In Memoriam John Stott (27.04.1921-27.07.2011) Een bescheiden, imposante geloofsheld

Naast Jezus houd ik er geen idolen op na. Maar er zijn wel mensen die ik bewonder en hoogacht. Denk aan St Bono van de heilige U2-beweging, maar ook aan oudere helden als Henri Nouwen, Corrie ten Boom en Anne van der Bijl – om maar eens met wat namen te strooien. In de rij van geloofshelden die ik zeer respecteer staat John Stott op dezelfde hoogte als C.S. Lewis. John Stott heeft gisteren dit aardse leven ingeruild voor een eindeloos veel beter bestaan, maar hier zullen we hem niet vergeten dankzij de enorme geestelijke erfenis die hij heeft nagelaten.

Geen hagiografie

Lees zelf maar wat meer over John Stott – ik ga hier geen hagiografie van maken – maar ik kan op dit blog niet zomaar voorbijgaan aan het overlijden van deze grote man. Daarom een tweevoudig eerbetoon: 1) als lezer / christelijk individu en 2) als uitgever werkzaam bij een christelijke uitgeverij. Voor mij is dat een onderscheid en geen scheiding, maar het is goed te weten wie er hier op dit blog aan het woord is. Als individu wil ik mijn persoonlijke herinnering aan John Stott doorgeven, als uitgever deel ik graag een stuk uit zijn boek De Levende Kerk met jullie. Ik mocht een paar boeken van Stott uitgeven, waaronder zijn prachtige bijbels dagboek, maar mijn collega uitgever bij Novapres verdient meer krediet voor zijn Nederlandse uitgaven van deze Anglicaanse theoloog. Ik noem Het kruis van Christus en De christen als tijdgenoot en beveel deze boeken van harte bij jullie aan. Als je niet terugschrikt voor stevige geestelijke kost uit puur christelijke bron: lees John Stott, mensen!

Persoonlijke herinneringen

Stel je er niet teveel van voor, ik heb John Stott nooit persoonlijk de hand gegeven, ik heb geen woord met hem gewisseld. Ik ben wel een paar keer in ‘zijn’ Londense kerk geweest (All Souls, Langham Place) en ik heb – voor ik zelf als christelijk uitgever ging werken – een boekpresentatie van Novapres meegemaakt in het Congrescentrum van de Rai in Amsterdam. Dat was ter gelegenheid van de publicatie van Het kruis van Christus.

Ik ging samen met een vriend naar deze bijeenkomst, gewapend met pen en blocnote. Ik verwachtte diep geestelijk spitwerk en stelde me in op stevige bijbelstudie en een indringende preek. Op het podium stond een minzame, grijze man – de vleesgeworden vriendelijkheid – and every inch a gentleman. Hij had zich duidelijk voorgenomen om die dag – zoals Paulus dat ooit formuleerde – ‘geen andere kennis te brengen dan die over Jezus Christus – de gekruisigde’ (1 Kor. 2:2) De boodschap die Stott bracht was letterlijk cruciaal – hij beperkte zich tot de kern van het evangelie, het verlossende werk van Jezus aan het kruis. Mensen probeerden hem over allerlei andere onderwerpen een mening te ontlokken (ik kan mij herinneren dat iemand van hem wilde weten hoe hij over kinder- en volwassendoop dacht; Stott’s antwoord in vraagvorm vergeet ik nooit meer: ‘So you want to know how much water we must use?’). Een andere dame vroeg of Jezus ook gebroken harten kon helen. Wat een sneue vraag, dacht ik in mijn hoogmoed… Daar komt John Stott vandaag toch niet voor om antwoorden te geven op dit soort pastorale, persoonlijke kwesties?! Stott bleef rustig en liefdevol en legde uit dat het helen van gebroken harten Gods specialiteit is. Uit het hoofd citeerde hij Psalm 147:3 ‘Hij geneest wie gebroken zijn en verzorgt hun diepe wonden.’ Ik schaam me nog steeds voor mijn arrogante houding en als ik die dag iets geleerd heb, dan is het een les in bescheidenheid, wijsheid en nederigheid. Dat is niet niks, vrienden.

Issues Facing Christians Today

Mijn eerste kennismaking met John Stott in boekvorm was Issues Facing Christians Today – later geupdate en ook in het Nederlands verschenen onder de titel Uitdagingen van deze tijd in bijbels perspectief. Voor het eerst las ik uitgebreide, bijbelse antwoorden op de vragen die mij en mijn tijdgenoten inderdaad bezighielden. Denk aan gerechtigheid, milieu, oorlog en vrede en vragen op het gebied van micro en macro-ethiek. In alle gevallen komt Stott met genuanceerde, weldoordachte christelijke standpunten – waarvan er een aantal echt counter cultural zijn. Ik bewonder hem om zijn geloof, zijn intellect en zijn moed en dit boek is nog steeds zeer de moeite van het bestuderen waard voor actieve christenen die met beide benen in de samenleving staan.

En dan nu, na deze persoonlijke gedachten, een mooi citaat uit John Stott’s vijftigste (!) boek – door ons uitgegeven – De Levende Kerk. Dit boek laat zien dat Stott ook op hoge leeftijd helemaal van Christus en helemaal bij de tijd was. Ik las een mooie in memoriam tweet met deze wens: ‘May he rest in peace and rise in glory’ – daar sluit ik me graag bij aan!

Citaat uit ‘DE LEVENDE KERK’ (tekst overgenomen met toestemming van de uitgever…)

Sommige kerken zorgen voor een overvol programma aan kerkelijke activiteiten. Elke avond van de week is er wel iets te doen. Op maandagavond vergaderen de commissies en op dinsdagavond komen de huiskringen bijeen. Op woensdagavond is er de bijbelstudie en op donderdagavond de bidstond. Zelfs op vrijdag- en zaterdagavond zijn er nuttige bezigheden waar mensen hun tijd en energie aan kunnen besteden. Zulke kerken wekken de indruk dat zij hun leden ervan willen weerhouden het verkeerde pad op te gaan! Zo hebben gemeenteleden de tijd noch de gelegenheid om verkeerde dingen te doen, omdat zij de hele week druk bezig zijn met gemeentezaken!

Maar een dergelijk overvol kerkelijk programma, hoe bewonderenswaardig het op het eerste gezicht ook mag lijken, kent ook mindere kanten en zelfs gevaren. Om te beginnen is het funest voor het christelijke gezinsleven. Huwelijken lopen op de klippen en gezinnen leven langs elkaar heen omdat vader en/of moeder zelden thuis is. Het zorgt er ook voor dat gemeenteleden geen tijd meer hebben om zich in te zetten voor de plaatselijke gemeenschap omdat ze te druk zijn met de plaatselijke kerk. Hierbij wordt dus een belangrijk deel van de kerkelijke identiteit vergeten, namelijk haar bestaan ‘in de wereld.’ Zoals de Amerikaanse methodistische bisschop Richard Wilke al zei: ‘Onze structuur is een doel op zichzelf geworden, het is niet langer een middel om de wereld te redden.’ In die zin is het een ketterse structuur.
Ik vraag me wel eens af (hoewel ik nu enigszins overdrijf om hier een punt te maken) of het voor gemeenteleden niet veel beter zou zijn om alleen op zondag bijeen te komen (voor de eredienst, voor onderling contact en om onderwijs te volgen) en dus niet meer door de week. Zo zouden we op zondag bij elkaar kunnen komen en door de week kunnen ‘uitvliegen.’ We kunnen dan in Christus’ naam samenkomen om Hem te vereren en in Christus’ naam uitgaan om het Evangelie uit te dragen. Als we het ritme van zondag-werkdagen, samenkomen-uitgaan, komen-gaan en aanbidding-uitdragen zouden aanhouden, zou de kerk haar heilige wereldsheid tonen en de structuur zou aansluiten bij de dubbele identiteit van de kerk.

4 gedachten over “In Memoriam John Stott (27.04.1921-27.07.2011) Een bescheiden, imposante geloofsheld

  1. Leuk stuk Paul. Ik zal (veel) minder gelezen hebben van John Stott dan jij, maar bewust én onbewust is John Stott toch wel een soort van ijkpunt van bijbels geloven voor mij. Toevallig was ik toen ook in Amsterdam aanwezig. Ik stelde hem daar één van de laatste vragen. Weet je die ook nog? 🙂 Zijn antwoord kan ik me slechts half herinneren, maar dat is genoeg. Als Stott wat zei, dan was het niet de goede verstaander die de credits kreeg, maar de spreker, want wat hij ons antwoordde blonk inderdaad uit in wijsheid en gezag.
    Ik heb in de jaren tachtig in All Souls een dienst bijgewoond. Een soort van morele ‘tribute’ tijdens één van mijn vakanties. Ik vond de dienst indrukwekkend, maar het geheel ook een tikje elitair (toen al). Westminster Chapel bezocht ik ook. Voormalig standplaats van D.Martyn Lloyd-Jones. Zijn boek ‘Studies in the Sermon on the Mount’, kreeg ik destijds als cadeautje bij OM. Jammer dat er tussen die twee een scheiding der geesten was. David Watson memoreerde daarover in zijn boek, maar dat heb ik jammer genoeg niet meer. Ach al die boeken ook. Wat denk je, zullen er boeken in de hemel zijn? Als het een beetje meezit in ieder geval de boeken van John Stott, want ik zal ze hier op aarde waarschijnlijk niet alle vijftig lezen. Misschien moest ik maar eens een John Stott leeskring oprichten?!

Zeg iets terug op Vrijspraak

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s