Twitteren in de kerk. Mag dat? Gastblog Harold Prost

Zondagochtend zag ik wat tweets voorbij komen over samenzang en collecte. Harold Prost liet zijn volgers weten wat er zoal gebeurde tijdens de kerkdienst waarbij hij aanwezig was. Als ik mijn iPone tevoorschijn haal in de kerk (om een bijbeltekst op te zoeken, een notitie te maken) krijg ik daar al gauw een plagerige opmerking over. Voor mij is die telefoon gewoon heel erg handig – je neemt wat op, je maakt notities en je checkt even een tekst. Niets mis mee – al zorg ik er wel voor dat ik niemand aanstoot geef en dat de telefoon niet mijn aandacht afleidt van wat er verkondigd en gezongen wordt. Ik wilde wel eens weten hoe Harold hier over dacht en vroeg hem om zijn gedachten met ons te delen in de vorm van een gastblog. Heb je even? Hier komt ie. 

U wilt hier oversteken. Mag dat?

Wie kent die vraag niet? Als je al geen rijbewijs hebt, dan ben je er al wel eentje aan het halen en in het ‘slechtste’ geval ben je nog niet oud genoeg of is het voor jou onmogelijk om het überhaupt te proberen. De meeste lezers zullen zich echter zo’n soort vraag herinneren. “Mag dat?” Het woord mag slaat dan op de bevinding of iets voor de wet verboden of toegestaan is. Het gaat over regels. Regels die bedacht zijn om doorstroming van het verkeer te bevorderen en ongelukken te voorkomen. Iedereen hoort die regel te kennen en na te leven, anders staat daar een boete op.

Twitteren in de kerk

Als het om twitteren in de kerk gaat dan kun je eigenlijk niet spreken over ‘mogen’. Mag je twitteren tijdens de dienst? Het komt meer neer op de vraag of het verstandig is. Per persoon kun je vinden of iets ‘mag’, maar als kerk heeft het nogal wat consequenties als je zulke dingen gaat verbieden of officieel toestaan. Mag je dan ook wel of niet meeschrijven, en in welke zin is dat dan anders dan meetwitteren? Mag je dan wel bladeren in je Bijbel naar hoofdstukken die niet direct iets van doen hebben met het onderwerp van de preek? Mag je de landkaartjes voor- en achterin de Bijbel bestuderen? Mag je gebruik maken van een tablet-pc, zoals een iPad, tijdens de dienst?

Lampen tellen

Mag een tiener wel de lampen aan het plafond tellen of schuin op zijn of haar stoel zitten? Mogen ze, om de tijd wat te doden, tekeningen maken in schrijfblokjes die pa en ma meegenomen hebben om ze zoet te houden? Is het toegestaan dat ze met hun smartphone zitten te spelen, zolang ze maar met de ouders mee gaan naar de kerk en mogelijk per ‘ongeluk’ toch delen van de preek op die manier op kunnen pakken? Kun je wel zoiets als ‘mogen’ toepassen op hoe iemand zich dient te gedragen in een kerkdienst?

Door mijn persoonlijke ervaringen met-, en reacties op mijn twitteractiviteiten tijdens de dienst, en dan met name de preek, kan ik stellen dat het geen probleem hoeft te zijn als je zoiets als twitter zou gaan toestaan in de kerk. Uiteindelijk zou men er zelfs een taak van kunnen maken. Gekscherend twitterde iemand de term ‘twiaken’ al eens door, toen het er over ging.

Samenvattingen

Persoonlijk heb ik er al een gewoonte van gemaakt om samenvattingen door te twitteren, van preken die ik op dat moment hoor. Mijn Twitter- en Facebookaccounts zijn aan elkaar gekoppeld en zo zijn er heel wat mensen die online de samenvatting mee kunnen lezen. De preektweets zijn dan verbonden door een hashtag, bestaande uit de naam van de kerk (dus niet de kerkelijke richting!) en de plaats waarin deze zich bevindt (bijvoorbeeld #bethelhgv voor Baptisten Gemeente Beth-El te Hoogeveen). Hyves heb ik er trouwens weer afgekoppeld zodat ik wat gerichter WieWatWaar-berichten kan plaatsen. Blijkbaar is de Hyvesgebruiker een andere gebruiker dan de Facebook- of Twittergebruiker.

Vaste lezers van de preektweets

Dat dit ook gebeurt – en gewaardeerd wordt – heb ik al op veel verschillende manieren mogen ontdekken. Een ‘like’ op Facebook, een reply tijdens, of soms zelfs net voor de preek, maar ook mensen die ik zo in het dagelijks leven tegenkom en die dan ineens onthullen dat zij min of meer vaste lezers zijn van de preektweets.

Het zijn per dienst zo’n 8 tot 12 twitterberichten, afhankelijk van de inhoud van de preek en de mogelijkheid tot samenvatten van het verhaal. Ook houd ik in mijn achterhoofd dat niet alles voor iedereen even interessant is. Er komen vast soms zaken voorbij die heel specifiek voor dat moment of een bepaalde situatie in de gemeente bedoeld zijn, welke ik dan ook achterwege laat. Huishoudelijke mededelingen of hele specifieke berichten over zieken of geboorten in de gemeente doe ik nauwelijks of heel algemeen. Het is alweer anders wanneer er iemand vanaf een officieel kerk-twitteraccount berichten doorgeeft aan de achterban of de buitenstaander dan wanneer ik als persoon mijn volgerskring van mijn observaties op de hoogte stel.

Multimediaplekken

Aangezien de gemeente(n) waar ik kom vaak nog maar weinig geïnformeerd zijn over deze mogelijkheid van externe communicatie, zoek ik het liefst een plaats in de kerkzaal waar ik niet zo in het oog spring. Mijn mobiele telefoon is ook niet zo enorm dat ik er een hele bijzaal mee verlicht dus op die manier denk ik dat het net zo opvallend is als wanneer ik een Donald Duck pocketstripboekje aan het lezen zou zijn.

Ik zie het er in de toekomst zeker nog wel van komen dat er kerken zijn die, net als er her-en-der multimediaplekken in de kerkzalen te vinden zijn, er ook plaatsen beschikbaar komen voor deze sociale media-taak. Op een netbook of tablet zou ik namelijk beter en handiger tweets kunnen maken, compleet met links naar bijvoorbeeld een online Bijbel, of een pagina met achtergrondinfo over het zojuist besproken zendingsproject.

Voor wie doe ik dit?

Voor gelovige mensen en gemeenteleden. Ik heb ontdekt dat het voor sommigen teveel kan zijn een hele preek te volgen op DVD of via een streaming kerk-tv-connectie. Daarnaast zijn het incidentele thuisblijvers die positief reageren of soms zelfs volgers die na hun eigen dienst ook nog eens de tweetpreek nalezen voor extra geestelijk voedsel. De tweets zijn goed behapbaar door het simpele feit dat er maar 140 tekens per keer gebruikt mogen worden. Ook weet ik van tweeps die de tweets lezen terwijl ze bijvoorbeeld een radio-uitzending volgen. Handig, want “wat was de tekst ook alweer” of wellicht zijn zo de uitspraken op de radio beter te plaatsen in het hele plaatje, terug te lezen via de tweets.

Voor buitenstaanders. Iedereen op Twitter heeft zowel gelovige als ongelovige volgers en zo kan een (re)tweet een mooi effect opleveren al zal dat maar moeilijk meetbaar zijn. Maar is het effect van een straatevangelisatieactie meetbaar? Of een gesprek tijdens een verjaardagsfeest?

Ik doe dit ook voor mezelf. Ik heb ontdekt dat een preek me veel beter bij blijft als ik op deze manier het verhaal probeer te volgen of de Bijbeltekst moet doortwitteren (die ik ook een beetje samenvat en dus ook weer beter ga onthouden). Thuisgekomen kan ik, als alles dan toch allemaal een beetje teveel op de achtergrond is geschoven door gesprekken na de dienst, mijn eigen timeline weer terugpakken en kijken hoe het verhaal in grote lijnen ook alweer was.

Veelgestelde vragen

Er zijn vragen die ik vaak hoor en die prima te beantwoorden zijn zoals:

Waarom moet dit perse tijdens de dienst?
Dat moet niet perse. Ik doe dat omdat ik denk dat ik het anders teveel ga zitten herkauwen. Dan komt er weer meer mijn eigen interpretatie uit dan hoe het vanaf de preekstoel gezegd of bedoeld is. Ook ervaar ik meer drive als ik het dan ter plekke doe, dan wanneer ik het opschrijf en er na afloop een verhaal van probeer te maken.

Ben je niet gauw afgeleid door wat zo’n mobiel allemaal kan?
Met die andere mogelijkheden moet je je op zo’n moment niet bezighouden. Dat is de verantwoordelijkheid van het gemeentelid, niet van de gemeente. Nogmaals: het is niet mogen maar kunnen. Dat brengt een persoonlijke verantwoordelijkheid met zich mee waar hooguit de ouders (als we het over een tiener hebben) iets aan kunnen doen – naar mijn bescheiden mening.

Zijn anderen niet gauw door jou afgeleid?
Geen idee. Voor zover ik het nu al gedaan heb, laten we zeggen, een flink aantal maanden, is er nog niemand naar mij toe gekomen met een klacht. Ook niet in andere gemeenten waar ik als gast was. Alleen online waren er een tweetal critici die het timelinevervuiling vonden 😉 Blijkbaar waren mijn veelvuldige vakantietweets minder een steen des aanstoots dan een tiental preektweets op een zondagochtend. Bovendien zou men dan verwachten dat er een flinke dip in het volgersaantal zou volgen, na een aantal preektweets, soms zelfs twee per zondag. Niets is minder waar. Bovendien is twitter geen wedstrijd voor volgersaantallen maar een contact-medium in mijn beleving.

Wat als je ter plekke reacties krijgt?
Wat als je die krijgt van je buurman of buurvrouw? Dan ga je ook niet een heel uitvoerig gesprek houden dus waarom met je online contacten wel? Sociale media werkt zo, dat de reagerende deelnemer niet per direct antwoord van je verwacht. Voel je daarom niet opgejaagd.

Ik hoop op net zoveel navolging als destijds de boekdruk, het bord met de Bijbelteksten en gezangen, de beamer, de folders, de gesprekken tijdens de koffie en de preekopnames gehad hebben. Allemaal tot zegen van die eredienst!

Dank je, Harold. Natuurlijk heb ik er een mening over (ik heb immers vrijwel overal een mening over…) maar ik ben vooral nieuwsgierig naar de mening van mijn bloglezers. Laat gerust van je horen!

25 gedachten over “Twitteren in de kerk. Mag dat? Gastblog Harold Prost

  1. Geweldig dit! En wat ik dan weer bijzonder (Ja Harold: Bzzzonder) vind is dat ik me op ’t blog van Paul Abspoel bevind die ik ken via Compassion en dan weer een ‘kennis van Twitter’ tegenkom in een gastblog. Wauw.

    Enne… laat maar komen die kerktweets. Als ik er geen zin in heb, dan sla ik ze toch over? En je kunt zelf heel goed bepalen of het je wel of niet afleidt in de dienst. Ik heb liever dat je twittert dan in slaap sukkelt. Man… er heeft er zelfs eentje naast me lopen snurken die ik dan even aan moest tikken omdat ik plaatsvervangende schaamte had tegenover een aantal ‘gasten’ een paar stoelen verderop. Zo’n persoon kan beter thuisblijven en tijdens een wakker moment de kerktweets te lezen :-). Maar goed… dat is weer een heel andere blog…

    Veel Twitter-plezier zou ik zeggen!

    Groeten,
    Wendy

  2. Dit zijn volgens mij kinderziektes. Over enkele jaren of maanden doet iedereen ‘t. We moeten juist innoveren en met de nieuwe communicatiemiddelen meegaan, want als we dit niet doen, loopt de kerk leeg.
    Ik maak ook gebruik van iPad om aantekeningen te maken en de bijbel online. Tweets nog niet, maar je hebt me op een idee gebracht.
    Bedankt en tot tot tweets!

  3. Mooie blog. Ikzelf gebruik bible 1 app in kerk en neem preek op. Bij koffiedrinken moet ik soms uitleggen wat ik doe onder de dienst met mijn iphone. Zelf ben ik van mening dat alles wat ter ondersteuning is van wat er in de dienst gebeurt mag. Mits je niet de focus op het gebruik van media boven alles gaat en anderen afleidt van de dienst. Focussen op God kan in alle aspecten:)
    Met Twitter ben ikzelf wat voorzichtiger, ik ben bang dat ik de verleiding 😉 van gelijk terugreageren niet kan weerstaan…..

  4. Ik heb ooit één keer getwitterd tijdens de kerkdienst. Geen goed plan. De moeder, de lover en alle oude dames achter me waren hevig verontwaardigd. Hevig! Maar ik moet zeggen, ik ben de laatste tijd niet echt meer in de kerk geweest dus ik heb ook niet heel veel mogelijkheden gehad 🙂

  5. Mooi Harold, je passie voor deze ‘innovatie’ en de heldere manier waarop je het wat, hoe en waarom uitlegt.

    Er zullen bij dit soort (kerk)zaken altijd voor- en tegenstanders zijn. Ik hoop dat je de meerwaarde steeds zichtbaar kunt blijven maken.

    Waar ik wel benieuwd naar ben: levert het binnen je gemeente ook discussie/gespreksstof/enthousiasme op? Ik doel dan vooral op je opmerking (quote:) “Aangezien de gemeente(n) waar ik kom vaak nog maar weinig geïnformeerd zijn over deze mogelijkheid van externe communicatie”.

    In het verlengde daarvan:
    Doe je dit ‘als individu’ (Harold the lone ranger ;-)), of wordt dit breder gedragen in de gemeente?

    Keep up the good work!

    1. Dank je voor je reactie 🙂

      Nou, er is nog geen discussie omdat het nog niet echt bekend is, en die het wèl weten zitten vaak zelf op twitter waardoor men al snel de voordelen er van inziet.

      Over het draagvlak in de gemeente: er is al wat over gesproken en het gevoel is goed. Ik denk dat we op den duur hier meer mee kunnen gaan doen. Ik denk dan even aan een officieel kerk-twitter-account, meetwitteren met de diensten, zeker bij gastendiensten zoals jeugddiensten waarin de preek vaak toegankelijk en uitnodigend is.

  6. Goede zaak. Ik heb tijdens de kerkdienst soms ook in m’n Bijbel of agenda
    enkele tweetblaadjes (snippertjes papier) en noteer wat mij treft of opvalt. Wat anderen hiervan vinden? Bij het zingen staan soms mensen ook spontaan op… Of de spreker het twitteren ook apprecieert. Dat hangt van
    de ruime opvatting over communicatie af.

    1. Bedankt voor de reactie 🙂 Tsja, de spreker weet het vaak niet eens. Misschien achteraf. Ik vind het dan ook belangrijk om niet teveel te interpreteren maar er een duidelijk verhaal van te maken wat klopt met wat er gezegd is.

      Ik kan me zo voorstellen dat het voor een ds. of kerk op een gegeven moment beter is de preek eigenlijk van te voren al samen te vatten, zodat er via een officieel kerk-account, zonder enige interpretatie, een preektweet-reeks geplaatst kan worden.

  7. Wij houden er van.
    Probeer in je gemeente de acceptatie voor sociale media groter te maken, door met je kerkgemeente actief te zijn op internet en sociale media.
    Er zijn er altijd wel een paar gemeenteleden die actief zijn, laat hen die kar trekken. Je bereikt sneller een groter resultaat met meerdere mensen.
    Houd eens een twitter- of sms-dienst (korte teksten, kan offline) of echt twitteren met de jeugdkerk bijvoorbeeld voorbeden.
    Door links te plaatsen in kerkblad, e-mails en website, QR-codes ed. Gemeenteleden zijn nieuwsgierig en gaan vragen stellen. Dan komt het vanzelf.
    Harold is een pionier, fijn.

    1. Pionier 🙂 Ja, zo voelt het wel soms. Ik denk wel vaak van: gewoon doen. Dan mer je vanzelf wel of het iets is. Dit lijkt wel iets te zijn. Toch ben ik ook van het evalueren, zitten er teveel onoplosbare haken en ogen aan: energie in beter werkende middelen steken.

  8. Mijn mening: ik ben het met Harold eens en vind dat het gewoon moet kunnen. Een kerkdienst is echter niet een ‘gewone samenkomst’ – er is wel extra eerbied gevraagd. Ook wil ik anderen geen aanstoot geven – maar daar zeg ik dan direct bij dat het in dat geval m.i. wel het probleem van die ander is waar ik rekening mee wil houden uit respect en beleefdheid. Er is ook nog een verschil tussen een tweet tijdens de voordienst of 1-3 maal tijdens de preek – of tijdens plechtige / eerbiedige momenten waarop het echt ongepast zou zijn. Maar dat voelt iedereen hopelijk zelf wel aan. Mensen moeten gewoon wennen aan nieuwe (mobiele) media. Ik zie inderdaad ook mooie kansen om je enthousiasme / beleving te delen met anderen. Opvallend dat ik hier nog weinig weerstand aantref. Op Twitter kreeg ik toch ook wel een reactie van iemand die – als ik hem goed begreep – het echt ‘niet vond kunnen’. En wat is de volgende stap: zelf filmen met je iPhone en online zetten? Ik maak wel eens stiekem een audio-opname van een mooi lied, maar dat moet geheim blijven.

    1. Zal niets doorvertellen 😉

      Het zal voorlopig nog wel een, per kerk verschillende, zoektocht zijn van de manier waarop dit werk een plaats kan krijgen binnen het kerkgebeuren vermoedelijk.

      Ik ben benieuwd!

  9. Dit blog heb ik doorgestuurd naar ‘onze communicatie-man’ in mijn kerk. Op de website van onze kerk kan je ook twitterberichten zien, maar de input is op dit moment nog wel heel magertjes. Als er iemand is die voor, tijdens of na de dienst wat korte berichtjes over de preek kan twitteren, lijkt me dat echt super.
    Stiekeme filmpjes met de iPhone vind ik weer een lastiger verhaal. Zit ik misschien schuin voor je en ziet de hele wereld me gapen of in m’n neus peuteren :0S.

  10. Ik vraag me weleens af waarom de preek of de dienst zelf niet meer interactief zijn. Ik zie mensen om me heen, bezig met een schermpje en met de mensen buiten de kerkmuren. Waarom staan er geen microfoons in de kerk en waarom roepen we niet een spontaan Amen of Halleluja. Of boeh voor mijn part.
    Het zou zo geweldig zijn om met de groep mensen waarmee je in dat gebouw zit, de dienst te beleven, écht beleven ipv ieder voor zich bezig met dat schermpje.

    1. Denk dat de dienst in NL vrij veel iets is als een heilig moment met zoveel mogelijk aandacht voor God. De cultuur bepaald vervolgens hoe de gemeenschap daar over het algemeen mee om gaat.

      Dat zal in landen als Kenia of Ghana heel anders zijn vermoed ik.

      Toch zag ik in de dienst die in de blog (als plaatje) is ingevoegd veel meer activiteit in en rondom de dienst! Bijzonder!

      Ik begrijp alleen niet wat dat precies met ‘dat schermpje’ te maken heeft. Ik denk, denk ik, meer in en-en. Iets weglaten van deze dingen is sowieso jammer 🙂

      Zoveel schermpjes zijn er nog niet te zien in NL hoor 🙂

  11. Nog niet zoveel schermpjes te zien? Dat hangt er vanaf in wat voor gemeente je zit. In de gemeente waar ik kerk, zie ik echt veel schermpjes, meestal om bijbelgedeeltes op te zoeken, maar ondertussen glijdt er ook gauw facebook en twitter langs.
    Moet ik zeggen dat ik niet in een tradtionele kerk zit hoor:)

    Over weerstand gesproken: ook dat ben ik zeker wel tegen gekomen.

  12. De kerk is voor mij ontmoetingsplaats met God. God daalt af tot het niveau van mensen, in onze eigen wereld. In de kerk verzamelen mensen zich om te horen wat er echt toe doet in het leven. Voor mij is dat zo belangrijk dat ik het wil delen.
    Twitteren tijdens de dienst gaat mij te ver, technologisch gezien (geen smartphone) en moreel gezien (zou mij zelf teveel afleiden). Ik verzamel mijn kerktweets als aantekeningen op papier en filter na de dienst wat ik op Twitter zet.
    Ik voel me vrij om te zeggen wat ik oppik en doorgeef, dat zegt net zoveel over mij als hoe ik me door de week voel of wat ik op TV zie. Ik gebruik #kerktweet om aan te geven dat het volgende uit een kerk komt. Men kan kiezen het te lezen of over te slaan.
    Ik krijg bijna nooit reacties (inhoudelijk) op kerktweets. Maar ik ga stug door, doorgeven om te leven.

Zeg iets terug op Vrijspraak

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s