De veiligheid van de open ruimte

Vanmorgen vroeg naar het weiland tussen Hoofddorp en Nieuw-Vennep gelopen om de lepelaars te kunnen zien en fotograferen. Dat is wel gelukt, maar de foto’s zijn niet zo scherp omdat de vogels wat verder van de weg af zaten – midden in het weiland. Als je op de foto hierboven klikt en naar de details kijkt, zie je dat de lepelaars nog wat staan te slapen. Ook als er een roofvogel in de buurt komt die voor een hoop paniek bij de andere vogelsoorten zorgt, blijven de lepelaars rustig zitten: oogjes dicht, snaveltjes toe. Het valt me op dat lepelaars zich niets aantrekken van een reiger (die er met zijn scherpe snavel toch een stuk dreigender uitziet) en, zoals ik hier al eerder schreef, ook doodleuk oude reigernesten inpikken. Kennelijk kunnen ze zich met die pollepelsnavel nog behoorlijk weren…

Voorzorg

Toen ik door de berm langs de Spoorlaan naar het weiland liep (het weiland ligt tussen de tweede ‘Hoofddorpse’ Calatravabrug ‘Citer’ en de derde ‘Nieuw-Vennepse’ Calatravabrug ‘Harp’), merkte ik al dat de vogels je heel snel in de gaten hebben en uit voorzorg vast het luchtruim kiezen. Het zijn vooral de ‘paniekeenden’ die met veel lawaai uit het water opstijgen en protesterend uit beeld verdwijnen. Zodra de meeuwen massaal opstijgen, zie je ook de andere vogels vertrekken. Ik snap nu ook waarom vogelverschrikkers zo effectief zijn… veel vogelsoorten lijken familie te zijn van de schijtlijsters.

De lepaars zaten midden in het weiland, tussen de Spoorlaan en de Hoofdvaart. Ze maakten zich nergens druk over – slechts af en toe vloog er eentje omhoog om een klein rondje te vliegen. In Haarlem kon ik ze een tijdje geleden veel beter in beeld krijgen, want toen zaten ze te nestelen in de bomen langs de weg Haarlem-Amsterdam.

De relatieve veiligheid van de groep

De open ruimte lijkt de kwetsbaarheid te vergroten, maar dat is dus niet zo. Indringers worden al ver van te voren gespot en de vogels waarschuwen elkaar voor dreigend gevaar. Goed beschouwd is dit ook de strategie van betogers op pleinen in landen als Egypte. De groep biedt bescherming – al lopen individuen aan de buitenkant gevaar – en de ruimte geeft kans om bijtijds te vluchten als het gevaar te dichtbij komt. Ik zag afgelopen week in de wachtkamer van de huisarts (op een kleine tv zijn daar constant natuurdocumentaires van de BBC te zien) een zelfde strategie bij vissen die in de zee samenscholen en als een wolk door het water gaan – in een soort groepsdans. Dat is heel mooi om te zien, maar het geeft ze ook een ‘collectieve uitstraling’. Niet dat de jagers daar erg van onder de indruk zijn – het blijft een zaak van eten en gegeten worden en de langzaamste, kwetsbaarste vissen zijn uiteindelijk toch ‘het haasje’ (voorzover een vis een haas kan zijn).

Gewenning aan lawaai

De aanwezigheid van deze vogels op weidegrond heeft natuurlijk bovenal met voeding te maken. Vanmorgen hoorde ik op radio 1 dat vogels allerlei kruiden eten, naast grassen, en dat zij zichzelf hiermee van de juiste voedingsstoffen en medicijnen voorzien. Sommige planten en kruiden hebben een verdovende of genezende werking en vogels ‘weten’ dat instinctief. Prachtig om te zien hoe ‘zelfregulerend’ de natuur is. En als je zo langs een polderweg op zondagochtend loopt, valt ook op hoe vaak de rust hier verstoord wordt door auto’s, treinen en vliegtuigen. Het is wonderlijk dat de vogels toch voor deze plek kiezen – terwijl het er niet echt rustig is. Dat viel me in Haarlem ook al op, want daar zaten ze bij een snelweg en spoorbaan. Kennelijk wennen de vogels ook aan de geluiden. Ik zag dat kleine vogels op de poorten van de bovenleiding bij een spoorlijn blijven zitten, terwijl er op het traject vlak daarnaast een Thalys voorbij raast. Kennelijk weten ze uit ervaring dat die trein op een ander spoor geen gevaar vormt.

Hieronder: lepelaars gaan niet weg voor een roofvogel – meeuwen wel!

Een gedachte over “De veiligheid van de open ruimte

Zeg iets terug op Vrijspraak

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s