Alles van waarde is weerloos

Een kruisje (ont)siert vandaag mijn Twitter avatar. Een zgn. twibbon. Waarom? Omdat ik instem met de protesten tegen de onevenredig zware bezuinigingen die onze regering nu doorvoert. Ik snap best dat de overheidsfinanciën op orde moeten komen, maar ik vraag me af waarom onderwijs, zorg, kunst en cultuur zulke harde klappen te verwerken moeten krijgen. Ik weet dat dit gemakkelijk scoren is, maar ik zeg het toch: zeg die joint strike fighter maar af – we hebben er geen geld voor (over) en de Russen komen toch niet.

Mars der beschaving

De culturele sector laat van zich horen dit weekend. Wat zouden deze mensen waard zijn als zij zich zonder protest lieten knippen en scheren? En – bleef het maar bij knippen en scheren – het is eerder hakken en breken. Dat levert op korte termijn vast veel geld op, maar is het verstandig voor de toekomst van ons land? Zijn we erbij gebaat dat er een enorme verschraling van het aanbod optreedt, zitten we te wachten op grote aantallen mensen die uit creatieve beroepen, onderwijs en zorg worden weggesaneerd? Welk werk gaan ze hierna dan doen?

De naam Mars der beschaving mag irritatie opwekken. Alsof de schatbewaarders en boekhouders geen beschaving hebben. Een schaaf – die hebben zij in elk geval wel. Maar de kunstensector moet uiteraard van zich laten horen, want alles van waarde is weerloos – wist Lucebert al. De overheid rekent in koele cijfers en spreekt in termen van nut. Maar wat is de waarde van kunst en cultuur? Wat doe je met ons erfgoed – zowel op het gebied van natuur als cultuur?

Tegen de verschraling en verruwing

Het mag inmiddels bij mijn bloglezers bekend zijn dat ik niet een mens voor petities en manifesten ben. Ik deel het ongemak van mensen die niet op barricaden gezien willen worden en alsjeblieft niet mee hoeven te hossen in protestmarsen. Maar ieder mens met een hart voor wat schoon, kwetsbaar, waardevol en onvervangbaar is moet in deze dagen tenminste de mond openen of op het toetsenbord rammelen. Uit liefde voor kunst, uit solidariteit met de mensen die in een bikkelharde bezuinigingsoperatie hun banen in de culturele, onderwijs- of zorgsector kwijtraken. Voor de beschaving, tegen de verschraling en verruwing in onze maatschappij.

In een eerdere blogpost heb ik al gemeld dat ik ook in marktwerking geloof. Een kunstenaar moet ook de eigen broek ophouden. Subsidies zijn soms noodzakelijk, maar voor elk aanbod moet wel een zekere vraag zijn. Ook wil ik best aannemen dat er bezuinigd kan en moet worden – zoals bij de omroep. De informatie op deze website maakt wel duidelijk dat deze bezuinigingen disproportioneel zijn.

Lees ook dit artikel van Carine Crutzen.

8 gedachten over “Alles van waarde is weerloos

  1. Vroeger was kunst misschien vaker beperkt tot een decoratief onderdeel van een bouwkundig object, of iets ‘fraais’ voor aan de muur, overwegend bereikbaar voor uitsluitend de elite. Daar was dan altijd wel geld voor.
    Tegenwoordig is er meer sprake van grootschaligheid, gekoppeld aan een veelzijdig aanbod voor iedereen (versnippering?) en zoeken we meer naar educatieve waarden. Beter natuurlijk, maar blijkbaar onbetaalbaar nu.
    Duidelijk mag zijn, wil je kwaliteit en continuiteit blijvend kunnen garanderen, dan moet je als overheid investeren in goede opleidingen en er zorg voor willen dragen dat de afgestudeerden niet in een bodemloos gat vallen. Laten we zeggen, pottenbakken valt dan af… [sorry paul 🙂 ] Dergelijke strategische afstemmingen zie ik als de grote uitdaging in een vernieuwd kunstbeleid. Dus minder ‘impulsieve’ multi-culti paddestoelensubsidies en meer ‘doordachte’ diepte-investeringen, die ertoe leiden dat Nederland als kunstnatie weer internationaal op de kaart wordt gezet.

    Wat de gezondheidszorg betreft moeten we duidelijk zijn en eindelijk eens wakker worden. De vergrijzing gaat uiteraard voor problemen zorgen, maar in een beschaafd land als Nederland moet een humane en kwalitatief verantwoorde gezongheidszorg bijvend top prioriteit hebben. Dat kost weliswaar geld, maar investeringen in deze sector leveren per definitie ook enorm veel geld op. Als we dat goed doorrekenen en gaan beseffen, dan zullen politici niet schromen hier een ruimhartig beleid op te gaan voeren.
    Er wordt meer en meer geroepen dat de kinderen van behoeftige ouders een steviger aandeel zouden moeten leveren in de zorg. Maar uit onderzoek zou blijken dat dat simpelweg niet gaat gebeuren. En waar het wel gebeurt is het enorm belastend voor de pseudo-zorgverleners, die daardoor zelf met burn-out problemen en erger te kampen krijgen. We moeten dus af van ‘goedkoop’ idealisme en kiezen voor professionaliteit in elke vorm van zorgverlening: vaste teams, betere communicatie, betrokken managers etc. En de PGB moet blijven natuurlijk, maar tikje strenger toepassen mag, meer niet. Er valt volgens mij winst te behalen op het inkomensafhankelijke aspect ervan. Het mag consequent een regeling zijn voor de minder draagkrachtigen. Zo betalen de sterken voor de zwakken. Daar hebben we als samenleving steeds meer moeite mee, dat begrijp ik wel, maar een goed alternatief voor dit praktische principe zie ik niet zo gauw. U wel? Laat maar horen dan….

    1. Dank voor je reactie, Paul. Ik ben niet deskundig op het gebied van zorg, maar ik zie om me heen dat mensen in de knel komen door de overheidsmaatregelen en bezuinigingen. De naam ‘mars der beschaving’ roept weerstanden op van mensen die vinden dat ze nu als ‘onbeschaafd’ worden weggezet, maar ik heb daar geen moeite mee. De beschaving van een land is af te lezen aan de manier waarop met de meest kwetsbare mensen wordt omgesprongen – een fel protest tegen de genadeloze bezuinigingen op de zorg- en onderwijssector is wat mij betreft dus op z’n plaats. Ik zie inderdaad mensen zelf bezwijken onder de zorg voor familieleden – we kunnen niet zomaar dit zware werk afwentelen op mensen die hier niet voor gekwalificeerd zijn – het is in feite een stap terug in ons beschavingsproces.
      Je zegt dat kunst vroeger iets was als ‘verfraaiien’ – daar ben ik het niet mee eens. Natuurlijk, er zijn mensen geweest die een artistieke gave hadden en prachtige dingen hebben nagelaten, maar ik denk juist dat kunst (ook bouwkunst – bijvoorbeeld) veel meer als een normaal ambacht werd gezien en gewaardeerd. En daar hebben we m.i. een probleem bij de kop. Tegenwoordig wordt productiewerk door sommigen als ‘echt werk’ gezien, terwijl mensen in de dienstverlenende of kunstensector het etiket ‘zakkenvullers’ en ‘subsidieslurpers’ opgeplakt krijgen. Ik heb gisteren iemand uit mijn Twitter TL geweerd omdat ik dit soort grofheid niet meer kan verdragen. Er spreekt een gebrek aan waardering uit voor mensen die een bijzonder talent hebben en die de samenleving mooier, interessanter en vriendelijker kunnen maken. Het handwerk is steeds meer overgenomen door machines, we zouden juist andere soorten van arbeid moeten gaan waarderen en benoemen als werk.
      Ik reageer nu even op jou, maar niet tegen jou. Mijn gedachten liggen in het verlengde van wat jij zegt. Misschien zijn er nog anderen die een duit in het zakje willen doen?

      1. Maar zo bedoelde ik het ook paul, met name het decoratieve in de bouwkunst, wat altijd anbachtswerk zal zijn geweest, was vaker een intrinsiek- en/of functioneel onderdeel van het geheel. Maar goed, de collegestof is bij mij wat weggezakt hoor.
        Wist je overigens dat de gemeente Utrecht meerdere muurschilderingen heeft laten doen door een Nederlandse kunstschilder die al jaren in Italië woont? Een heuse ambachtsman kan ik je vertellen. Dat is voor de goede man overigens geen vetpot, maar hij draagt als individueel kunstanaar zo wel bij aan iets moois voor in die oude stad. Misschien een leuke tip voor je fotografie. Spoorzoeken in Utrecht. 🙂
        Tja, en toen kwam het productiewerk, dat kun je beter sturen, maar van meet af aan was daar de behoefte om die vervolgens te automatiseren. Daar heb ik in mijn werk helaas ook mee te maken. Miljoenen worden er besteed aan outsourcingsprojecten naar India. Hopelijk niet om ons straks met vervroegd pensioen te sturen. Mijn werkgerelateerd vooruitzicht is naar de mens gesproken straks de bedelstaf. Alleen de termijn waarop is onduidelijk. Laten we hopen op een ‘sociaal’ wonder.

  2. Laat ik nou altijd gedacht hebben dat we de strijd tegen drugs aangingen met Joint Strike Fighters?
    Nee de Russen komen niet, tenminste alleen in heel kleine groepjes.
    De Belgen zullen ons vast ook niet in de rug aanvallen nu we het akkoord over het laten vollopen van land anders willen invullen.
    Heel vaak hebben wij een soortgelijke mening, maar deze maal ben ik het niet zo eens met je. Ik geloof niet in marktwerking in nutsvoorzieningen als zorg, openbaar vervoer en energie. dan kunnen we het water ook wel aanbesteden, of doe eens gek: het bestuur van gemeenten, provincies en land. Ik vermoed dat Polen of Bulgaren voor een veel lager bedrag ons willen vertegenwoordigen.
    Kunst is geen nutsvoorziening. Als een schilder of beeldhouwer die zijn werk niet aan de straatstenen kwijt kan, moet het rijk dan zijn werk opkopen en in een kelder neerzetten? Laten ze het dan tenminste verkopen.
    Moeten degenen die een opera- of balletvoorstelling bezoeken, met € 20 of 30,= gesteund worden?

    1. Hoi Derk, als je mijn eerdere stuk over kunst gelezen hebt (ik heb een link in bovenstaande blogpost staan) dan zie je dat ik in principe voor marktwerking ben omdat mensen wel rekening moeten houden met de behoefte aan producten – óók aan creatieve en artistieke producten. Maar je mag niet alles totaal overgeven aan de grillen van de markt, we hebben de laatste jaren zelf geconstateerd hoe grillig de bewegingen daar kunnen zijn en wat de gevolgen zijn als het door winst geregeerde kaartenhuis instort. Ik ben ook geen voorstander van de volledige privatisering van nutsbedrijven, gezondheidszorg, openbaar vervoer en onderwijs. We zijn bezig met het afbreken van onze welvaartsstaat. Voorzieningen die voor ons allemaal van belang zijn, zouden door de overheid via belastingen geboden moeten worden – dat kan op een efficiënte manier als de regering bereid is om de wildgroei aan adviesbureaus en consultants aan te pakken – zij maken de overheidsdiensten juist extreem duur. Er is wel iets mis met de arbeidsmoraal in ons land – overal worden externe deskundigen voor aangetrokken en dat bewijst m.i. dat mensen onzeker zijn over hun eigen capaciteiten en/of niet bereid zijn zelf verantwoordelijkheid te dragen.
      Nog even over je laatste woorden: vrijwel niemand verlangt terug naar de oude BKR. Ook voor kunstenaars is het niet bevredigend als je werk in een magazijn wordt opgeslagen. Er zullen vast luie artiesten geweest zijn die dat prima vonden, maar een echte kunstenaar wil ook erkenning en waardering voor zijn/haar werk. Bepaalde ‘elitaire’ kunstuitvoeringen kunnen mogelijk duurder gemaakt worden via de toegangskaarten, maar ik denk dat je moet bedenken dat niet de kopers van de kaarten, maar de uitvoerende artiesten gesteund worden. Er is ook wat voor te zeggen dat je door het relatief laag houden van entreeprijzen deze uitvoerende kunsten bereikbaarder en toegankelijker maakt. Maar de overheid kan mensen niet dwingen om van kwalitatief hoogwaardige kunst te gaan genieten – we bepalen zelf waar we naar willen kijken en kennelijk geven veel mensen dan meer om plat amusement dan om echte kunst.

  3. Op radio 1 heeft Prem een informatief programma: http://premtime.ntr.nl/ Afgelopen week ging het over ‘toestanden’ in A-dam verzorgingstehuizen. Beluisterd toen ikzelf in het VU-ziekenhuis lag. De dag na mijn operatie. Dan heb je er tijd voor. 🙂 De Prembus stond toen in Gein; daar heb ik tot voor zes jaar geleden zelf gewoond. Zag net dat de uitzending daarna over de PGB ging. Die wil ik ook nog horen. Het zijn steengoeie interviews.

  4. Hoi,

    Nog nooit heb ik subsidie aangevraagd.Nog nooit heb ik op tijd mijn salaris gekregen in de muziekwereld. Soms moest ik wel 6 maanden wachten tot er een klein gage werd overgemaakt.En nog ging ik bellen. Is het al overgemaakt? Dan zeiden ze ja maar bedoelden eigenlijk nee. Bedelen om mijn centen moest ik. Maar wel morgen op het podium zitten! Liegende orkestdirecteuren. En een overhead waar je U tegen zegt. Er mag bezuinigd worden. Op overhead. En niet alleen in de Kunst. Ook de zorg en het onderwijs graait als het op management aankomt. De musici zijn de lul in deze. Ik moest noodgedwongen ander werk creeeren voor mijzelf. Dat heb ik ook gedaan. Met alle liefde. En dat doe ik nu weer. Met alle liefde. We gaan weer het avontuur aan. Met niks. En hopenlijk naar een betere toekomst. Maar ik kan als rechtschapen musicus zeggen dat ik mijn eigen broek aan het ophouden ben. Zonder subsidie. Al mijn hele leven.

  5. Ohja. En hierbij bent U allen uitgenodigd op mijn volgende http://www.muziekinontwikkeling.nl concert op zondag 10 Juli om 11u in de oude Cinema Palace bioscoop in de Grote Houtstraat in Haarlem. GRATIS entree! Want klassieke muziek moet toegankelijk blijven voor iedereen!
    (sorry Paul…beetje opstandig van alles, haha! Beetje sluikreclame mag wel toch???)

Zeg iets terug op Vrijspraak

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s