Bomen reiken niet tot in de hemel, kerkmuren evenmin – maar het kruis wel (2)

Een manifest van eenheid opstellen vind ik een grote stap, vooral als je in praktijk veel verdeeldheid blijft zien. Ook in deze, door mij bijgewoonde, retraite zag ik dat er soms vooruitgegrepen werd naar een manifestatie, een symbolische invulling. Ik snap die neiging wel, maar er spreekt vooral ongeduld uit. Voor je het weet wordt zo’n evenement of document het doel, terwijl dat hooguit een markering onderweg kan zijn. Liever in stilte elkaars hart zoeken en geduldig werken aan eenheid. We moeten ruim de tijd nemen om langzaam en praktisch te werken aan genezing van onze gebrokenheid. We willen er veel te snel de regie over gaan voeren en voor je het weet heb je eigen agenda’s toegevoegd aan het gedeelde verlangen naar herstel. Ik blijf daar wat moeite mee houden. We moeten samen luisteren naar wat de Geest tot de gemeente zegt. Als we dat allemaal oprecht en nederig doen, dan mogen we erop vertrouwen dat er zichtbare vruchten aan onze bomen komen.

BOMEN EN BEELDEN

Bomen proberen niet om vruchten te forceren, ze blijven geworteld staan, zuigen zich vol water en voedingsstoffen, wachten het juiste seizoen af en keren zich naar het licht voor warmte en energie. Zo moeten we dat allemaal doen, individueel en collectief.
Ik ben een man van woorden. Maar ik ben evenzeer (of nog meer?) een man van beelden. Veel van wat ik tijdens de retraite gehoord heb heeft me geraakt. Maar niets raakte me zo als de duif boven het kruis in de kapel (een schaduw die op het plafond werd geworpen door het kruis…) en het beeld in de kloostertuin: Jezus zonder handen – zie hier.

Tijdens een van de bijeenkomsten werd er een afbeelding getoond van een stad waar kerken stonden. Tussen al die bouwwerken stond een kruis dat hoog boven alles uitstak. Daar stonden deze woorden bij: ‘De kerkmuren reiken niet tot in de hemel’. Prachtig. Er is niet zoveel mis met kerkmuren – zolang deze maar als celwanden van een levend organisme functioneren. Zoals ook Mark Stibbe het bij een andere bijeenkomst benoemde: ze moeten doordringbaar zijn, je moet naar buiten kunnen treden om een ander positief te beïnvloeden, te voeden, te versterken. Muren en grenzen zijn functioneel – ze moeten de uitwisseling echter niet in de weg gaan staan.

WAT VERWACHT IK VAN GEESTELIJKE LEIDERS?

Vandaag wordt leiderschap vaak zo opgevat: je peilt de achterban, luistert naar de meerderheid en gaat dat standpunt vervolgens uitdragen. Je praat de meerderheid naar de mond om geen support te verliezen. Dat is populisme en slaafs leiderschap. Geestelijke leiders luisteren goed, maar ze maken zelf afgewogen keuzes. Je komt in een leidinggevende positie omdat mensen hun vertrouwen hebben gesteld op jouw beoordelingsvermogen en visionaire inzicht. Het krediet dat je krijgt, moet je blijven verdienen door dappere stappen en verantwoorde risico’s. Soms ook door andere keuzes te maken dan ‘de goegemeente’ in meerderheid graag ziet. Je verliest het belang van het geheel niet uit het oog, maar omdat je geacht wordt meer inzicht en meer overzicht te hebben, durf je moedige stappen te zetten. Zo bezien vind ik het goed en noodzakelijk dat geestelijke leiders wat voor de muziek uitlopen. Hoe strakker de organisatie is, hoe meer moed er gevraagd wordt van leiders. Je hebt een bepaald mandaat gekregen, durf dan ook zelf het goede voorbeeld te geven.

Als kerkelijke leiders in dit land zo moedig zouden willen zijn om de twee scheidslijnen rond doop en avondmaal op te heffen, dan betekent dat veel meer dan mooie woorden op papier met een paar namen eronder. Spreek positief over andere gelovigen en gemeenschappen. Waardeer de verschillen en zie geestelijke diversiteit als veelkleurige rijkdom binnen hetzelfde Lichaam.

DOOPKWESTIE

Opsommen waar je het over eens bent en daar je naam aan verbinden – ik weet niet of dat hetgeen is waar het meest behoefte aan is. Zie liever samen de verschillen onder ogen, benoem ze en durft moedige, concrete stappen te zetten. Als baptist zou ik bijvoorbeeld willen zeggen: hef de onenigheid over de doopkwestie op. Erken elkaars doop en dring er niet op aan dat een als kind gedoopt persoon zich volwassen laat dopen om volwaardig lid van de gemeenschap te kunnen worden. Respecteer het anderzijds dat er mensen zijn die de persoonlijke geloofsdoop willen ondergaan – óók wanneer zij als klein kind al gedoopt zijn. Zie dit niet als een kritische ‘overdoop’, maar als persoonlijke geloofsbelijdenis en bevestiging van wat vlak na de geboorte al door de ouders in oprecht verlangen is meegegeven.

AVONDMAAL

Ook op het gebied van avondmaal en eucharistie: breng geen beperkingen aan als Jezus ons allemaal uitnodigt om brood en wijn te ontvangen. Een ieder die eet en drinkt zonder het Lichaam te onderscheiden, doet dit tot zijn eigen oordeel. Neem die persoonlijke verantwoordelijkheid serieus en houd op met voor een ander te beslissen. Wijs mensen op de ernst van het avondmaal, voorkom dat er op een oneerbiedige manier mee wordt omgegaan, maar sluit geen gelovigen uit van de tafel van de Heer. Mensen die probeerden om anderen bij Jezus weg te houden, konden niet op zijn goedkeuring rekenen. Of zie ik dit verkeerd?

VERSCHEURD BOVENKLEED, ONGESCHONDEN ONDERKLEED

Tijdens een van de samenkomsten werden deze woorden gelezen:

Nadat ze Jezus gekruisigd hadden, verdeelden de soldaten zijn kleren in vieren, voor iedere soldaat een deel. Maar zijn onderkleed was in één stuk geweven, van boven tot beneden. Ze zeiden tegen elkaar: ‘Laten we het niet scheuren, maar laten we loten wie het hebben mag.’ Johannes 19:23, 24

Het Lichaam van Christus is aan het kruis wel genageld en doorstoken, maar zijn botten werden niet gebroken. Zijn Geest gaf Jezus zelf in bewaring bij de Vader. Die Geest is ongebroken bewaard gebleven en royaal over het Lichaam (de Kerk) uitgestort toen het Pinksteren werd. Jezus heeft ons geleerd dat we ook ons onderkleed moeten geven als men het bovenkleed van ons opeist. Uiteindelijk maakte hij dit zelf waar en hing hij naakt en kwetsbaar aan het kruis. Kunnen wij deze waarheid onder ogen zien? Moeten we onze klederen laten afnemen, zelfs ons uit één stuk geweven onderkleed, en durven wij naakt en kwetsbaar te zijn en te sterven aan onszelf? Dat is de Weg van Jezus.

Het kruis – de enige boom die wel tot in de hemel reikt, is geplant in de aarde. Jezus hing daar aan, met uitgestrekte armen die ons alles zeggen over zelfopoffering, verzoening en een eeuwig welkom thuis. Aan de voeten van dat kruis vinden we elkaar in gebrokenheid maar ook in perfect herstelde eenheid met elkaar en met de Vader.

KIJK NAAR DE UITZENDING VAN DOOR DE WERELD – EERST MONIQUE SAMUEL IN EGYPTE, DAN BEELDEN VAN DE RETRAITE IN HELVOIRT … JAWEL, IK BEN TWEEMAAL ZEER KORT IN BEELD 😉 GEVOLGD DOOR EEN INTERVIEW MET DRIE VOORMANNEN VAN DE NEDERLANDSE KERKEN

11 gedachten over “Bomen reiken niet tot in de hemel, kerkmuren evenmin – maar het kruis wel (2)

  1. Hallo Paul, die duif in de kapel maakte op mij ook veel indruk toen ik daar jaren geleden eens was. Opmerkelijk…..

    Verder voel ik helemaal mee met wat je schrijft. Mooi verwoord (haha, toch weer een document als neerslag).

    Bijzonder dat je ook iets over het avondmaal schrijft. Beetje jammer dat je vooral de ernst onderstreept, want echt, het is een feestmaal en niets anders. Zie mijn boek ‘De ontdekking van het avondmaal’, dat je wel kent. Dat feest wordt dan wel gevierd in de ernst en de moeite van het leven, dat wel.

    Hartelijke groet,
    Arie-Jan

    1. Ik neem de eerbied serieus. Soms weert men medegelovigen omdat er oprecht gemeend wordt dat je uitgesloten in plaats van ingesloten moet worden. Daar valt niet veel bij te vieren, maar ik neem de overtuiging van andere gelovigen wel ernstig.
      In onze kerk wordt altijd uitgelegd dat de waarschuwende woorden van Paulus gerelateerd zijn aan misstanden – sommigen gingen zich te buiten en lieten niets over voor anderen. Onze dominee zei over een dergelijke egoistische manier van aan het avondmaal gaan: “Dan heb je het dus niet begrepen”.
      In mijn vorige gemeente (daar waar ik ‘geboren’ ben) wees men ook op de morele plicht om eerst verzoening te zoeken met broers en zussen voordat je aan het avondmaal gaat – in geval van een conflict. Die ernstige oproep mis ik nu wel.
      Ja, het is een eerbiedig en ernstig herdenken, maar tegelijk een vrolijk vieren. Goedbeschouwd is het Goede Vrijdag en Pasen ineen.

  2. Ik heb Door de Wereld gekeken en op een gegeven moment stelt Knevel de vraag: ‘maar wat zijn ze op geschoten?’ of iets in die trant. En dan komt het antwoord, en dat is mooi maar dan denk ik – wellicht kort door de bocht hoor – .. Ja, maar.. Daar waren jullie toch zeker allang achter?

    Nou ja, ik moedig het alleen maar aan. Alleen maar mooi hoor, goed initiatief dit. Zeker een amen waard. Drie voormannen die elkaar gevonden hebben, prachtig!

    Aan de andere kant, een goed streven is het zeker. Maar is het ook echt haalbaar? Ik herken me wel in de Protestant. Waarom zoveel onderscheid in kerken? Dat hoeft toch eigenlijk niet? Maar het is misschien ergens wel heel goed. Niet omdat je dan kan kiezen waar jij je maar thuis voelt, wat ook belangrijk is daar niet van, maar ook omdat de Heilige Geest Zich zo divers toont in al die verschillende kerken. (wilde meer schrijven, ben het kwijt)

    Ik dwaal een beetje af, in elk geval: mooi initiatief. Goed streven, belangstelling tonen in elkaars kerken en visies.. Alleen maar goed!

    1. dag woordwapen

      stel, gelovigen belijden: Jezus komt lichamelijk in brood en wijn

      een volgende groep werpt op: neen, dat is vervloekte afgoderij

      en een derde groep zegt: begrijp elkaar nu toch eens

      of

      gelovigen belijden: wij eren de vader en moeder van Jezus

      een volgende groep zegt: de moeder, die moet er uit: afgoderij

      zegt die derde groep: is het verschil nu zo groot?

      kortom: de eerbied voor elkaar van deze drie voormannen (door de wereld) na al die tijd is toch opmerkelijk hoor!

      1. Hoi Rob,
        Heb je gelijk in. Maar ehm ja, op zich heb je daar ook gelijk in alleen dat was gewoon het 1e wat ik dacht. Verder vind ik het alleen maar goed en cool dat mensen er toch nog achter komen en dat ze elkaar zo toeschietelijk zijn!

        Gr.
        Stella

  3. WE ARE ONE IN THE SPIRIT Peter Scholte

    We are One in The Spirit,
    We are One in The Lord.
    We are One in The Spirit,
    We are One in The Lord.
    And we pray that all unity may one day be restored.

    (Chorus)
    And they’ll know we are Christians by our love,
    By our Love,
    Yes they’ll know we are Christians by our love.

    We will work with each other,
    We will work side by side.
    We will work with each other,
    We will work side by side.
    And we’ll guard each man’s dignity
    And save each man’s pride.

    We will work with each other,
    We will work side by side.
    We will work with each other,
    We will work side by side.
    And we’ll guard each man’s dignity
    And save each man’s pride.

    We will walk with each other,
    We will walk hand in hand.
    We will walk with each other,
    We will walk hand in hand.
    And together we’ll spread the News
    that God is in our land.

    Luister hier

  4. Amen! Past perfect in deze discussie. Als we eerst gaan debatteren over de ‘waarheid’ komen we er nooit uit. Vooral als we de waarheid als systeem, theologie, dogmatiek of zelfs als geloofsbelijdenis gaan zien. Nogmaals Johannes 17. De woorden van de Here Jezus zelf, gebeden tot Zijn Vader: uw woord is de waarheid. In een ander hoofdstuk (14) zegt Hij zelfs: Ik ben de Waarheid. Als we ons daar nu eens op concentreren. Hem aanbidden. Hem volgen. De allesomvattende antwoorden komen later pas. Tijd zat!
    En de vraag aan ons: ‘Are you a pilgrim?’

    1. We komen er nooit uit? Wat een fatalisme. We kunnen sterke vooruitgang boeken, nu we wat meer afstand kunnen nemen van onze eigen stellingen en vooral onze eigen a priori’s. Ja, laat ons onze eigen a priori’s ontdekken en in vraag stellen. Laat ons ook kijken naar de vroeg-christelijke consensus. Laten we ons oefenen in ware oecumene en proberen elkaars redeneringen te volgen.

      Hem aanbidden zeg je? Afgesproken! We kiezen een kapel uit en plaatsen de monstrans op het altaar waarin Jezus – lichaam, ziel en goddelijkheid – tegenwoordig is. Daar knielen we en aanbidden hem. Hoe? Dat zie je plots niet zitten?

      Laten we Hem dan volgen. Bijvoorbeeld zoals Franciscus, blootsvoets in totale armoede, seksuele onthouding en volledige gehoorzaamheid aan de paus. Hoe? Niet jouw stijl?

      Dan zullen we toch eens bij mekaar moeten gaan zitten en eens praten. Misschien toch een goed idee om wat gemeenschappelijke lijnen te trekken en deze op papier te zetten.

      Are you a pilgrim? Zeker. Wie niet? maar gaan we allemaal naar hetzelfde heiligdom? Kunnen we ‘er’ gewoon aan beginnen als we zelfs niet perse dezelfde ‘er’ voor ogen hebben?

  5. @ Rob. Ben ik een fatalist door te zeggen dat we er niet uitkomen? Ik denk van niet. Ik ben wel in het bezit van twee paradoxale eigenschappen, ik ben namelijk tegeljkertijd idealist en realist.
    Als ik al zie hoe moeilijk is het om in je eigen plaatselijke (Hervormde) kerk het met alles in elkaar eens te zijn, terwijl daar niet eens erkend wordt dat we over minder belangrijke zaken verschillend kunnen zijn, dan ben ik realist. Dit gaat nooit lukken. Dan hebben wij in ons dorp al drie verschillende Hervormde kerken, laat staan dat we met alle andere kerken tot overeenstemming zouden kunnen komen.
    Maar als ik (als idealist) zie hoe vertegenwoordigers uit 6 verschillende kerken in datzelfde dorp vorig jaar een Bijbelleesmarathon (www.keerpuntnieuwlekkerland.nl) hebben georganiseerd, en hoe mooi en ontroerend de bidstond (de aanbidding) vooraf daar is, hoe God door de actie heen mensen heeft aangeraakt, knipoogjes geeft als bemoediging, zelfs honderden christenen samen komen om te lezen, dan zeg ik: ja, het kan wel, het is mogelijk, God maakt het mogelijk, maar hij gebruikt daar ook mensen voor (de navolging dus).
    En ja, die navolging gaat niet alleen over dit soort acties, die gaat over je leven. Dat kan zoals Franciscus, dat kan ook op andere manieren. Het is maar net welke plan God met je leven heeft. De mogelijkheden zijn legio. De grondhouding is belangrijk: Heer, wat wilt u dat ik doen zal?
    Dat kan, naast je gewone dagelijkse leven, op het plaatselijk vlak, dat kan ook door een Nationale Synode, een beweging/bijeenkomst als ‘Wij kiezen voor eenheid’ of op nog heel veel andere manieren.

Zeg iets terug op Vrijspraak

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s