Vermeer in Ethiopië: ode aan de onmisbare schoonheid van de vrouw


Vijf jaar lang heb ik als vrijwilliger een gevangenis bezocht. Met enige regelmaat ging ik op zondagochtend naar Alphen aan den Rijn om daar praktisch mee te helpen bij de kerkdiensten en ‘er gewoon te zijn’ voor de gevangenen. Dat was mooi werk en ik heb er heel veel van geleerd.

Een van de dingen die ik geleerd heb is dat het verschrikkelijk moet zijn om opgesloten te zitten. Wat mensen op verjaardagsfeestjes, aan de bar of in de bedrijfskantine ook zeggen: de gevangenis is geen hotel en het verblijf daar is werkelijk een straf. Ik haal – vanwege het onderwerp van deze blogpost – maar één deel van de straf aan: je zit dagen, weken, maanden en soms jarenlang opgesloten tussen mannen.

Vrouwen zijn absoluut onmisbaar

Zijn er geen vrouwen in de gevangenis? Natuurlijk wel. Waar ik was zaten alleen mannen gevangen, maar er kwamen vrouwen binnen als bewaakster, kapster, geestelijk verzorgster en bezoekster. Maar dan nog: de verhouding tussen mannen en vrouwen is er abnormaal.

Het is te gemakkelijk om gelijk aan seks te denken. Waarschijnlijk doen we dat allemaal (we zijn namelijk seksuele wezens) maar laat mij dan in deze blogpost even een uitzondering maken. Ik wil het hebben over de schoonheid van vrouwen. Hun uiterlijke schoonheid, maar ik wil ook een soort ode brengen aan de vrouw ‘in het algemeen’.

Vrouwen zijn absoluut onmisbaar. Hier in Nederland (binnen of buiten de gevangenis), maar ook in Ethiopië waar ik vorige week nog rondliep. Gek idee is dat…

In een wereld vol uitzichtloze ellende zijn het de dochters, de zusters, de moeders en de oma’s die het leven dragelijk maken.

Ik ga nog schrijven over de mannen en jongens van Ethiopië, want ik heb een appeltje met hen te schillen. Maar eerst de vrouwen. In een wereld vol uitzichtloze ellende zijn het de dochters, de zusters, de moeders en de oma’s die het leven dragelijk maken. Als zij er niet zouden zijn, zou het pas echt donker worden in Afrika. Ik ben ervan overtuigd.

Vrouwen maken mensen van mannen en jongens

De mannen grijpen de macht, de vrouwen doen het werk. Ik heb het zelf gezien – het is bijna overal waar. De mannen (be)sturen, voeren het woord en presenteren de cijfers. De vrouwen dragen de kinderen, geven hen te eten, leiden hen op, geven liefde, troost en aandacht. Doen de mannen dat dan niet? Jazeker, ik heb geweldige kerels en prachtige jongens gezien die met dezelfde liefde en aandacht zorgen voor de mensen om hen heen. Ik ga hen ook nog beschrijven en laten zien. Maar eerst de vrouwen.

Wat mis je als er geen vrouwen zijn? Man, wat een vraag. Hun stemmen, geuren, handen, kleuren, vormen – maar ook hun gezellige gekwebbel en gelach. Vrouwen veranderen de sfeer. Vrouwen scheppen orde. Vrouwen maken mensen van mannen en jongens.

Ik heb een zwijgend verbond met deze jonge dame

Ik stond in de lift toen de deuren opengingen. Twee kamermeisjes in wit uniform. Als ik niet in een hotel was geweest, dan had ik mij in een Afrikaans ziekenhuis gewaand. Bedremmeld blijven de dames staan. Pas als ik duidelijk maak dat zij rustig naar binnen kunnen stappen, komen zij de lift binnen. Vleesgeworden bescheidenheid. Op een ander moment komt een kamermeisje mijn bed opmaken, de vloer boenen en de badkamer reinigen. Ik heb ’s ochtends per ongeluk mijn bordje verkeerd om aan de deurknop gehangen: do not disturb in plaats van please clean my room. Het is aan het eind van de middag en ik laat de jonge vrouw de kamer binnen terwijl ik zelf buiten de kamer ga zitten op een bankje in de hal. Al mijn spullen liggen binnen – ook mijn geld en belangrijke papieren. Maar ik heb een zwijgend verbond met deze jonge dame. Zij kan veilig in mijn kamer haar werk doen en ik zit rustig met mijn telefoon op het bankje en vertrouw erop dat zij – hoe arm ze ook is – mijn eigendommen respecteert.

Wat een wereld van verschil

Aan het begin van de week had ik nog een dompelaar met een vuurvaste glazen kop. Ik sleep dat ding al jaren mee naar hotels, al heb ik ook twee kleine waterkokers die groter en praktischer zijn. De tweede kocht ik onlangs in Londen omdat ik de eerste niet kon vinden. Zo gaat dat in ons deel van de wereld, we hebben geld en spullen genoeg. Toen het kamermeisje vertrokken was zag ik dat ze ook mijn koffiespullen had schoongemaakt. De dompelaar is in Ethiopië gebleven omdat er iemand was die het ding veel beter kon gebruiken dan ik. En er zijn meer spullen van eigenaar gewisseld. Vrijwillig. En bij alles wat je weggeeft voel je het ongemak: wij hebben zoveel, zij hebben vrijwel niets en zijn blij met alles. Wat een wereld van verschil.

Ik vertelde het al. Iemand wilde weten of ik me daar niet ongemakkelijk voelde met mijn Nikon met telelens. Allereerst kun je zo’n camera ook in je rugzak doen en als je op straat rondloopt is dat een goed idee. Maar overal waar ik kwam voelde ik me welkom, inclusief mijn camera. En ik heb belachelijk veel foto’s gemaakt. Omdat ik mijn ogen uitkeek en de beelden en indrukken wilde vasthouden en doorgeven. Want er is veel ellende in Ethiopië, maar er is ook buitengewoon veel schoonheid. De natuur is mooi (maar hier en daar grondig vervuild) en de mensen zijn prachtig (maar in veel gevallen ook verwaarloosd en vervuild).

Een waardigheid en trots die indrukwekkend is

Als de vogels zouden zwijgen, de bloemen zouden verdwijnen, de meisjes en de vrouwen zouden emigreren – dan zou pas echt het licht uitgaan in Ethiopië. Maar Ethiopië zingt en swingt. In de kerk, in de scholen en daarbuiten. Midden in de narigheid lacht een kind, zorgt een vrouw, fluit een vogel en straalt de zon. En zelfs uit de armoedigste hutjes, gemaakt van aangestampte blubber met verroeste golfplaten, komen schitterende vrouwen te voorschijn. Zij zien kans om er verzorgd uit te zien, mooi gekapt en kleurrijk gekleed. Ze lopen door de slums, tussen bedelaars en schoenenpoetsers, met een waardigheid en trots die indrukwekkend is. Er lopen vrouwen bij die ook in hartje Amsterdam vol bewondering nagekeken of aangegaapt zouden worden.

Mag je genieten van de schoonheid van vrouwen? Voor wie maken zij zich mooi (nog mooier dan ze al zijn)? Voor wie poseren zij geduldig? (Gewoonlijk vraag ik eerst of ik een foto mag maken). De vrouwen zijn er óók voor de jongens en de mannen – en zij zouden denk ik niet anders willen. Ze zijn er om geliefd, gerespecteerd en bewonderd te worden.

Eigenlijk zijn vrouwen het allermooist als zij niet bewust poseren

Deze blogpost is een lofzang op de vrouw geworden. Maar het is een lofzang van een Nederlandse man die zijn best doet om vrouwen en hun schoonheid recht te doen. En ik heb foto’s gemaakt waar ik trots op ben. Omdat het me gelukt is om schoonheid te zien en vast te leggen. Zoals Vermeer dat kon – en andere Hollandse meesters. Denk aan de schilderijen van vrouwen bij het raam – Johannes Vermeer moet uren, dagen, weken bezig zijn geweest om schoonheid in verf te vangen en in te lijsten. Ik richt mijn camera, zoom in en druk af. En dan zie ik de beelden terug en geniet ik opnieuw. Van een hoofd dat weggedraaid is, dat uit het raam kijkt, een prachtig profiel dat gekust wordt door het licht. Johannes Vermeer vond dat schitterend en ik deel zijn voorliefde. Want eigenlijk zijn vrouwen het allermooist als zij niet bewust poseren. Als man kun je pas laten zien wat je mooi vindt aan een vrouw door haar met respect in beeld te brengen, met stille bewondering haar onmisbare schoonheid vast te leggen. Maar een lied over haar zingen, een gedicht voor haar maken – dat kan ook. Ik hoop dat jullie mij begrijpen, mannen zowel als vrouwen.

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

8 gedachten over “Vermeer in Ethiopië: ode aan de onmisbare schoonheid van de vrouw

  1. Hey Paul,

    ik vind je blogs heel mooi, vooral deze over de vrouw. Kwetsbaarheid en kracht in een, dat zie je vooral bij vrouwen. Ik hoop ze volgend jaar ook te ontmoeten daar, in Ethiopie! Succes met het verwerken van alle indrukken!

  2. Mooie, wijze woorden over de vrouw. Wij mannen kunnen niet zonder, we zouden nergens zijn, niets kunnen, als zij er niet waren. Zij weerspiegelen iets van de liefde en zorg van God Zelf. Daarbij is het de buitenkant die ons (mannen) altijd opvalt, en waar vrouwen zelf bijna nooit tevreden over lijken te zijn (gezien de kasten vol kleren, de talloze draaien voor de spiegel en de bloeiende cosmetica-industrie), maar het belangrijkste is toch die onbaatzuchtige zorg, en de zeer diepgaande maar ook erg kwetsbare liefde, die de vrouw maken tot wie zij is. En, ook belangrijk, zij zijn de belangrijkste corrigerende en opvoedende factor in ons leven. Eerst onze moeder, later onze vrouw, en tenslotte onze kinderen.
    Wij mannen hoeven onszelf niet weg te cijferen, niet voor niets is er ook wederzijdse aantrekkingskracht, maar bizar genoeg denken wij die te moeten halen uit jagen, presteren, doen, stoerheid, zonder in de gaten te hebben dat vrouwen dat juist he-le-maal niet zoeken of waarderen. We hebben nog een hoop te leren, mannen, wie we zijn, dat we er mogen zijn, dat onze aanwezigheid ertoe doet, etc.
    Ik heb eens een heel boeiende preek gehoord van een Jood, die de schepping van man en vrouw door God heel beeldend aan de hand van enkele verzen uit Genesis uitlegde, het wonder en de wijsheid van God werden er alleen maar groter door voor mij. Helaas kan ik hem nergens meer terugvinden, zou heel inspirerend voor veel mensen kunnen zijn.
    Over gevangenissen gesproken, ik heb me laten vertellen dat 90% van de bewoners van de gevangenissen uit mannen bestaat. Zegt iets. Maar ook dat driekwart van hen die er zitten uit gebroken gezinnen afkomstig zijn. Zegt ook iets over de neerwaartse spiraal waarin onze samenleving zit.

  3. Meer dan Wauw kan ik niet zeggen toen ik jou blog las daarnet toen leek het net alsof ik daar was. Je kan het gewoon zo verdomd mooi verwoorden. Je moet schrijver woorden!!!!!! je hebt echt zware potentie! ben blij dat je zegt dat de mensheid niet zonder de vrouw kan, en zo is het! de vrouw is nl een leerschool. Echt klasse!

Zeg iets terug op Vrijspraak

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s