Gedachten en gevoelens bij de muur van Roger Waters

Afgelopen zaterdag stond ik met mijn zwager Rob vlak voor het podium in de GelreDome naar een enorme muur te kijken. The Wall van Rogers Waters, inderdaad. Wat een show! En wat een mogelijkheden met een serie beamers en een muur van geluid… Het was echt genieten van begin tot eind – een onvergetelijk concert, wat mij betreft van hetzelfde hoge niveau als de Peter Gabriel concerten die ik jaren geleden in Ahoy heb gezien.

Een muur van pijn en verdriet
Ik plaats hier wat foto’s die ik zelf met mijn iPhone gemaakt heb en zal morgen wat camera pics van Rob op dit blog zetten. Eerst wil ik hier wat gedachten en gevoelens kwijt over wat ik ‘de muur van Roger Waters’ noem: de muur van pijn en verdriet – de muur van het gemis van de vader die hij nooit echt heeft mogen kennen. Ik denk na over wat er achter die muur schuilgaat, maar ook over de levensvragen die dit alles bij mij oproept.

Je hoeft geen psycholoog te zijn om te begrijpen dat het opgroeien zonder vader diepe sporen na kan laten in een mensenleven. Je zou er een bitter, boos en verongelijkt mens van kunnen worden, maar het is blijkbaar ook mogelijk om pijn om te zetten in muziek, verdriet in poëzie:

“And kind old King George sent Mother a note when he heard that Father was gone. It was, I recall, in the form of a scroll, with gold leaf and all. And I found it one day in a drawer of old photographs, hidden away. And my eyes still grow damp to remember, His Majesty signed in his own rubber stamp.” (When the Tigers Broke Free ~ Roger Waters)

Tragiek samengebald in één mensenleven
De vader van Roger Waters heette Eric Fletcher Waters. Tijdens het concert vertelde Roger Waters dat zijn vader op grond van zijn christelijke levensovertuiging dienstweigeraar was. Die korte mededeling maakte mij nieuwsgierig. Ik zocht wat op Google en las dat Eric Fletcher Waters pacifist en communist was en op een ambulance reed als alternatief voor de vervulling van de militaire dienstplicht. Later raakte hij er kennelijk van overtuigd dat hij toch de wapens op moest nemen om het fascisme te bestrijden. In Anzio, Italië, kwam hij in de strijd om het leven in 1944, zijn zoontje Roger was toen nog maar vijf maanden oud.

In één mensenleven komt zo de hele tragiek van oorlog en ellende samen, een man die de wapens niet wilde opnemen komt tragisch genoeg toch door geweld om. Zo kwam er een eind aan zijn leven, maar werd er ook ‘een muur’ opgetrokken tussen vader en zoon die voorgoed van elkaar gescheiden zouden blijven.

Afkeer van geweld
Ik snap natuurlijk de afkeer van geweld die Roger Waters heeft. Ook begrijp en deel ik zijn wantrouwen tegen totalitaire systemen en machthebbers. Maar in zijn show wordt alle ellende wel op één grote hoop gegooid. Een mensenleven is een mensenleven, het maakt in principe niet uit of je Engelsman, Duitser, Amerikaan of Irakees bent – het is helemaal waar. Toch zijn al die mensenlevens en situaties ook totaal verschillend en kunnen er omstandigheden zijn dat je jezelf gedwongen voelt om de wapens op te nemen, niet omdat je dat zo graag wilt, maar omdat je geen alternatief ziet. Dat overkwam de vader van Roger Waters en het overkomt in onze tijd mensen die hun eigen leven wagen om een dictator te verdrijven en hun volk te bevrijden.

Ik las dat wantrouwen ten opzichte van autoriteiten en instituten een terugkerend thema is in het werk van Roger Waters. Overheden, militaire machthebbers, religieuze leiders – je moet ze op veilige afstand houden en niet voetstoots geloven. Op de muur werden talrijke portretten geprojecteerd van mensen die door de jaren heen om het leven zijn gekomen door oorlog en geweld. Slachtoffers uit de Wereldoorlogen, maar ook uit andere gewapende conflicten uit deze en de voorafgaande eeuw. De boodschap die meekomt is duidelijk: wat zijn mensen toch wreed en dom bezig en wat leren we weinig van de fouten die onze voorouders hebben gemaakt. Het lijkt wel of we als mensheid gedoemd zijn de geschiedenis te herhalen.

Gemengde gevoelens
Vond ik alles mooi aan deze avond? Ja, als spektakel was dit moeilijk te overtreffen. Maar ik heb toch wat gemengde gevoelens bij de show die Roger Waters opvoert. Het theatrale gezwaai met vlaggen, de militaire uitdossing van de zangers en muzikanten – het zal allemaal wel ergens goed voor zijn, maar eerlijk gezegd staat dat vertoon mij tegen. Roger Waters vuurde midden op het podium ook nog eens een salvo af met een nep-mitrailleur. Niet erg fijngevoelig in een land waar dezelfde dag een doorgedraaide jongen een bloedbad heeft aangericht… ben ik nu te kritisch?

Ik schreef net al op Twitter dat ik een week na het concert nog zit te piekeren over het spektakel dat Roger Waters opvoert. Dit is, denk ik, zijn boodschap: “Macht corrumpeert en alle totalitaire systemen zijn verrot”. Het zal helemaal waar zijn. Maar hoe verdrijf je die systemen dan? Hoe pak je het kwaad in de wereld aan? In het leven van de vader van Roger Waters komen deze dilemma’s  aan het licht. Een christelijke pacifist die gegrepen wordt door het communisme, toch de wapens opneemt tegen het fascisme en daarbij het leven verliest. Op persoonlijk vlak is dit een vreselijk drama – Roger Waters moest opgroeien zonder zijn vader te kennen. Maar was het goed of verkeerd om te vechten tegen fascisme? Moet je op je handen blijven zitten als een dictator grof geweld gebruikt? En dat communisme… dat pakte ook niet zo fijn uit. Kom, denk eens met me mee en laat hier van je horen.

Klik op de foto’s voor grotere weergave.

4 gedachten over “Gedachten en gevoelens bij de muur van Roger Waters

  1. Beste Paul,

    Begin maart bezocht ik ook een uitvoering van The Wall, niet door ‘the master Rogers himself’, maar uitgevoerd door Pink Project, een van de betere Pink Floyd tribute bands die al 15 jaar concerten geven door heel Nederland in allerlei theaters. Een streven is de werken van Pink Floyd te spelen met een zelfde sfeer en sound als bij Pink Floyd, en gezien de steeds volgeboekte zalen slagen ze daar aardig in. September vorig jaar zijn ze begonnen een een groot project. Een uitvoering van The Wall, compleet met show en multimedia. en als voorprogramma de complete uitvoering van Animals. Ik mocht het meemaken in een uitverkochte Nieuwe Luxor in Rotterdam.

    En inderdaad het was een heel aangrijpend concert. Het riep heel wat emoties op. Het gaat over meer trauma’s dan alleen het gemis van zijn vader. Het greep mij persoonlijk aan omdat het mij ook aangreep bij mijn eigen trauma’s. In The Wall roepen al die mensen die de trauma’s veroorzaakten het slachtoffer ter verantwoording in een rechtszaak die hij verliest en als straf moet de muur worden neergehaald. Er is dus ergens wel een bewustzijn dat je als mens zelf de muur optrekt en daarmee iets fout doet dat uiteindelijk veroordeeld wordt.

    Maar ook realiseerde ik mij in de weken er naar wat een voorrecht ik heb gehad op ooit een keer een ervaring te hebben gehad: nl. toen God mij benaderde op een manier alsof de muur in mijn hart er niet is. Niet veroordelend, maar vol liefde. Het moment dat ik dat ervaarde begreep ik de belachelijkheid van mijn muur en nam ik de uitnodiging aan om mijn muur af te breken en voortaan te vertrouwen dat Hij de Muur zou zijn die mij beschermt.

    Of ik deze échte uitvoering van The Wall door Roger Waters had willen meemaken betwijfel ik. The Wall hoort bij Pink Floyd en tijdens dit project begon de band door toedoen van Roger Waters uiteen te vallen. Wright werd uit de band gegooid en later weer ingehuurd in loondienst. Kritiek op Gilmour en later allerlei rechtszaken over rechten. Muren, muren en muren. Bij hun concerten stonden 4 mensen op grote afstand van elkaar op het podium.

    Op dit punt verschilt Pink Project. Duidelijk te zien is dat zij er van genieten om met elkaar een prachtig concert te geven voor publiek van hun favoriete band Pink Floyd. IN dat samen muziek maken zit meer intimiteit en dat dragen ze ook over aan het publiek. Het publiek voelt hierdoor ergens aan dat er ook iets van hoop is voor de muren in hun eigen leven. Wij kunnen anderen daarbij alleen maar bij helpen door voor hen te bidden en te getuigen wat er met de muren in ons eigen leven is gebeurd. The Wall kan hierdoor een mooie aanleiding tot gesprek zijn, zeker bij liefhebbers van de muziek van Pink Floyd.

    1. Hoi Peter! Dank voor je reactie. Ik heb ook eens een concert van Pink Project meegemaakt, inderdaad een uitzonderlijk goede coverband!
      Ben het eens met je reactie, ken alleen niet zoveel achtergronden als jij. Ik vond het zeer de moeite waard om de maker van The Wall zelf te horen en te zien, maar ik doe nooit zo mee met die massale adoratie en probeer ook, net als jij, kritisch te blijven.
      Inderdaad, laten we kijken naar ons eigen muren. Er uit breken. Er over heen springen… Groet!

Zeg iets terug op Vrijspraak

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s