De schaduw bewijst het licht

Wat vluchtig knip- en plakwerk met details van foto’s die ik recent gemaakt heb – klik erop voor een vergroting en kijk eens goed… De woorden van Jan (zie comment op mijn vorige blog) houden me bezig. Hoe kan het dat we naar dezelfde werkelijkheid kijken en zulke tegengestelde conclusies trekken? Ik zie het licht en de schoonheid en probeer er iets van te vangen in woorden en beelden. Ik ben onverbeterlijk gelovig – ik geef het toe. Voor mij is het niet mogelijk om naar schoonheid te kijken zonder een stille vorm van aanbidding. Niet dat ik op m’n knieën val (soms wel) maar iets in mijn hart capituleert. Ik voel dankbaarheid, geluk en diep respect opwellen. Ik kan niet naar een schilderij kijken zonder stille bewondering voor de afwezige schilder. Nou ja, afwezig, hij is er in zekere zin wel – ik schreef er al eens over – zijn geest zit in de verf, zijn creativiteit spat van het doek.

Bewijst de nacht dat de dag niet bestaat?

Ik kan niet naar mooie muziek luisteren zonder waardering te voelen voor de componist of uitvoerend artiest. Schoonheid overweldigt me, het roept het mooiste in mij op. En dan een reactie met de woorden “Auschwitz, kanker, aids, honger…” en daarbij de vraag: “Is dat ineens niet van god?” Stof tot nadenken. En ik heb er al veel over nagedacht en ik heb er ook over geschreven en dezelfde Jan heeft dat stuk ook gelezen er erop gereageerd. Bewijst de nacht dat de dag niet bestaat? Je moet als  je het mij vraagt op zoek gaan naar het licht, een verklaring zoeken voor de contrasten en strijden tegen  het donker. Morele verontwaardiging komt ergens vandaan. Hoe kom je aan dat innerlijke kompas? Een heelal met schoonheid vraagt om een reactie. Hoe verklaar je de overweldigende vormen, kleuren, geuren en klanken? Kun je ze weghonen door te wijzen op alles wat vloekt, pijn doet, verdriet en onrecht veroorzaakt? Is mijn dankbaarheid misplaatst? Mag ik mijn woorden niet tot een Schepper richten maar moet ik moedertje natuur of het heelal de eer geven?

Een geestelijke werkelijkheid achter het materieel waarneembare

Ik geloof dat het bestaan van de nacht de dag bewijst – metaforisch gezien. Ik geloof dat ons gevoel van morele afkeer en verontwaardiging GOED is en dat we ons af moeten vragen waar deze emoties vandaan komen. In een zinloos, amoreel universum maakt het niet uit of je zingt, scheldt, buigt of barst. Maar als schoonheid een maker heeft en waardering en liefde in ons wakker maakt, dan is het ook de vraag wat je met die gevoelens doet. Ik schrijf er een gedicht over. Ik zwijg er vaak ook over omdat ik de juiste woorden niet vind.

Voor mij is de big bang een wetenschappelijk feit, maar de lach van een mooie vrouw, het getjilp van een mus, de geur van een bloem en de kracht van het zonlicht wijzen naar een geestelijke werkelijkheid achter het materieel waarneembare. Het is te mooi voor woorden, te bijzonder voor toeval. Ik heb niet alle antwoorden, ik ken niet eens alle vragen. Maar in een wereld met zoveel adembenemende schoonheid moet ik voor Iemand zingen. Ook als diezelfde wereld in veel opzichten totaal niet deugt.

Een mooi liedje om van te genieten. En om over na te denken… 

Dit is wat ik geloof: “God is licht, er is in hem geen spoor van duisternis.” 1 Joh. 1:5 

7 gedachten over “De schaduw bewijst het licht

  1. Ook ik kan intens genieten van schoonheid: de natuur, het heelal (= kosmos = sieraad), van door de mens gemaakte kunst, van muziek, van poëzie… Maar ik kan niet geloven. Ik kan niet geloven dat er een god is die toestaat dat er zoiets is als Auschwitz, kinderkanker, borstkanker, dementie, honger, noem maar op.
    Ook ik kan ontroerd zijn door de sterrenhemel, door een vogeltje, door de zonsondergang…. Maar ik kan niet geloven dat die met een doel geschapen zijn. Ze zijn er, zoals de kosmos ‘er is’. Punt. Uit.

    Ik waardeer in jou dat je je geloof niet oplegt, want als ik érgens een bloedhekel aan heb, is het OPLEGGERIJ: de kennelijke innerlijke en soms wel heel erg uiterlijke drang om het geloof op te dringen, op te leggen, desnoods met wetten of zelfs met geweld, aan anderen.

    Shalom.

    1. Het leven is een geschenk. Het geloof is een cadeau. Je kunt het wel doorgeven, maar aannemen is een kwestie van de vrije wil. Opdringen is zinloos en dom. Geloof is net als liefde (een zaak van het hart): dat kun je ook niet aan een ander dwingend opleggen want dat is het geen liefde meer maar heerszucht.

      Dank voor je reactie, Jan. En ik wil nog steeds eens met je praten. Niet omdat ik denk dat ik je kan overtuigen – dat kan ik niet. Wel omdat er een toelichting bij dit verhaal te geven is die ik liever van mens tot mens aan je doorgeef. Dit raakt het diepste van mijn overtuiging, maar ik heb respect voor mensen met een andere mening. We verwonderen ons over dezelfde dingen en maken ons waarschijnlijk ook kwaad over dezelfde zaken (moedwillige slechtheid, uitbuiting, onderdrukking). Dat is een goed uitgangspunt voor een beschaafd gesprek. En beschaving is gelukkig niet het exclusieve bezit van gelovigen of ongelovigen 😉

      1. Beste Paul,

        Vanuit tegenovergesteld uitgangspunt komen we elkaar vaak tetgen op belangrijke raakpunten: goedheid, solidariteit, goed zijn voor de mens (humaniteit, humanisme). Multatuli: de roeping van de mens is mens te zijn. Ik denk dat we een goed gesprek kunnen hebben…

        We hoeven elkaar niet te overtuigen. WIJ niet…

  2. Hallo Paul
    Ook ik ben een vrijdenker.
    Ik bezoek je blog regelmatig voor bepaalde raakpunten en je openheid maar ik sluit me aan bij Jan,hij verwoordt perfect wat mij aanzet tot je niet volgen in je overtuiging.Ik kom uit een christelijk nest want mijn moeder was diep gelovig ,mijn vader een vrijdenker maar is het niet zo dat moeders een heel grote stempel op de opvoeding drukken..ik heb heel veel goede mensen en vrienden gekend die een verschrikkelijke lijdensweg hebben gekend ,wat zou ik graag geloven dat hen het paradijs wacht.Ik heb alle respect voor je maar ik heb het geloof van me afgezet..Hoe kan een god die zei “laat de kinderen tot mij komen” toelaten dat geestelijken zo’n misdaden begaan tegen kinderen..neen die god is er voor mij niet ,maar ben vaak ook blij dat die god voor sommige mensen een lichtpuntje kan zijn vb oude ,eenzame mensen.Ik heb 7 jaar lang alle dagen vrijwilligerswerk gedaan bij dementen,heb ondervonden dat kinderen ouders niet meer bezoeken enz .Ik probeer op mijn manier een goed mens te zijn en voel me soms een beter christenmens dan veel anderen die regelmatig naar de naar de kerk gaan of met een collectebus rondgaan.Ik geniet van de kleine dingen en help waar ik kan .Heb respect voor al wat leeft en dat is dan mijn gebed.
    Maar geloven,neen dat zit er niet meer in.Voor mij is het bij de dood gedaan.

    1. Ik waardeer jouw reactie evenzeer (en je bent een trouwe lezer, dus je mag aan de stamtafel gaan zitten). Het is zoals ik in een eerdere reactie schreef: het kwaad in de wereld kan je bij God wegjagen, maar het zou je ook in zijn armen kunnen drijven. Zojuist was ik op de radio om vragen te stellen over ritueel misbruik. Een onderwerp waar ik persoonlijk gelukkig geen ervaring mee heb, maar het blijkt maar weer dat mensen tot vreselijke dingen in staat zijn. Je moet je ook afvragen waar dat kwaad vandaan komt. Soms neemt het zulke bizarre vormen aan dat ik me niet kan voorstellen dat mensen zo verrot slecht kunnen zijn. En dan maakt het niet meer uit of die mensen gelovig of ongelovig zijn, arm of rijk, het komt helaas overal voor. Het maakt me boos en verdrietig. Ik geloof in een geestelijke strijd tussen goed en kwaad. Ik geloof dat het kwaad nooit van God kan komen, maar dat we zelf keuzes maken die tegen Gods plannen ingaan. Als vrijdenkers moet je blij zijn dat je niet geboren bent als robot. Maar het moet je ook te denken geven: hoe kom je aan die vrije geest? Hoe verhoudt die vrije geest zich tot de materie? Hoe komt die geest in je lijf bij de geboorte (of daarvoor?) en wat gebeurt er als je sterft? Ik heb diverse keren bij een kraambed én bij een sterfbed gestaan. Ik ben er 100% van overtuigd dat er meer is tussen hemel en aarde. En ik geloof dat het onze opdracht is om meer goedheid, meer recht, meer licht te brengen. Ik weet dat jullie dat ook willen, dus dat maakt ons toch ook weer een soort medestrijders.
      Ik heb genoeg meegemaakt om – net als jullie – afscheid te nemen van het geloof in een goede God. Maar dat KAN ik niet. Hoe kan ik een lineaal vinden om Hem de maat te nemen? Hoe kom ik aan die lineaal (dus: mijn ingebouwde morele kompas)? Als het universum verder godloos en leeg is, wat maakt het dan allemaal uit? Mag dan het kwade overwinnen omdat er feitelijk geen goed en kwaad bestaat? Dat weiger ik te geloven en het zou mijn leven hopeloos en leeg maken. Misschien staan we aan weerskanten van de waarheid. Jullie kunnen niet geloven om redenen die mij verhinderen het geloof los te laten. Juist omdat er ook goedheid, schoonheid, troost, liefde, hoop en herstel is – zichtbaar in deze wereld (en wij kunnen er actief aan bijdragen!) blijf ik met mijn hele hart in God geloven. De duisternis verliest het uiteindelijk altijd van het licht – het goede overwint. It’s better to light a candle than curse the darkness (het schijnt een oude Chinese wijsheid te zijn, maar wat ook de bron is: hier zijn wij het allemaal wel over eens). Shine! 🙂

  3. Mooie discussie. Bijzonder dat mensen die hetzelfde voor ogen hebben, (liefde, vrede, harmonie) daarbij tot een volkomen tegengestelde conclusie komen. En heerlijk dat er de ruimte is om tot die conclusies te mogen komen en we elkaar blijven respecteren als mens.

    Ik zou zelf niet zonder God meer willen leven in deze wereld vol onrecht, geweld en nutteloos lijden. Al die dingen waren er namelijk ook toen ik me zelf voor 100% verantwoordelijk voelde voor het scheppen van mijn eigen geluk. .
    Toch bleef ik ten diepste gekweld worden door het idee dat het doorgeven van de sterkste genen voor de volgende generatie het enige doel van het leven zou zijn. Met die levensovertuiging werd ik opgevoed. Eten of gegeten worden. Zorgen dat je de sterkste, snelste, slimste bent. Geen zwakheid tonen. En ondertussen ging alles om me heen kapot, dood, werd smerig. Pfff.
    Nu merk ik de paradox dat als ik mijn zwakheid toon, mensen zich veilig voelen en ook maskers af durven zetten. Dat er meer is van alles als je deelt. En dat ik leef met het vooruitzicht dat deze wereld een schaduw is van hoe het ooit zal worden, als God deze wereld voleindigt. Dan eten dieren elkaar niet meer op en zullen mensen echt als broeders leven.

Zeg iets terug op Vrijspraak

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s