Eindtijdprofeten

In de christelijke media is veel aandacht voor de kennelijke ‘gegevensfraude’ die gepleegd zou zijn door bijbelleraar Frank Ouweneel. Een bijzonder ernstige beschuldiging, maar iemand die met grote stelligheid onderwijs geeft, moet ervoor zorgen dat hij z’n zaakjes op orde heeft.* Zodra met sterke argumenten wordt vastgesteld dat de waarheid geweld is aangedaan (gegevens zijn gemanipuleerd om ze ‘in het plaatje te laten passen’), dan moet de beschuldigde persoon met een sterke verdediging komen en overtuigende bewijzen kunnen overleggen voor zijn beweringen. Het verdacht maken van je beschuldigers is geen sterke verdediging, het lijkt er eerder op dat je dan iets te verbergen hebt. De reflex van sommige gelovigen (je mag een broeder of zuster niet openlijk bekritiseren) geeft ook te denken. Terecht verwerpt Eric Drenth op Staat Geschreven dit ‘gij zult niet oordelen’-verwijt – omdat dit geen doel treft en praktisch onmogelijk is. ‘Gij zult niet oordelen’ is namelijk op zich al een oordeel. Het is natuurlijk correct om te zeggen: ‘Je mag iemand niet vals beschuldigen’ en het is ook goed om ‘Je moet niet hypocriet oordelen’ als leefregel aan te houden. Maar onzinnige claims en paniekverhalen moeten feitelijk en nuchter weersproken worden – graag publiekelijk wanneer deze boude beweringen ook eerder in het publieke domein zijn uitgesproken. Ik ga hier verder niet in op dit specifieke geval, dat laat ik graag aan anderen over die zich er meer in verdiept hebben, maar ik pak het thema ‘eindtijdprofeten’ hier op Vrijspraak op omdat het mij ook persoonlijk raakt.

Zoeklicht

Ik ben opgegroeid in een ‘evangelisch nest’. Mijn vader was erg gegrepen door de profetische boodschap van de Bijbel en met name waar het gaat over ‘het einde der tijden’ en de spoedige wederkomst van Christus. Wat iemand daar verder ook van vindt, ik weet dat hij bijzonder oprecht was in zijn verlangen en dat hij er innerlijk van overtuigd was dat hij de komst van Christus mee zou maken. Hij maakte veel studie van bijbelboeken als Jesaja, Ezechiël, Daniël en Openbaring en was in zijn denken beïnvloed door de beweging rond het Zoeklicht – ooit opgericht door Johannes de Heer. Een belangrijk aspect in dit denken is de oprichting van de staat Israël in 1948. Het mag een wonder heten dat zoveel joden na de Tweede Wereldoorlog in dit ‘beloofde land’ een veilig heenkomen vonden en ik denk zelf ook dat dit van historisch belang is. Voor mij valt de seculiere staat Israël niet samen met het joodse volk. Ik geloof dat we in Europa een historische collectieve schuld hebben vanwege het onnoemelijk leed dat dit volk is aangedaan, maar ik zal nooit kritiekloos ‘vierkant achter Israël’ gaan staan. Opmerkelijk genoeg doet de Bijbel dat ook niet, want Israël wordt als volk voortdurend de maat genomen en tot de orde geroepen – juist omdat dit volk zo’n speciale positie inneemt. De terugkeer van het joodse volk wordt door veel gelovigen gezien als een scharnierpunt in de geschiedenis – dit zou ook ‘het einde der tijden’ inluiden.

Eindtijdverwachting

Mijn vader heeft de wederkomst van Christus niet meegemaakt, maar ik vind troost in de gedachte dat hij nu wel bij zijn Heer is. Ook geloof ik dat de maranatha-beweging van Johannes de Heer (geïnspireerd door de opwekkingsbewegingen op de Britse eilanden), een belangrijk aspect onder de aandacht van gelovigen heeft gebracht: de actuele betekenis van de Bijbel en de voortdurende verwachtingsvolle houding die past bij een gelovige die lijdt aan de gebrokenheid in deze schepping. Het verlangen naar een wereld waar alles goed is, is prachtig. Maar ik vrees dat er heel snel andere emoties en gedachten mee gaan spelen. Zo denk ik dat er een overspannen eindtijdverwachting kan ontstaan, voortkomend uit escapisme – het verlangen om weg te zijn van deze aarde waar zoveel verdriet en onrecht is. Ondertussen zijn we wel geroepen om hier het leven te leven en te worstelen met de moeilijke vragen waar elk mens mee geconfronteerd wordt. Het verlangen naar een volmaakte wereld en naar een hereniging met Christus kan zo groot worden, dat alles in het licht van ‘de eindtijd’ en ‘vervulling van bijbelse profetieën’ wordt gezien. Door ‘de krant naast de Bijbel te lezen’, kan er al snel een verband worden gelegd en voor je het weet ga je aan de haal met de profetieën én met het nieuws. Als gelovige, maar ook als iemand die is opgeleid in het mooie vak geschiedenis, ben ik hier erg voorzichtig. Er zijn te veel voorbeelden van mensen die in de loop der eeuwen dachten ‘nu is de tijd!’ en tal van personen zijn al aangewezen als ‘de Antichrist’. Deze manier van bijbellezen kan behoorlijk obsessief worden. Combineer het verlangen naar heelheid met angst voor vervolging en strijd, en je krijgt een gevaarlijke mix die gelovigen heel druk kan laten zijn met wilde interpretaties, verdachtmakingen en complottheorieën. Ik meen dat we juist in de Bijbel worden opgeroepen om nuchter en waakzaam te zijn en een goed leven te leiden te midden van ongelovigen – om, zoals Petrus het noemt, ‘te leven als vrije mensen’.

Reli-fictie

Ik geloof dat we in deze periode van de geschiedenis ons ergens op de oceaan van de tijd bevinden. We hebben een besef van het land van herkomst en een verlangen naar het land van bestemming. Maar we zijn onderweg en we weten niet precies of we dicht bij de kust zijn. Veel ‘tekenen der tijden’ zijn ook aan te wijzen in de geschiedenis. Vervolging en verdrukking van gelovigen is er altijd geweest – in bepaalde delen van de wereld is het heftiger geweest dan het nu is – en er zijn ook altijd groepen geweest die een bijzondere belangstelling aan de dag legden voor het apocalyptische einde van de geschiedenis. The end is near!

We zijn niet geroepen om een boodschap van angst en bedreiging te brengen, maar een boodschap van vrede en bevrijding.

Persoonlijk vind ik het leven zeer de moeite waard en ik meen dat er heel veel goed werk te doen is. We kunnen als gelovigen werken zolang het dag is, maar we moeten m.i. niet te veel tijd spenderen aan speculatieve eindtijdscenario’s. Hoe stellig sommige mensen ook zijn in hun uitleg (of ze nu Hal Lindsey of Tim LaHaye en Jerry B. Jenkins heten) – hun interpretaties zijn bij nadere beschouwing vooral goed verkopende reli-fictie. Serieuze gelovigen zouden al direct op hun hoede moeten zijn als er met grote stelligheid allerlei speculatieve dingen worden geroepen en als er bovendien veel geld verdiend wordt aan deze eindtijd-business. Daarnaast komt deze manier van bijbeluitleg vaak op ons af met een mix van nationalisme en pure sensatiezucht. Dat gaat er bij velen in als koek, maar ik vraag me vooral af hoeveel schade dit aan het geloof van echte zoekers heeft toegebracht. Een paar decennia terug waren het vooral de enge communisten die tot bloedens toe bestreden moesten worden, nu komt het gevaar van ‘de’ moslimwereld en worden mensen bang gemaakt met hysterische verhalen. Ik geloof niet dat dit iemands geloof opbouwt en ik meen evenmin dat het erg wervend is voor de christelijke levensovertuiging. We zijn niet geroepen om een boodschap van angst en bedreiging te brengen, maar een boodschap van vrede en bevrijding.

Toekomstperspectief

Wat is mijn toekomstperspectief? Ik weet het niet precies, maar ik vertrouw op God. Ik moet niets hebben van ‘welvaartsevangelie’ (kies voor Jezus en het geluk lacht je toe!) en ik heb ook een weerstand opgebouwd tegen al te overspannen eschatologie. Ik denk dat de eerste verminking van het goede nieuws voortkomt uit egoïsme, terwijl de tweede ‘vlucht voorwaarts’ vooral een voedingsbodem vindt in angst en onzekerheid. Ik geloof dat God goed is en dat Hij uiteindelijk tot zijn doel zal komen met deze schepping. Ik geloof dat we geroepen zijn om het licht van Christus te verspreiden in deze donkere wereld. Daar kunnen we het zo druk mee hebben, dat we geen tijd meer zullen vinden voor allerlei speculatieve doomscenario’s. Ook geloof ik dat al te naïeve christenen een gemakkelijke prooi zijn voor eindtijdpredikers. Gebrek aan historisch besef zorgt ervoor dat bijbelteksten uit hun verband worden gerukt en dat bijvoorbeeld de waarschuwende woorden van Jezus aan zijn leerlingen – die duidelijk gericht waren op de nabije tijd van vervolging en strijd –  simpelweg worden geprojecteerd op onze toekomst. Er komt veel creatief knip- en plakwerk bij kijken om een ‘sluitende eschatologie’ samen te stellen. Een mens kan daar zo druk mee bezig zijn, dat je deze speculaties voor absoluut waar gaat houden. Misschien wel zo waar, dat je bereid bent om je eindtijdgeloof ‘kracht bij te zetten’ door ‘creatief om te gaan met de bronnen’ (en dan zeg ik het nog vriendelijk). Nuchterheid. Waakzaamheid. Een eenvoudig vertrouwen op God – niet op basis van angst, maar levend uit liefde en genade – dàt is waar we in deze tijd behoefte aan hebben, als je het mij vraagt.

*Credits voor Goedgelovig en Nederlands Dagblad voor het aan de kaak stellen van deze kwestie.

12 gedachten over “Eindtijdprofeten

    1. Ik heb gereageerd op je blog, Erik. Je hebt iets te veel medelijden met Frank Ouweneel. Iemand die jarenlang van zaal naar zaal gaat en DVD’s verkoopt, moet serieus tot de orde geroepen worden als blijkt dat hij geen bronnen kan geven en klaarblijkelijk fantaseert en manipuleert. Zelfs als dit ‘uit goede bedoelingen’ gebeurt (mensen bang maken om ze naar Jezus te drijven – tja, dat is ook een methode) is dit verwerpelijk en moeten we er openlijk afstand van nemen. Ik heb meer medelijden met de brave schapen die zich hebben laten bang maken en misleiden.

      1. ik ben het met je eens qua openlijk afstand nemen van de uitspraken. en mijn medelijden valt best mee. eigenlijk had er eerder ingegrepen moeten worden zoal Marten visser op zijn blog dat ook aangeeft. we mogen duidelijk tegengas geven, maar tegelijk hoeven we de ander ook niet gelijk aan de hoogste boom te hangen.

    1. Maar voor een lezing van Evert-Jan Ouweneel ben ik altijd wel ‘in de markt’. De familienaam wordt zo wel meer een last dan een lust. Echt jammer, mensen die zoveel kwaliteiten hebben zouden ook hun nuchtere verstand moeten blijven gebruiken. Ik ben overigens ook erg voor het gebruik van de verbeelding, maar zeg er dan altijd netjes bij dat het KUNST of FICTIE is.😉

  1. He-le-maal eens, Paul! Goed onder worden gebracht. Wat mij vooral opvalt is dat, als over de eindtijd gesproken wordt, men het vooral heeft over alle kwade en goddeloze dingen die er gaan gebeuren en over alle oordelen die God over de aarde zal uitgieten. Terwijl wat de Bijbel zegt over de toekomst ten diepste toch vooral een boodschap van hoop is! De doden zullen opstaan (= troost) en er zal een tijd van rust en herstel aanbreken voor de gehele schepping als Christus Zijn Koninkrijk van vrede en gerechtigheid zal vestigen. Dit is ook zoals er over de eindtijd gesproken werd door vroegere Maranatha-predikers zoals mijn overgrootvader. De nadruk lag op de hoop!
    Ik denk dat de eindtijdprediking in onbalans is geraakt. Gevolg is dat mensen angstig worden en/of zich gaan distantiëren van deze wereld. Zij worden passieve toeschouwers van het wereldgebeuren, die, wachtend op de opname, hun tijd wel uit zitten, maar in werkelijkheid dus vrij nutteloos zijn (hetgeen een ernstige zaak is!) Want wij hoeven helemaal niet angstig te zijn voor de wereld. Immers, God is met ons. En Hij vraagt ook niet van ons om ons te distantiëren van deze wereld, maar juist een licht te zijn temidden van deze wereld! Wij zouden geen passieve toeschouwers moeten zijn, maar actieve mede-arbeiders in Gods Koninkrijk, waarvan wij nu al iets kunnen laten zien aan de wereld om ons heen.

    Ons hoofd is ‘in de wolken’, onze gedachten en onze ogen zijn op de hemel gericht, maar ons hart gaat uit naar de mensen om ons heen, dat ook zij die machtige God mogen leren kennen! Want dát is wat eeuwig leven is, zegt de Here Jezus in Zijn hogepriesterlijk gebed.

    Zoals je weet hecht ik veel waarde aan de Maranatha-boodschap en ik hoop als jongerenwerker van Het Zoeklicht daar ook anderen enthousiast voor te kunnen maken. Juist omdat het een boodschap van hoop is! Ik heb net zoveel moeite met al die speculaties en het escapisme als jij – misschien zelfs wel méér. Juist omdat het deze hoopvolle boodschap zoveel geweld aan doet, al zijn veel predikers zich daar helaas niet van bewust. Ook ik ben opgegroeid met de gedachte dat wij ‘niet meer van deze wereld zijn’ en daar sta ik ook helemaal achter, voor zover het onze geestelijke positie betreft. Maar wat onze praktische wandel betreft: wij staan gewoon met beide voeten in de aardse modder en zo heeft de Here God het volgens mij ook bedoeld. Wij hoeven ons daar ook helemaal geen zorgen over te maken – zoals veel christenen doen – want God reinigt ons dagelijks. Wij mogen in vrijheid in deze wereld staan en van deze wereld genieten. Sterker nog, pas dán kunnen wij een licht zijn in deze wereld. Want als wij proberen heilig te worden door ons terug te trekken uit deze wereld in de hoop niet onrein te worden (dit is volgens mij ook wat jij bedoeld met ‘onzekerheid’?), dan kunnen wij nauwelijks een licht zijn en hebben wij van het Evangelie nog maar weinig begrepen.

    Afijn, het zal je misschien verbazen – gezien mijn reacties in het verleden – maar wat je schrijft is uit mijn hart gegrepen.

  2. “Zo denk ik dat er een overspannen eindtijdverwachting kan ontstaan, voortkomend uit escapisme – het verlangen om weg te zijn van deze aarde waar zoveel verdriet en onrecht is”.

    Dat denk ik dus niet, het is namelijk gewoon een Bijbelse opdracht de Here dagelijks te verwachten. Bij sommigen zal dit inderdaad spelen maar helaas zien veel mensen in het gemarchandeer van Fr.O. nu een aanleiding om het “eindtijddenken” en het schriftonderzoek daar naar nu onderuit te kunnen schoppen. De schade de Fr.O. doet is dus nog vele malen groter dan zichzelf beschadigen, hij beschadigd het Profetische Woord en het onderzoek er naar.

    1. Is de opdracht om de Heer te verwachten speciaal aan deze generatie gegeven of ook aan de generaties voor ons, Rudy?

      Ik was al van mening dat er sprake was van ‘overspannen eindtijdverwachting’ in de tijd van Hal Lindsey – ik ben niet plots tot dit inzicht gekomen door de heisa rond Frank Ouweneel; ik grijp deze discussie zoals gezegd aan om mijn mening kenbaar te maken (zelf een kind van ‘de Johan de Heer-beweging, opgegroeid in een omgeving waarbinnen deze maranatha-boodschap veel aandacht kreeg…).

      Ik vind dat christenen soms obsessief bezig zijn met ‘eindtijdscenario’s’ en hun interpretaties met een stelligheid brengen die gewoon misplaatst is. De Bijbel is geen gemakkelijk boek – het is ook geen rebus-boek waar je met wat gepuzzel de ‘juiste antwoorden’ uit kunt halen.

      Ook in de geschiedenis hebben mensen zich er ‘met een jantje-van-leiden’ van afgemaakt… Dergelijke “op hol geslagen” interpretaties hebben al veel schade toegebracht aan de kerk en aan het persoonlijk geloof van mensen – check http://nl.wikipedia.org/wiki/Jan_van_Leiden

      Zeg ik dat we niet meer naar de tekenen van onze tijd moeten kijken? Of dat we de profetieën moeten negeren? Nee, zeker niet. Ik roep op tot bescheidenheid, eerbied en voorzichtigheid. We zien wat er met mensen gebeurt als ze iets te ‘enthousiast’ aan de haal gaan met de boodschap van de Bijbel in relatie tot de actualiteit. Alleen God heeft het overzicht, wij kijken in een spiegel van raadselen en ieder die anders beweert moet je met een gezonde dosis scepsis tegemoet treden.

  3. Valse dwaling in schapenvacht?

    Sjalom beste lezer,
    In het verleden kocht ik spullen inzake geloof waaronder de jaarlijks terugkerende DVD’s met eindtijd-bijbelstudies van meneer Frank Ouweneel. Uit onwetendheid en gebrek aan kennis in geloof gaf ik hieraan geld uit, terwijl ik telkens in de geest werd herinnerd aan de woorden: ‘voor niets ontvangen en voor niets geven’. Maar ook wat het woord zegt over profeteren/prediken voor geld en de handel (kopen/verkopen) in de samenkomsten/gemeente. En wat betreft de eindtijd de waarschuwingen voor toenemende wolfherders in schapenvachten, valse profeten en dwaalleraars. Dit heeft mij ertoe gebracht om enige informatie uit de eindtijd-bijbelstudies van 2010 en 2011 voor alle zekerheid te toetsen. Deze informatie betrof o.a. de onderwerpen: het wapen in de ondergrondse bunker Balashov (Rusland) en het Iraans oorlogsschip dat TAARKESH wordt genoemd. In mijn eerste e-mailbericht aan meneer Ouweneel had ik hem gevraagd om zijn gespecificeerde bronnen m.b.t. de bovenstaande onderwerpen. Al na vijf dagen kreeg ik deze van hem per e-mail. In totaal ging het om 51 bronnen waarvan er 9 waren doorgestreept omdat deze volgens hem niet meer zijn te achterhalen. Er bleven 42 bronnen over waarvan 21 voor elk van beide onderwerpen. Van deze 42 bronnen heb ik er 5 (Aircraft Technology, BBC Focus, USA Today, Iran Today en Israel Today) op internet kunnen vinden, waarvan de werkelijke nieuwsinhoud niet overeen komt met de door meneer Ouweneel zelf opgegeven paginareferenties. En de bovengenoemde onderwerpen komen ook niet aan bod in de overige pagina’s van deze bronnen. In mijn tweede e-mailbericht heb ik meneer Ouweneel bekend gemaakt met mijn vondsten inclusief de bronverwijzingen, en de bijbehorende toegevoegde bijlagen (digitale bestands- documenten). Daarnaast had ik hem gevraagd om inzage te verkrijgen in zijn nieuwsbronnen waaronder zijn abonnementen, en deze te mogen vergelijken met mijn vondsten. Al na zeven dagen kreeg ik van hem een antwoord per e-mail waarin hij beweerd dat hij er oprecht van overtuigd is, dat hij mij naar beste vermogen maximaal van dienst is geweest en beleefd het verzoek doet te respecteren dat hij het vanwege een overvolle agenda graag bij zijn laatste aan mij gezonden e-mail zou willen laten. Hierop heb ik hem opnieuw per e-mail vriendelijk met alle respect om zijn medewerking voor inzage in zijn nieuwsbronnen gevraagd, maar heb ik niets meer van hem vernomen. Wat ik mijzelf verwijt en waar ik tevens spijt en berouw van heb, is dat ik de DVD’s ook had doorgegeven aan naaste medemensen zonder zelf eerst onderzoek te hebben gedaan. Ik kan niet boos zijn of worden op meneer Ouweneel want ik wordt ook herinnerd aan 7×70, de splinter en de balk, en op te passen niet denken te staan…..maar ik hoop wel dat hij aangaande de waarheid en het geloof zich in zijn functie en bedieningen hiervan corrigeert.

    Indien u de desbetreffende e-mailcorrespondentie wilt nalezen en/of de vijf bijbehorende nieuwsbronnen zelf wilt verifiëren, dan verwijs ik u naar de volgende internetlinks (url’s):

    Microsoft SkyDrive:
    https://skydrive.live.com/redir?resid=59AFF8F517651988!124&authkey=!AGG_Kg-uPHHq5Sg
    http://sdrv.ms/L0hCCN
    of
    Google Drive:
    https://docs.google.com/folder/d/0B9W9JR1SAdDkTldjQ1I4R0tfc1E/edit

    Beste zegeningen van boven toegewenst.

Zeg iets terug op Vrijspraak

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s