ik raap de spelden op die mijn moeder heeft laten vallen. Mijn broer Frank, anderhalf  jaar ouder, vertelt dat hij naar (de kleuter)school mag. Ik weet mijn reactie nog: “Maar ik mag spelden oprapen!” Ik moet op dat moment dus jonger dan 3 geweest zijn. Het is me nooit gelukt een oudere / vroegere herinnering op te diepen. Hoe ver gaat jouw geheugen terug? Ik ben benieuwd – óók naar de anekdotes en speciale herinneringen. En ik ga zeker meer schrijven over dit interessante boek. Help me maar onthouden 😉

28 gedachten over “Wat is jouw vroegste herinnering?

  1. Mijn oudste herinnering? Een nachtmerrie: ik stond in een soort vierkante groeve, niet groter dan een zwembad. En over de weg die de groeve inging kwam een heel eng persoon ..

    Hoe oud ik was? Een jaar of 2 of 3 ofzo.

  2. Ik herinner dingen in de vorm van dia’s, plaatjes in mijn hoofd en daar kan ik dan de omstandigheden bij roepen. Mijn eerste herinnering……ook van toen ik een jaar of drie was denk ik, dat ik mijn lieveheersbeestjesarmbandje kwijt raakte bij de verhuizing. En ik weet waar hij ligt, naast het fornuis, bij de muur, maar niemand geloofde me. Van de verhuizing zelf weet ik niets meer, niet eens hoe het nieuwe huis was enzo.

  3. Volgens mij is het zo dat elke jeugdherinnering een licht traumatisch randje heeft? Iets waardoor je er kennelijk af en toe naar het moment hebt teruggedacht… anders zou je het vergeten zijn. Mijn eerste herinnering was ik ongeveer 4 jaar, mijn moeder was ineens paar dagen weg. Schilderen / schoonmaken in nieuw huis (we gingen verhuizen). Verhuizing zelf heb ik ook veel herinneringen aan…

    1. Ik ben het niet met je eens, dat een eerste herinnering bijna altijd een traumatisch randje heeft. Ik verzamel zelf ook vroegste herinneringen van andere mensen en er zijn genoeg helemaal niet traumatische bij. Die van mijzelf was ook helemaal niet traumatisch, integendeel hij was euforisch. Ik logeerde met mijn broertje bij oma en oma in een kast van een huis. Het was een prachtige lentedag en we moesten een middagdutje doen. Mijn oudere broer sliep, maar ik kon niet slapen. Ik kon nog maar net staan. Ik was denk ik anderhalf. Ik hoorde de houtduiven gezellig koeren in de dennebomen. Het zonlicht kwam gefilterd binnen. Achter mijn bedje was een wastafel met 1 kraan. Die drupte. Ik keek gefascineerd toe, hoe de druppel steeds heel langzaam vol wisselende lichtjes aanzwol en dan viel.Ik heb ook een heel gelukkige jeugd gehad.

      1. WoodyFlow schreef LICHT traumatisch randje. Zonder het te zwaar te maken, is het wel begrijpelijk dat je een gevoel van angst, radeloosheid of eenzaamheid dieper in je geheugen prent en ik meen dat Douwe Draaisma het ook ongeveer zo duidt.
        Misschien komt zo’n indringende herinnering ook eerder bij je naar boven en zijn er veel mooiere gedachten en beelden op te diepen als je er even langer over nadenkt? Wel fijn natuurlijk om vooral mooie herinneringen te kunnen koesteren!

        Zelf merk ik dat mijn geheugen vaak op gang geholpen moet worden. Ik ben (extreem) associatief. Een geur, een geluid, een bepaald beeld en ik weet dingen weer die ik ‘totaal vergeten’ was. Ik kan dan ook heel gemakkelijk zaken combineren die een ander niet met elkaar in verband brengt. Gek genoeg kan ik belangrijke dingen vergeten (als ik ze niet noteer) en triviale dingen onthouden. Dat merk ik wel bij een kennisquiz – op de gekste vragen weet ik soms het juiste antwoord, maar als ik niet goed m’n agenda bijhoudt maak ik met groot gemak een dubbele afspraak (wetende dat ik allebei de afspraken maak, maar me te laat realiserend dat het om hetzelfde tijdstip gaat).

        Anyway, ik voel een nieuwe blogpost aankomen over associaties… 😉

        1. Hey Paul- Sorry, ik was het bijvoeglijke naamwoord “licht” vergeten. Dus met de mening dat vroegste herinneringen bijna altijd een licht traumatisch randje hebben, ben ik het niet eens.
          Ken je het boekje (1988) De eerste Herinnering van Nico Scheepmaker? Nog steeds erg leuk om te lezen! Er staan genoeg grappige en gezellige vroegste herinneringen bij. Groetjes! ~Mathilde

          1. Hoi Mathilde – zoals dat zo vaak gaat: iedereen heeft in zeker zin gelijk. Douwe Draaisma legt uit dat de allereerste herinneringen in veel gevallen (niet altijd) te maken hebben met een pijnlijke ervaring. En weet je welk boek hij gebruikt om dit punt te illustreren? Het boek van Nico Scheepmaker (waar ik in een eerdere post ook iets over geschreven heb – al heb ik dit boek niet zelf gelezen – ik kan me Nico Scheepmaker wel herinneren als columnist in Haarlems Dagblad).
            Dit schrijft Draaisma op pagina 25 van zijn Vergeetboek:

            Al na drie, vier pagina’s in De eerste herinnering begint het je op te vallen: het overstelpende aantal ongelukken, klein en groot. Frank Rijkaard viel als driejarige bij de buurvrouw in een teiltje met heet waswater en werd in het ziekenhuis opgenomen. Ton van Duinhoven moest na een val met een kapot gebit naar de tandarts. Jan Kal liep achteruit tegen een heet strijkijzer en verbrandde zijn kuit. Achtervolgd door een herdershond, overboord gevallen, uit het raam gevallen, bijna verdronken, een glasscherf in het been, al die ongelukken zijn bij tientallen vastgelegd in evenzovele eerste herinneringen.
            Ook gevaar echt of ingebeeld, vindt gemakkelijk zijn weg naar het geheugen. Alleen al de op drift geraakte kinder- en wandelwagens, met de angstige verteller er nog in, zijn goed voor zeker tien eerste herinneringen. Veel eerste herinneringen hebben te maken met plotseling alleen zijn: verdwaald, opgesloten in een kast, achtergebleven op zolder met het luik weer dicht. Truman Capote herinnerde zich dat het dienstmeisje dat hem had meegenomen naar de dierentuin van St. Louis hem op het pad had laten staan en het op een rennen zette toen er geschreeuwd werd dat er twee leeuwen waren ontsnapt. Minder spectaculair, maar een klassieker in Nederlandse eerste herinneringen, is het amandelen pellen.”

            Je ziet het: Draaisma haalt het door jou genoemde boek van Scheepmaker aan om dit punt kracht bij te zetten. Maar toch heb jij ook gelijk, maar dan gaat het vaak om herinneringen die je niet in de allerjongste jaren (dus nog voor de verder gevorderde ontwikkeling van taalvaardigheid) hebt opgedaan. Traumatische (of LICHT traumatische ;-)) ervaringen uit de tijd dat je nog niet in staat was om je indrukken te verwoorden, blijven als beelden, geuren, geluiden en angstgevoelens in het geheugen staan. Als je het boek van Draaisma nog niet gekocht hebt, heb je nu nog een reden om dat gauw te doen. Lezen! 😉

            1. Paul- Ik begrijp natuurlijk prima wat je bedoelt. En dat boek lijkt me zéér zeker uitermate interessant. Misschien muggenzifterij, maar Woodyflow stelt min of meer ( zij het met een ? een soort retorische vraagstelling ;)) dat ELKE vroegste herinnering een licht traumatisch randje zou hebben. Daarop is het antwoord; NEE. De mijne is een voorbeeld van een euforische 😉 En er zijn er veel meer. Zij het wel in de minderheid. Zowel bij mijn eigen verzameling als in het boek van Scheepmaker.Een boeiend fenomeen blijft het iig- dat zich her-inneren! Groet!~ Mathilde

      2. moest uiteraard zijn oma en opa 😉 Het moet geweest zijn in de periode dat het zusje na mij werd geboren.Ik was toen 1 jaar en 4 maanden. Ik herinner me dat ik moeite had me op te trekken aan de spijlen van het bedje.

  4. Mijn vroegste herinneringen is de schommel in huis! Wij woonden op een flat 3 hoog zonder lift. Dus ik moest me binnen vermaken. Boven in de deuropening tussen gang en huiskamer had mijn vader haken gemaakt en daar kon dan een schommel opgehangen worden. Ik schommelde het liefst op de muziek van James Last, ik zie de hoes van die elpee zo voor me: oranje met danseressen erop.
    Ik ging nog niet naar school, dus ik was nog geen 4.

  5. Mijn vroegste herinneringen zijn aan de peuterspeelzaal: ik vierde mijn 3e verjaardag, en had een rieten mandje met een geblokt kleedje eroverheen met daarin mijn traktatie (ik denk rozijntjes). Ik voelde me net roodkapje – want die had net zo’n mandje.
    Ook herinner ik me de fietstocht naar de creche, specifiek de plek waar mijn moeder het stoepje op fietste. Ik zat achterop.

  6. Paul, I have almost no childhood memories, which I attribute to losing two siblings in separate accidents during childhood. I’m sure this is the mind’s way of protecting us from pain, but it brings its own pain, in that I’ve almost no real memories of my brother and sister even though I was certainly old enough to be laying down memories before their deaths.

    I do, however, remember a few things from when I was five—walking to school in the snow and the birth of my younger brother. And one fleeting memory from somewhat earlier than that—we’d had a great flood in North Buffalo, the water coming up to our first step (about four feet) and my best friend and I sitting on the edge of the porch dying to splash in it and our mothers quite unreasonably telling us no.

    The problem with childhood memories is their plasticity—I can never be absolutely sure I’m remembering an event or remembering a retelling of an event, either mine or someone else’s. But as an adult I ‘used’ this to recast stories for my younger brothers to try to take the sting out of our shared history. My mother calls it my revisionist history.

  7. pfoe….lastig te zeggen wat nu mijn vroegste herinnering was, omdat een aantal herinneringen in ongeveer dezelfde periode moeten zijn geweest (ca 3 jaar oud). Toch teruggaand denk ik dat de vroegste was;
    Ik werd bij mijn opa en oma gebracht en ik was totaal over de rooie. Tot mijn oma (die echt heel lief was!!)een beetje boos werd (waarschijnlijk gefrustreerd van mij) Daar was ik zo van beduusd dat ik bij mijn weten de rest van de middag met oma gekroeld heb (maar het kan gemakkelijk slechts 10 minuten zijn geweest).

  8. Volgens mij is dat de keer geweest dat ik samen met een oudere nicht van de glijbaan afging in de oude Eemhof. Ze liet mij per ongeluk los toen wij het water invielen. Weet nog dat ik dacht te verdrinken. Heb geen flauw benul meer hoe oud ik was. Maar in ieder geval onder de 16…

  9. Denk dat ik een jaar of 3 was. We verhuisden naar een straat verderop. Het hele huis was kaal. Ik had mijn speelgoed-kikker meegenomen. Zo’n beest met een slangetje eraan, als je daarin knijpt springt hij een eind weg. Indrukwekkend he?! 😉

  10. Mooi! Bedankt allemaal voor het prijsgeven van jullie eerste herinneringen. Het past goed bij wat ik in het boek van Draaisma lees. Beelden of andere indrukken (geuren, smaken) kun je je soms nog herinneren uit je vroegste kinderjaren, vooral als er iets indrukwekkends mee verbonden is (angst, schrik, eenzaamheid, een traumatische ervaring). Vanaf een jaar of 3 komen er woorden bij – het heeft te maken met de ontwikkeling van de hersenen en met taalvaardigheid. Je hebt kennelijk woorden nodig om bepaalde herinneringen ‘weg te kunnen schrijven’ of te kunnen reproduceren. Draaisma schrijft dat er nogal een bandbreedte is tussen mensen die claimen een hele vroege herinnering te hebben (opvallend genoeg wordt dit met trots verteld, alsof het een bijzondere verdienste is) en mensen die zich pas iets kunnen herinneren op een latere leeftijd (6 of 7 jaar). De laatste groep laat vaak iets van spijt of zelfs schaamte doorklinken. Daar is geen enkele reden voor. Ik kom er nog op terug – voel je vrij om hier meer te reageren – dat vind ik heel leuk en interessant. Hopelijk vinden jullie dat ook!

    @Carol, thank you for sharing your story here. I’ve asked you to cut & paste your words from FB to this blog and I know you are using Google translate to read these words. Language seems to be the key when it comes to memories (storing and retrieving). It’s a very interesting subjest and I will get back to this is next postings.

  11. Mijn vroegste herinneringen gaan terug naar toen ik 2 jaar was. Wij woonden in Rotterdam in bij mijn Opa en een tante van vaderskant. Mijn vader had daar in hun bovenhuis de zolder verbouwd tot een paar slaapkamertjes en een woonkeukentje. (Het was kort na de oorlog, dus woningnood!) Opa was broodbezorger en moest erg vroeg opstaan. Zodra ik hem in het keukentje hoorde rondscharrelen om brood voor zichzelf te smeren, kroop ik mijn bedje uit en ging hem gezelschap houden. En elke morgen rond 6 uur maakte hij dan een boterhammetje met stroop voor mij klaar en hadden wij samen hele gesprekken, terwijl iedereen nog sliep. Als hij vertrok zwaaide ik hem na en dan ging ik weer terug naar bed.
    Ik heb veel meer herinneringen uit die periode, b.v. dat ik bij Opa voorop de bakfiets mocht zitten. En dat mijn oom en tante gingen emigreren naar Canada en vertrokken naar N.Y. vanaf de Wilhelminakade met de Nieuw-Amsterdam van de Holland America Lijn. We gingen hen met de hele familie uitzwaaien.

  12. Ik kan me herinneren dat ik in de wandelwagen lag, buiten in het zonnetje. Ik bekeek de binnenkant van de wagen, verveelde me. Ik weet nog veel van vroeger, hoe ik leerde lopen enzo. Peuterspeelzaal herinner ik me net zo scherp als de kleuter- en basisschool. De geluiden, de interacties, de geuren! (Daarna word alles juist vager…)
    De oudste van mijn kinderen weet ook nog dingen van voor hij 2 jaar was. Mijn tweede kind niet. Mijn jongste kind (net 4 jaar) zegt wel eens: “Toen ik zo oud als Lex was (die is 14!)…” en dan komt hij met een herinnering… Ha ha, dat neem ik dan maar met een korreltje zout 😉
    Tja, mijn lange termijn geheugen is fantastisch, in tegenstelling tot mijn rampzalige korte termijngeheugen!

    Groetjes,
    Tine

  13. Paul, here is a really funny quirk–Google “translated” my comments from English to English and they were as disjointed as the Dutch-to-English ones are.

  14. Hoi,
    Mijn ‘oudste’ herinnering is van heel vroeg in mijn leven.
    Mijn ouders waren heel vaak bij mij opa en oma.
    Wat ik mij herinner is dat ik laat op de avond,op de arm (van mijn vader of moeder) naar beneden was gehaald om naar huis te gaan. Ik zie een helder beeld van mijn oma en heel raar, een bruin ribbelig schaaltje waar de nootjes inzaten.

    Als ik dat vertel aan mensen dan zeggen ze dat het niet kan, mijn oma is nml. overleden toen ik 13 maanden was.

    Ik wil wel zeggen dat het helemaal niets met trots te maken heeft, ik zou liever willen leren om juist dingen te vergeten(grapje)

  15. Mijn vroegste herinnering is dat ik achter een poppenwagen aanloop.
    Ik heb die gekregen toen ik twee jaar oud werd.
    Het is een los beeld, haast een foto, al is er geen foto van dat gebeuren.
    Ik vermoed dat deze herinnering inderdaad teruggaat naar mijn derde levensjaar, dus toen ik nog twee jaar oud was.

    Ik heb ook nog wat vage herinneringen aan de step die ik kreeg toen ik drie jaar oud werd.

    Verjaardagen waren zeker belangrijk voor mij!

    Vanaf mijn vierde verjaardag heb ik heel veel meer herinneringen, en die zijn goed te dateren, omdat we vlak voor mijn vierde verjaardag op de boot de Maasdam naar de Verenigde Staten gingen, voor een jaar: mijn vader kreeg de kans om daar een jaar te werken, als net gepromoveerd natuurkundige.
    Mijn vierde verjaardag vierde ik op de Maasdam; en mijn vijfde in een trein waarin we een paar dagen reisden, terug naar New York, waar we, weer met de Maasdam, terug zouden reizen naar Rotterdam.
    Ik heb heel wat herinneringen aan ons verblijf in de States, deels ook wel ondersteund door foto’s; en we hebben later ook vaak over die periode gesproken.

  16. Als ik al die herinneringen van anderen lees komen er bij mij ook weer (vergeten) herinneringen boven, zoals die van die schommel, dat hadden wij ook. En mijn parkiet die schommelde op een hele slinger sleutelhangers die kreeg je vroeger gratis bij een of andere supermarkt waar we ook zegeltjes van spaarden en op zaterdag inplakten…….leuk dat je dingen terug kunt halen door herinneringen van anderen.

  17. mijn vroegste herinnering. leuk om darop te reageren….ik weet dat het berekoud was en ik lopend met mijn moeder over het viaduct van Glimmen naar Onnen liep. we waren zo koud…….onderweg naar huis gingen we even bij oom Jan en tante Mien aan. Zij hadden ets wat wij nog niet hadden, zij hadden tv…en daarop in zwart-wit zag ik hem binnen komen. Reinier Paping, totaal bevroren, wist ik veel dat dit reinier Papaing was en dat hij daar de elfsteden-tocht won…..Ik herinner me alleen de beelden en de ijzige kou van winter 1961…Is daar mijn voorliefde voor de elfstedentocht geboren? En waar was mijn broetje die toen nog een baby was? ……Geen idee… maar het wel iets wat haarscherp op mijn netvlies is gebrand…..

  18. Oef, kleuterschooljaren (4/5) toch al wel heel bewust. Daarvóór is het gevaar van inleggen van ervaringen aan de hand van kinderfoto’s of verhalen van ouders te groot. Gelukkig geen trauma’s of ander naars als ‘eerste herinnering’.

  19. Mijn eerste herrinneringen van het leven zijn dat ik veel in de box zat en dat niet wilde, (was toen anderhalf) verder van een vakantie, ik kreeg een snoepje en verstopte dat in het zand, en kon het toen niet meer terugvinden, heb heel lang gegraven.. Ik moet toen twee geweest zijn. Verder dat ik altijd naar bed moest terwijl ik in mijn beleving helemaal niet moe was.. Verder heeel veel herrinngen vanaf 3 (vond de peuterspeelzaal verschrikkelijk) en van spelen met mijn beste vriendje rondom het huis. De herrineringen die ik vanaf 4 weet zijn heel helder en ik heb het idee dat ik vanaf die leeftijd het meeste nog weet.

  20. Ik was zeker weten 11 maanden destijds.
    Nou had ik destijds niet het besef dat ik de maand daarop een jaar oud zou zijn, maar na meerdere onderzoekjes ben ik erachter gekomen dat ik toen 11 maanden was.

    Er was een beige brug met een rood/blauwe trein die toeterend passeerde, mijn vader zegt: “Trein”.
    Toen ik op mijn vierde terugkeerde naar deze plek herinnerde ik mij die brug en die trein.
    De enige keer, voor mijn vierde, dat ik deze plek heb bezocht was kennelijk toen ik 11 maanden was.

    Hiermee concludeer ik dat de wetenschap er dit keer toch echt naast zit…

Zeg iets terug op Vrijspraak

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s