Love Wins > Gastblog Johan ter Beek

Begin jaren 90 van de vorige eeuw ging ik met groepjes christelijke jongeren een evangelisatie actie houden in het uitgaansleven van West-Brabant. We maakten de cafés van Roosendaal en Breda onveilig met kleine briefjes: “God heeft je lief”, met op de achterkant Johannes 3 vers 16. De gedachte hierachter was dat we zeker wisten dat de jongeren in het uitgaansleven verloren waren.

Waarom gingen ze anders uit? Ze misten de liefde van God. En ze gingen naar de hel en niet zoals wij, naar de hemel. Dat goede nieuws mochten we ze natuurlijk niet onthouden. En als we een discussie kregen over bekeringsdrang, en die discussie hadden we best vaak, dan kwamen we aan met argument dat we eigenlijk een winnend lot van de loterij aan het weggeven waren.

Ons beeld van God, bijbel en geloof was nogal zwart-wit: De mensheid was gevallen door de zonde van Adam en ieder mens op weg naar de eeuwige verdoemenis. Israël liet zien dat de mens het niet redt door werkgerechtigheid, maar gelukkig kwam Jezus om voor de zonde te sterven. En nu was er eeuwig leven voor hen die dit goede nieuws geloofde!

Ik kan me voorstellen dat mensen erg boos zijn op Rob Bell

Stel dat ik toen het boek Love Wins van Rob Bell had gekregen. Wat zou ik ermee doen? Wat zou ik moeten met de God van Bell die van iedereen houdt, zelfs van de mensen in de cafés van Bergen op Zoom? Wat zou ik moeten met het idee dat er misschien geen eeuwige straf is voor ongelovige? Mijn keuze zou zijn: zelf aan het bier of Rob Bell naar dezelfde hel verwijzen. Een eenvoudige keuze!

Ik kan me dus prima voorstellen waarom vragen over hemel en hel, het hoe en waarom van Gods reddingsplan zoveel emoties oproepen. Het raakt aan de diepste motivaties om iets binnen ons geloof, voor onze kerk of missie te doen. Waarom ben ik zelf christen geworden? Heb ik niet honderden keuzes gemaakt omdat ik bang was voor God en zijn oordeel? Ga ik niet evangeliseren om mensen te laten weten dat ze voor eeuwig naar de hemel kunnen gaan? Ik kan me voorstellen dat mensen erg boos zijn op Rob Bell.

Twintig jaar na mijn evangelisatie-acties kijk ik zelf heel anders aan tegen het bijbelse verhaal. Ik lees verhalen over de redding uit slavernij, het einde van de ballingschap. Verhalen over genezing, vergeving en thuiskomst. Ik lees over gerechtigheid in een wereld voor imperiale machten. Ik lees over een Jezus die komt als een dienaar en als minnaar.

Vandaag de dag verdiep ik me de hoop op een nieuwe schepping. Ik maak me niet meer druk om het zieleheil van mensen maar des te meer over het heil voor de hele mens, de hele schepping. Ik verlang naar Gods oordeel over destructieve machten en naar de tijd dat de dood er niet meer zal zijn. Ik geloof wat de bijbel gelooft.

Ik heb het idee dat Rob Bell wel erg zeker is van zijn zaak

Ik heb nu het idee dat Rob Bell dichtbij de bijbel blijft met zijn honderden vragen in “Love Wins”. Ik geloof ook in die uiteindelijke totale overwinning van Gods liefde. De hel als eeuwig brandende martelkamer heb ik al jaren geleden in de theologische prullenbak gegooid. Toch heb ik veel vragen over de toekomst, Gods plan en vooral het oordeel. Ik heb het idee dat Rob Bell wel erg zeker is van zijn zaak. Het lijkt alsof hij de toekomst en de geschiedenis kan lezen vanuit Gods perspectief.

Met Rob Bell wil ik echter blijven geloven en hopen in de boodschap zonder maar iets af te doen aan de noodzaak van een oordeel of de kracht van gerechtigheid. Ik denk dat “Love Wins” een sterker boek was geweest als het zich nog meer had gefocust op de aardse realiteit, het lijden en de destructieve machten waarin Gods transformeerde liefde werkt. Voor mij is het niet zo zinnig om te praten over de mogelijke uiteindelijke toekomst. Een eeuwige hel is voor mij net zo onzinnig als de term “universalisme”. Geen van beide motiveren mij en de kerk om haar missie op te pakken in deze wereld. Ik geloof in de uiteindelijke overwinning van de liefde, maar ik leef vandaag. En dat is al lastig genoeg.

Woensdag 29 juni 2011 is er in het Landelijk Dienstencentrum van de PKN te Utrecht van 19:30 tot 22:00 uur een gesprek over het boek LOVE WINS van Rob Bell. Hier kun je meer informatie vinden en jezelf voor deze bijeenkomst aanmelden. Het is de bedoeling om met mensen in gesprek te gaan die het boek al gelezen hebben. Anders ben je uiteraard ook zeer welkom, maar dan vooral om naar het gesprek te luisteren, vragen te stellen en met elkaar na te praten.

14 gedachten over “Love Wins > Gastblog Johan ter Beek

  1. Laat ik maar beginnen met het feit dat er in het verleden fouten gemaakt zijn met het begrip ‘hel’. Zelfs de uitspraak dat kinderen ‘brandhout voor de hel’ zijn, komt weer bovendrijven, nog niet eens zo gek lang geleden gebezigd.
    Laat ik vervolgen door te zeggen dat ik geloof in liefde en redding en een nieuwe aarde.
    Maar dan nog blijf ik zitten met het feit (!) dat niemand in de Bijbel zoveel gezegd heeft over de hel als Jezus zelf, en je zou toch zeggen dat Hij het kon weten.
    Ik heb een boek van Readers Digest in de kast staan met allerlei bovennatuurlijke verschijnselen, geschreven in een tijd dat er van New Age nog geen sprake was. Daarin worden verhalen gedocumenteerd van bijna-dood-ervaringen, maar opvallend daarbij is dat er ook sprake is van hel-ervaringen, net zo goed als hemel-ervaringen. Ik zeg er maar even bij dat het een niet-christelijk boek is.
    Is dit een makkelijk onderwerp, waar je snel met elkaar uitkomt? Nee. Is het iets waar je je ongemakkelijk bij kunt voelen? Jazeker. Maar de Bijbel is toch heel duidelijk dat er in ieder geval een hel bestaat. Je kunt gaan discussieren over een dodenrijk, je kunt gaan bekvechten over het begrip ‘eeuwig’, maar feit is: de hel bestaat.
    Zodra je echter gaat denken aan concrete mensen, familieleden, vrienden, kinderen, je, dan gaat het echt zeer doen … je hart gaat schreeuwen.
    Maar: ‘de liefde van Christus dringt ons’ en niet het bestaan van de hel. Het oordeel is niet aan ons, zeker niet. En ik ben er ook van overtuigd dat dat oordeel nog wel eens verrassingen kan opleveren, getuige bijvoorbeeld Mattheus 25.
    Maar de huiver blijft …

  2. @ anton
    Bedankt. Ik zie de verwijzingen in de evangeliën naar de hel vooral in zijn eigen historische context: de aanstaande opstand van de joodse rebellen tegen Rome of in het kader van hebzuchtige collaborateurs. Hel als concrete plaats in echte oorlog.
    Vanaf de 2e eeuw raakt de historische, fysieke context van jeruzalem en het land Palestina buiten beeld en wordt de uitleg allegorisch of metaforisch, of natuurlijk letterlijk in een hiernamaals. Ik denk dat wij onze beelden over de hel (en hemel) snel projecteren op Jezus’ uitspraken.
    Vooral Matteus 25 ligt m.i. reeds in ons verleden, maar in Jezus’ toekomst. N.T. Wright is daar ook duidelijk over: niets in de synoptische evangelien is in onze toekomst.
    Groet,
    Johan

    1. Ik snap dat je het zo bedoelt, anders was je geen fan van Rob Bell. Ik ken de theoriën ook wel. Maar ben het er nog niet mee eens. Want in die allegorische of metaforische aanpak kan ik toch het oordeel van de bokken en schapen, of de gelijkenis van de rijke man en de arme Lazarus, niet lezen. Om over Openbaringen maar te zwijgen.
      Ik lees maar gewoon wat er staat en geloof de Schepper van hemel en aarde op Zijn Woord. Hoe moeilijk ook en hoe moeilijk te begrijpen ook. En dat heeft niets met projecteren te maken, lijkt mij.

      1. Dus jij leest wat er staat? Doe ik dat dan niet? Dit argument werkt denigrerend. Ben je je daarvan bewust?

        Volgens mij moeten we de historische context meenemen. Je moet ook kijken welke stijlfiguur er wordt gebruik. Ook apocalyptisch taalgebruik speelt mee. Het is geen theorie om de woorden van Jezus te plaatsen in zijn eigen historie. In Matteus staat dat die generatie niet voorbij zal gaan… het slaat dus hoogstwaarschijnlijk op de vernietiging van Jeruzalem in 70AD.
        Het is juist er gangbaar om de gelijkenissen van de bokken en de schapen, de rijke man en arme Lazarus als “a-historisch” te typeren en toe te passen op onze toekomst. De gelijkenissen van Jezus werken echter vooral in zijn eigen historische betekenis. Daarna is het een kwestie van verbeelding, improvisatie en vertaling om de weg te vinden die wij moeten gaan, ook na de vervulling van Jezus’ woorden.

        De openbaringen van Johannes is een goed voorbeeld van zo’n creatieve herschikking van oudere woorden. Johannes schrijft na de vernietiging van Jeruzalem in 70AD over de arrogante macht van Rome (in de vermomming van Babel) en herhaalt vele profetien en apocalyptische geschriften, vooral Daniel.

        Maar ook Openbaringen ligt voor een belangrijk deel in ons verleden. Aan ons om dit proces opnieuw te herhalen, met natuurlijk de uiterste horizon: de nieuwe hemel en aarde in beeld.

  3. Anton bedoeld dat natuurlijk niet denigrerend, Johan. Wat hij bedoeld te zeggen is dat hij de woorden van Jezus in de gelijkenis van Lazarus: “Laat hem het topje van zijn vinger in water dompelen om mijn tong te verkoelen, want ik lijd pijn in deze vlammen.” leest zoals het er staat, zonder allerlei theologische foefjes waarom dit niet zou gaan over een letterlijke hel.

  4. Als ik zeg dat ik lees wat er staat is dat inderdaad niet denigrerend naar jou bedoeld. Het gaat om mijn leesmethode, simpel gezegd de Bijbel voor je nemen, lezen wat er staat.
    Zodra je theologie gaat studeren, ga je leesbrillen opzetten, methodes toepassen die anderen bedacht hebben, theoriën over de Bijbel heen leggen. Om ze zo kloppend te maken naar jouw denkbeelden, ideeën en acceptatienorm nu, in de tijd waarin we leven. Wat hulpmiddelen lijken kunnen dan blokkades worden om onbevangen naar de tekst te kijken.
    Als ik het even toe mag passen op Matth. 25, wat ik in mijn eerste reactie noemde, over het laatste oordeel. In vers 31 lees ik letterlijk: ‘Wanneer de Mensenzoon komt, omstraald door luister en in gezelschap van alle engelen, zal Hij plaatsnemen op Zijn glorierijke troon. Dan zal Hij … etc.’
    Hoe kun je daar niet de Wederkomst in zien? Hoe kun je dat betrekken op de historische vernietiging van de tempel in 70 na Christus? Voor mij onmogelijk.
    En de pericoop sluit af met vs. 46: ‘Hun staat een eeuwige bestraffing te wachten, de rechtvaardigen daarentegen het eeuwige leven.’ Geen woord Frans bij, lijkt me.
    Waarom zou ik de Bijbel niet serieus mogen nemen dan? Waarom zou ik Jezus niet mogen geloven op Zijn Woord? Als we aan deze woorden gaan twijfelen, waarom zouden we de andere woorden dan wel serieus nemen? Kunnen wij in de toekomst kijken? Weten wij het beter dan God?

  5. Kanonnen, het staat er echt. Net opgezocht. Grondtaal. Ad fontes: Mattheus 25:46 “εις κόλασιν αἰώνιον, οἱ δὲ δίκαιοι εὶσ ζωὴν αἰώνιον” / “in eeuwige straf maar de rechtvaardigen in eeuwig leven”. Volgens Jezus eigen woorden in Mattheus zal er dus een eeuwige straf zijn. Het Grieks is hier niet voor tweeërlei uitleg vatbaar. Eeuwig. Straf.

  6. Wie beweert de bijbel niet te interpreteren, moet wellicht de betekenis van het woord interpretatie herinterpreteren…
    Hoe diep zijn de loopgraven rond dit thema, hoe lang geleden is de basis ervan gelegd en zullen we er ooit uitkomen?

  7. Ik geloof ook dat er een hel is. Welke mensen er heen gaan, staat op diverse plekken beschreven. Maar dat het niet oneindig is, daar ben ik pas sinds kort achter overigens zonder te bekvechten 😉

    Nou ja, soms misschien…

  8. @ Kees
    Het woordje aion kan natuur meerder betekenissen hebben, zoals bijvoorbeeld “eeuw” of “tijdperk”. Het betekend niet per definitie “oneindige tijd”.

    @ Anton
    Ik kan met juist moeilijk voorstellen hoe je in Mt 25 de echo van Daniel 7 kunt missen. Daniel evenals Mt 25 is apocalytisch taalgebruik. Woorden over troon en oordeel gaan over de strijd tussen God en de machten. In Mt. 25 en Openb.4 neemt Jezus de plaats in van de “mensenzoon” uit Daniel 7. De gelovigen plaatsen Jezus in het reeds bestaande apocalyptische verhaal waarin God een overwinning boekt op de machten en het koninkrijk van God aanbreekt.

    Apocalyptisch taalgebruik heeft als functie historische feiten te laden met theologische betekenis, of: wat is Gods hand in de geschiedenis. In Mt.25 gaat het over Jezus oordeel aankondiging over het eigenzinnige Jeruzalem dat onder het oordeel van Rome zal vallen.
    In het jaar 70 heeft dit zijn directe vervulling. Jezus komt hier (terug) en oordeelt. Maar geeft tevens een doorgang naar het nieuwe leven, de opstanding in en door hemzelf. Jezus vergadert het vernieuwde israel om zichzelf heen. Na het jaar 70 is er juist sprake van vergeving en herstel door Jezus en het nieuwe israel.

    Laten we juist niet te simplistisch omgaan met griekse woordjes of apocalyptisch taalgebruik. Hier mag je de bijbel niet zomaar buik laten spreken. En zeker niet misbruiken om voor je eigen gelijk een “eeuwige hel” te scheppen waarin je mensen laat branden die het niet met je particuliere geloofsopvatting eens is.

    Wie zou er volgens jullie dan naar jullie “eeuwige hel” gaan? Waarom zou God dit willen? En weet je HEEEL zeker dat Jezus dat in Mt 25 bedoeld? Als er maar enige twijfel is (en ik denk dat ik dat hier aantoon) dan is er alle reden om het woord “hel” te herdefiniëren.

  9. Jammer hoor, deze reactie. Ik ben al begonnen in eerdere reacties dat het met grote huiver is dat we over deze dingen moeten spreken.
    Er zijn natuurlijk meerdere plaatsen waar Jezus zelf over de hel spreekt. Ik ga die niet allemaal herhalen, je kent ze zelf ook wel. Het is niet dat ik (of anderen) iemand de hel in willen hebben. Het gaat om wat er staat. Het gaat om de beoordeling van ieders leven. Of ze geloofd hebben. Wat ze gedaan hebben. Zie weer Matth. 25.
    Bijvoorbeeld in Openbaring 20 : 15 staat: ‘Wie niet in het boek van het leven bleek te staan werd in de vuurpoel gegooid.’
    Goed, als je het anders wilt interpreteren, inlezen, het is je goed recht. Maar verwijt mij niet dat het er met zoveel woorden staat.

  10. Mijn grootste probleem met Love Wins, is dat Rob Bell ermee toetreedt tot het rijk der dogmatici. Dogma’s zijn altijd te klein om het Levende Woord in te vangen. Een dogma is altijd goedbedoeld, maar laten we nooit denken de waarheid over God daarmee te kunnen vangen.
    Jezus zegt: alzo lief heeft God de wereld gehad dat Hij zijn eniggeboren Zoon gezonden heeft, opdat een ieder die gelooft, niet verloren ga, maar eeuwig leven hebben zal. Ik ben de Weg, de Waarheid en het Leven. Niemand komt tot de Vader, dan door Mij.

  11. @iPadstor Op jouw vraag: “wie gaat er naar de Hel?” Gelukkig hoef ik daar niet over te oordelen, sterker nog, volgens Jezus woorden: ik mag er niet over oordelen. Uit de Bijbel begrijp ik dat dat in ieder geval de eeuwige bestemming zal zijn van de Satan en zijn demonen. Het laatste oordeel zal daar over gaan.

Zeg iets terug op Vrijspraak

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s