Einde aan de slavernij?

cover_God_is_niet_witVandaag werd de slavernij afgeschaft. Dat wil zeggen, dat gebeurde precies 150 jaar geleden in dit land. Helaas betekent dit niet dat er destijds een definitief einde is gemaakt aan misbruik, onderdrukking en uitbuiting van medemensen, maar wel dat we een officiële streep hebben gezet onder een periode van onze geschiedenis die we ‘een gouden eeuw met een zwarte rand’ mogen noemen. Onze rijkdom is te danken aan ondernemingszin en koopmansgeest. Dat is ons in dit land altijd verteld. Er werd lang niet altijd bij gezegd dat er praktisch moeilijk onderscheid valt te maken tussen koopvaardij en kaapvaart en dat onze gevierde ‘zeehelden’ veel bloed aan hun handen hadden. Een geraffineerd handelssysteem zorgde ervoor dat het geld en de goederen onze kant op stroomden, terwijl anderen bloed, zweet en tranen investeerden.

Officiële erkenning

Het aandeel van de Nederlandse transatlantische slavenhandel wordt geschat op 4 à 5 %, hetgeen neerkomt op zo’n 550.000 mensen. Velen verloren het leven in Afrika omdat ze van het ene naar het andere (virus)gebied vervoerd werden (vaak geronseld door andere Afrikanen in opdracht van de Europeanen) of ze stierven aan boord van de schepen waar zij als handelswaar behandeld werden. Gezinnen werden uiteen getrokken en generaties mensen dragen de pijn, de schande, het verdriet en de boosheid over dit onrecht met zich mee. Officiële erkenning is belangrijk (van overheid / politiek en kerk), genoegdoening is onhaalbaar (het leed is met geen geld te vergoeden en de directe slachtoffers zijn niet meer in leven), maar in mijn ogen is het minstens zo belangrijk dat ‘gewone’ Nederlanders zich verdiepen in de geschiedenis en zich realiseren dat onze welvaart voor een groot deel verkregen is door misdaad.

Collectief schamen

Als we collectief ‘trots’ zijn op de economische en culturele verworvenheden, dan moeten we ons ook gezamenlijk schamen voor het onschuldige bloed dat hiervoor gevloeid heeft. Ook al zijn wij daar persoonlijk niet verantwoordelijk voor, het past ons wel om er openlijk afstand van te nemen en te verklaren dat het ons spijt dat dit leed anderen is aangedaan. Bovendien zouden we lessen moeten trekken uit de geschiedenis en ons de vraag moeten stellen wat ‘de blinde vlekken van onze tijd’ zijn.

Einde aan de slavernij?

Bij Ark Media gaven wij ter gelegenheid van deze historische datum een boek uit met de titel GOD IS NIET WIT (bij elke boekhandel en online verkrijgbaar). Waarom worden God en het geloof erbij gehaald? Omdat christenen historisch gezien medeschuldig zijn aan wat anderen destijds is aangedaan (soms uit naam van God en met de Bijbel in de hand) én omdat zij – gelukkig! – ook een belangrijke rol hebben gespeeld bij de afschaffing van de slavernij. Als christenen, als volgelingen van Christus, is het belangrijk dat we collectief schuld erkennen en spijt betuigen (dat hebben de kerken onlangs ook gedaan) en vervolgens samen streven naar ‘verbinding en verzoening’. Inmiddels heb ik genoeg nazaten van slaven ontmoet om te weten dat dit voor velen van hen zeer belangrijk en meer dan symbolisch is: erkenning van het onrecht en het streven naar verzoening. Dat kun je ook doen als je daar persoonlijk part noch deel aan hebt gehad (in feite een diep christelijk idee!). Het gaat om een principekwestie en om het gezamenlijk afsluiten van een pijnlijke, schandelijke periode. De pijn en het verdriet van uitbuiting, misbruik en vernedering worden door generaties doorgegeven. Ik denk dat veel mensen dit onderschatten. Anderzijds is het mogelijk om gezamenlijk een ferme streep onder die periode te zetten en in onze tijd alert te blijven op misstanden als ongelijke behandeling / discriminatie.

Is er met deze erkenning een einde gekomen aan de slavernij? Was het maar zo. Verdiep je in de achtergronden en steun organisaties als Amnesty International, Stop the Traffik en IJM – zet je in voor vrijheid en recht en kies in onze tijd partij voor de onderdrukten. Lees GOD IS NIET WIT als je meer wilt weten over dit onderwerp vanuit christelijk perspectief.

7 gedachten over “Einde aan de slavernij?

  1. Verskoon my asb. tog. Ek vind die idees hier verskriklik rassisties.
    Wat weet Rivelino “Blackrockstar” Rigters van slawerny? Absoluut niks nie.
    Hy weet niks van slawerny af nie omdat u wit Christelike voorvaders slawerny afgeskaf het.
    Hoe kan ek of u skuldig voel oor iets waarvan ons voorvaaders bekeer het?
    Inteendeel, ons moet trots wees op wat ons Christelike voorvaders gedoen het, sonder dat verandering op hulle afgedwing was, sonder dat Afrika mag gehad het om verandering te eis het ons voorvaders self besluit om slawerny tot ’n einde te bring. Daarop kan ons trots wees en Afrika dankbaar.
    “… als volgelingen van Christus, is het belangrijk dat we collectief schuld erkennen en spijt betuigen…”
    As ons voorvaders reeds skuld beken het en selfs bekeer het, waarom moet ons nog skuld dra? Hierdie is die tipe skuld waarvan die Duiwel oortuig nie die Here nie, die tipe skuld wat daarop uit is om ons te breek en dit is ook duidelik erkenbaar daarin dat hierdie “Arme Swartmense, Slegte Witmense”-idee sterk met die tydsgees verbind is.

    1. Dag André! En dat schrijf je in een taal van een land waar het kwaad van de rassenscheiding en discriminatie nog veel langer heeft voortgewoekerd en waar men niet nederig tot inkeer kwam maar tot andere inzichten gedwongen moest worden. Hoe is dat mogelijk! En denk niet dat slavernij en discriminatie zijn ‘opgeheven’ omdat men plots tot inkeer kwam. Maak er even studie van voordat je dit beweert. En hoe kun jij zeggen dat Rivelino niets van slavernij weet? Ken je hem en ken je zijn familiegeschiedenis?
      Het is een door en door christelijke gedachte om plaatsvervangend schuld op je te nemen om verzoening te brengen. Jezus Zelf heeft dat voorgedaan. Volg Hem.

    2. Hallo André. Ek vind jou reaktie baie heftig.Na apartheid in Suid Afrika afgeskaf was, was in Suid Afrika de Waarheids en Versoenings kommissie. Pijn en wonde van die verleden was in die open gekom. Witte en swart mense kon openlik hun sonde bely, voor vergeving vra en vergeving gee. Aan weerskante was dit baie moeilijk, maar wonde kon genees en dit het gely naar die Rainbow Nation. Ek weet dat nou alles wat fout gaan in Suid Afrika die skuld aan apartheid en aan die witmense wordt gegee en dis ook niet goed nie.

      Na dat slawerny afgeskaf was is daar geen skuld door onse voorvaders bely. Oop wonde van die verlede is nog daar, vier tot vijf generasies later. Die lidtekens van slawerny is nog steeds aanwesig in onse samenleving. In die Bybel lees ons dat vir die sonde van die vader die kinders voor zal boete doen. Dit is waarom die Nederlandse samenlewing nou skuld moet bely voor die afskuwlike dinge die onse Christelike voorvaders het gedaan en dit gebaseer het op die Bybel.

      Paul skryf in ’n reaktie naar jou “En hoe kun jij zeggen dat Rivelino niets van slavernij weet? Ken je hem en ken je zijn familiegeschiedenis?”. Hy het gelyk, dit is baie makelyk om van ver weg kritiek te gee. Sonder al die feiten te ken, kan vinnig foute konklusies wordt gemaak. Ek kan jou aanra om die boek God is niet wit te lees. Jammer dat die boek niet in Suid Afrika beskikbaar is. Miskien kan een webshop in Nederland die boek naar jouw stuur. In die boek vertellen achterkleinkinders van slawe en van Wit mense die gevolge van slawerny.

      Ek het self voor twintig jaar, in die tyde van apartheid, in Suid Afrika gewoon. Familie van my woon daar nog en ek kom vaak terug naar Suid Afrika. Ek het self ervaar wat apartheid kan doen voor mense. Suid Afrika het aan Holland een voorbeeld gehad voor die rassisties wetgeving. Hoe Hollanders in Nederland Indië (nu Indonesie) die plaatslyke bevolking onderdruk het, was dieselfde als die apartheids wette.

      Verskoon my taal foute. Dis 27 jaar gelede dat ek in Afrikaans het geskryf.

    3. Terecht plaatst zowel Paul als Jan enkele kanttekeningen bij hetgeen André schrijft, maar, mijns inziens wijst André terecht op twee zaken die te vaak in dit debat worden weggemoffeld. André wijst, mijns inziens, terecht op deze twee zaken. Hij schrijft: “Hoe kan ek of u skuldig voel oor iets waarvan ons voorvaaders bekeer het? ” en “As ons voorvaders reeds skuld beken het en selfs bekeer het, waarom moet ons nog skuld dra? Hierdie is die tipe skuld waarvan die Duiwel oortuig nie die Here nie, die tipe skuld wat daarop uit is om ons te breek en dit is ook duidelik erkenbaar daarin dat hierdie “Arme Swartmense, Slegte Witmense”-idee sterk met die tydsgees verbind is.”
      Hij stelt terecht de vraag waarom iemand zich schuldig zou moeten voelen (of schuld aanvaarden) voor iets waarvan je voorvaderen zich van hebben bekeerd? Tot nu toe heeft niemand mij aan de hand van de Bijbel hiervan weten te overtuigen. Ik ben dan ook de mening toegedaan dat het niet Bijbels is en daar ben ik het helemaal eens met André. Zie bijvoorbeeld het aanvaarden schuld door zonde begaan door de voorouders van de profeet Daniël. Dit, doordat de voorouders zich niet hadden bekeerd en Daniël aan den lijve de gevolgen van de zonde van zijn voorouders (de ballingschap) ondervond (zie Daniël hoofdstuk 9). Maar hier gaat het om iets geheel anders.
      De abolition movement (met name onder Quakers) in Engeland was duidelijk gebaseerd op de Bijbel. Men was door Godsgeest overtuigd van het feit dat deze vorm van slavernij (de trans-Atlantische slavernij) racistisch was en dus in strijd met Godswoord. Uiteindelijk hebben ze de strijdt gewonnen en is de slavernij niet alleen in Engeland afgeschaft, maar in alle Europese koloniën. Achteraf moet dus geconstateerd worden dat deze beweging een door de HEER geleide beweging was.
      Verder wijst André, mijns inziens, terecht op het feit dat een dergelijk type schuldaanvaarding niet van Gods Geest komt, maar van de vijand. André heeft terecht gezien dat het de “zeitgeist” is en daar moeten we als volgelingen van Yeshua (Jezus) de Messias, de Zoon van God, heel goed voor uitkijken. De satan is een bedrieger en hij gaat zeer geraffineerd te werk. Alleen Gods Geest kan de mens van zonde overtuigen en het is de barmhartigheid van de HEER dat het mogelijk maakt dat wij ons kunnen bekeren en ZIJN genade kunnen aanvaarden. De HEER Jezus heeft duidelijk aangegeven dat de Heilige Geest de wereld overtuigt van zonde en gerechtigheid: “…When he comes, he will show that the world is wrong about sin, about righteousness and about judgment — 9 about sin, in that people don’t put their trust in me…” (Johannes 16:6-9). En dit is ede boodschap wat voor ons allen geldt, zowel voor de mensen wiens voorouders slachtoffers (zoals deels in mijn geval) waren van de trans- Atlantische slaven handel, als voor de blanke Europeanen die afstammelingen zijn van hen die geprofiteerd en/of meegedaan hebben met deze diabolische vorm van mensen onderdrukking, namelijk … to put our trust in Him, want dat is de wil van God de Vader dat we geloven in die Hij gezonden heeft (Joh. 6:29).

  2. afschaffing apartheid in zuid afrika was mischien wel meer een bevrijding van de blanken dan van de zwarten…. dat is ook precies waar die zuid afrikaan je nu op aanspreekt, na de afschaffing hoefden ze niet meer te leven met het schuldgevoel, we bouwen er een museum over… een waarheidscommisie … en nu het ligt nu achter hun….
    maar is er echt wat veranderd? Nog steeds bezitten de blanken bijna al het land, groot deel van het het rijkdom, en is er grote armoede onder de zwarte bevolking, slecht onderwijs, zijn ze gedwongen tot armoeige baantjes

    1. Jij leest andere dingen in de reactie van André dan ik, Christiaan. Ik zie vooral dat hij bezwaar maakt tegen het jezelf iets verwijten wat niet langer ‘verwijtbaar’ is omdat de voorvaderen er al schuld voor hebben beleden. Zoveel ruiterlijke erkenning van schuld ben ik nog niet publiekelijk tegengekomen en ik vraag me oprecht af of blanke mensen tot inkeer zijn gekomen of gedwongen. Dat er praktisch weinig is veranderd mag waar zijn, maar dat maakt de zaak alleen nóg triester. Een reden erbij om als blanke het schaamrood op de kaken te krijgen, zou ik zeggen. Of mis ik jouw punt nu?

  3. Baie dankie vir julle reaksies.
    Goed ek gee toe, ek weet niks van “Blackrockstar” Rigter se verlede nie, dalk is hy nogsteeds ’n slaaf, ek weet nie. Ek vra om verskoning.
    Ek vind dit baie erg dat julle die Christendom in dele opdeel, Wit en Swart of Nederlands en African. Daar is net een kerk in Jesus Christus.
    As ek en my Xhosa vriend saam bid is daar niks tussen ons nie behalwe die liefde van die Here.
    Dit waarvan julle praat is die skuld wat godelose Africans graag op julle wil pak omdat julle sulke naïewe nederlanders is. Julle ken nie godelose Afrika nie. Dink julle werklik daar sal ’n dag kom dat Africans sê: “Goed, julle is vergewe, gaan in vrede”?
    Dit sal nie kom nie, want vergifnis en vrede is ’n Christelike beginsel nie ’n Afrika beginsel nie.
    Die wit Christene het Suidafrika op ’n skinkbord aan onchristelike swart Afrika gee, hulle het hulself verneder en laag gebuig maar onchristelike africans ken net wraak en haat, geen vergifnis nie. Geen versoening nie.
    Julle kan verder hierdie speletjie speel om julself te troos maar ek sê julle, julle het geen idee waarvan julle praat nie, julle ken nie Afrika nie, julle verwag dat vergifnis kom van mense wat so iets nie ken nie.
    Daarom sê ek:
    “Ék ken my oortredinge, en my sonde is altyddeur voor my.
    Teen U alleen het ek gesondig en gedoen wat verkeerd is in u oë, sodat U regverdig kan wees as U spreek, rein as U gerig hou.”

Zeg iets terug op Vrijspraak

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s