Let op! Geld lenen kost geld. En dat geldt vanzelfsprekend ook voor de overheid.

Ik hoorde het op de radio. Nederland heeft een staatsschuld van 370 miljard euro. Interessant, maar gaat u verder. Wat is 370 miljard? Een miljard is duizendmaal één miljoen. In cijfers: 1.000.000.000 – en dat dus driehonderdzeventig keer. In cijfers ziet dit er zo uit:

370.000.000.000

Nou en? Er zijn andere landen die een veel grotere staatsschuld hebben. (Toch even aardig om naar deze CIA lijst te kijken om te ontdekken welke landen er wereldwijd in de top 10 staan: laat je verrassen). 

Best mogelijk dat het in Nederland relatief gezien wel meevalt, maar dat neemt niet weg dat we ook hier – in een traditioneel spaarzaam land – ver boven onze stand leven. Minister Jan Kees de Jager maakte vandaag bekend dat we in ons land vorig jaar 32.000.000.000 euro meer hebben uitgegeven dan er aan overheidsinkomsten is binnengekomen. De totale staatsschuld komt neer op 22.000 euro per Nederlander. Dit bedrag maakt het ineens een stuk concreter. Ik, mijn vrouw en onze drie kinderen: we hebben samen een aandeel in de staatsschuld van 110.000 euro. En dan hebben wij nog een eigen huis (met een in 20 jaar behoorlijk gestegen waarde en een voor een belangrijk deel afbetaalde hypotheek). We kunnen ook nog terugvallen op twee inkomens en mogen investeren in drie slimme kinderen die lekker doorgaan met studeren. Maar hoe zit het met al die Nederlanders die van een minimuminkomen leven? Wat betekent de staatsschuld als we de lasten theoretisch op de schouders van deze minder kapitaalkrachtige landgenoten laten neerkomen?

Er komt morgen niet iemand aan de deur van incassobureau ‘Binnen zonder kloppen’. Hoop ik.

Nou ja, dat doen we natuurlijk niet. We schuiven de staatsschuld gewoon door naar de toekomst en de BV Nederland kan wel wat lijden. Bovendien: de schuld is niet meer dan een ‘bedrag’ in de boeken. Er komt morgen niet iemand aan de deur van incassobureau ‘Binnen zonder kloppen’. Hoop ik.

De overheid waarschuwt ons, naïeve particulieren, tijdens de reclameblokjes met de volgende mededeling: “Let op, geld lenen kost geld”. Maar dat geldt dus ook voor de overheid, alleen lijkt die de problemen vooruit te schuiven. We lenen dus massaal van de toekomst en dus van de komende generaties die we ook al opzadelen met een aarde die we uitputten en een natuur die we verzieken. Dit voelt niet goed. Zacht gezegd.

Of ben ik nu te somber?

Ik liet mijn gedachten wat los op Twitter, maakte gelijk een rekenfout die ik zelf ontdekte en corrigeerde (maar goed dat ik geen Minister van Financiën ben), en kreeg reacties die varieerden van zorg, instemming tot relativering. ‘In andere landen is het nog veel erger’. Dat stelt mij zeker niet gerust. Dat betekent namelijk dat we de staatsschuld van Griekenland, Portugal en Ierland (en wie weet van welke andere ‘zwakke broeders’) er samen in Europa nog bij krijgen. Of ben ik nu te somber?

Wat betekent dit? Dat we een verziekt geldsysteem en uitgavepatroon hebben, denk ik. Het kapitalistische Westen mocht triomfantelijk zien hoe de wereld van het communisme implodeerde. Nu hopen we te zien dat de Arabische lente meer vrijheid en democratie brengt in Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Maar moeten die jonge democratieën (als het werkelijk parlementaire democratieën en rechtsstaten worden!) onze manier van financieren ook overnemen? Ik denk niet dat het verstandig zou zijn.

Ik denk dat we meemaken dat het economisch centrum van de wereld zich nu naar het Oosten verplaatst

Dit is een bizarre gedachte. De rijke, kapitalistische landen, raken door hun voorraden en financiële middelen heen. De grote voorraden grondstoffen zitten nou net toevallig (o, ironie) in de bodem van landen die geen westers politiek systeem hebben. China, dat niet radicaal van het communisme is afgestapt maar wel kapitalistische methoden heeft toegelaten in een centraal geleide economie, investeert nu geld in Amerika. En niet zo’n klein beetje. Ook India, als sterk opkomende economie, trekt meer het initiatief naar zich toe. Ik denk dat we meemaken dat het economisch centrum van de wereld zich nu naar het Oosten verplaatst en op zich is dat niets verontrustends. China en India hebben de Europese en Amerikaanse afzetmarkt nodig, dus de mondiale marktwerking zal wel voor een bepaalde stabiliteit zorgen. Maar ik vraag me af hoe de wereldeconomie zich op lange termijn gaat ontwikkelen. Blazen we straks ons hele financiële systeem op? Komt er een moment dat we in de westerse wereld de rente niet meer kunnen ophoesten en afhankelijk zullen worden van landen waar geen rechtsstaat en geen democratie ontwikkeld is?

I place economy among the first and most important government virtues and public debt as the greatest of the dangers to be feared ~ Thomas Jefferson 1743-1826

2 gedachten over “Let op! Geld lenen kost geld. En dat geldt vanzelfsprekend ook voor de overheid.

  1. Beste Paul, Je zorgen lijken me (ik ben geen econoom) terecht. We zijn wel erg snel erg verwend geraakt. Als ik de verhalen van bijv. mijn moeder hoor, over hoe zij vlak na de oorlog moest leven met niets, en dat vergelijk met hetgeen we nu als ‘normaal’ beschouwen, dan is het contrast heel groot. In onze rijkdom denken we het ons te kunnen veroorloven om spullen heel snel als verouderde troep aan de kant te schuiven. We hebben met elkaar een compleet plastic werelddeel gecreëerd van weggewaaid afval. We gillen om elk jaartje langer werken en elk procentpuntje loon minder, maar realiseren ons te weinig dat we onszelf slaaf van ons economisch systeem hebben gemaakt: we moeten meer uitgeven om meer te kunnen verdienen om meer te kunnen uitgeven, etc.
    We eten ons obesitas, terwijl elders op de wereld mensen omkomen van de honger. Het zou me eerder verbazen als dit systeem níét failliet zou gaan.

  2. Mijn moeder (82 jaar) heeft me ook altijd geleerd dat ik eerst moet sparen voordat ik iets kan kopen. Als je ergens voor spaart (zoals voor m’n eerste gitaar) dan ben je er ook super blij mee. Het is inmiddels een ouderwets idee, maar ik geloof dat het nog altijd even waar is.
    Een sluiten van een hypotheek is voor vrijwel iedereen die een huis wil kopen onvermijdelijk, maar dat kan een heel goede investering voor de toekomst zijn. Maar consumptief krediet, leningen en riskante investeringen: mij niet gezien. Wie geld te veel heeft kan beter wat weggeven. Scheelt een hoop zorgen.
    Geld is niet de wortel van al het kwaad, al zegt men dat wel eens. HEBZUCHT is de wortel van veel kwaad.

Zeg iets terug op Vrijspraak

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s