Laufey Jensdóttir – de moraal in de IJslandse samenleving

aaaDSC_6917De afbeelding in mijn blogheader is een detail van een kunstwerk dat ik in Reykjavík zag staan. Hier toon ik wat meer foto’s van dit werk van de IJslandse kunstenares Laufey Jensdóttir. Op de een of andere manier kan ik nooit aan dergelijke openbare statements voorbijlopen en al helemaal niet als ik een camera bij me heb (en dat is vaak het geval, maar zeker tijdens de vakantie). Ik las een grappig en informatief boekje over IJslanders, hun volksaard, cultuur en eigenaardigheden en ik probeerde gelegenheden aan te grijpen om met mensen in gesprek te gaan over maatschappelijke en persoonlijke leefomstandigheden. Dat lukte vrij vaak want IJslanders spreken over het algemeen goed Engels en zijn graag bereid om met buitenlandse gasten te praten.

aaaDSC_6916Bij het ineenstorten van de financiële markten speelde IJsland een opmerkelijke rol. In 2008 moest het land zichzelf bankroet verklaren nadat het bancaire systeem als een kaartenhuis ineen gevallen was (mocht je het vergeten zijn, de naam Icesave roept vast herinneringen op). De val van de bancaire sector had een domino-effect, óók over de landsgrenzen heen. En juist een land dat zo gehecht is aan vrijheid en onafhankelijkheid stond plots onder curatele en de trotse bevolking kon alleen nog maar protesteren tegen de mensen die hun spaargeld hadden laten verdampen. Velen van hen hadden zelf ook risico’s genomen met beleggingen en speculatie op de beurs en plotseling was gebleken hoe betrekkelijk ‘rijkdom’ en ‘zekerheid’ zijn.

aaaDSC_6922In 2010 liet IJsland opnieuw van zich horen, maar dit keer was natuurgeweld de oorzaak van internationale onrust. De vulkaan Eyjafjallajökull barstte uit en de pluim van rook en as legde het vliegverkeer boven Europa dagenlang stil. Ik weet nog dat ik in die dagen niet, zoals gepland, naar de London Bookfair kon gaan. Ook bij deze gelegenheid bleek hoe kwetsbaar en afhankelijk mensen zijn en de vulkaaneruptie zette ons daar letterlijk even bij stil.

Als je tussen het puin zit, als de rook is opgetrokken, dan kijk je om je heen en kun je constateren dat je er nog steeds bent en dat het leven doorgaat. Misschien anders dan voorheen, maar toch: we zijn tot elkaar veroordeeld en leven allemaal in een wereld vol onzekerheden. Tegenspoed drijft mensen ook meer naar elkaar toe en soms is het wel goed om te ontdekken dat je levensgeluk niet afhankelijk is van je banksaldo en dat je agenda niet voortdurend volgepland hoeft te worden. Ik weet dat ik tijdens de ‘beursdagen’ gezellig met een paar collega’s van andere uitgeverijen een biertje dronk op een zonnig terrasje langs het Amsterdamse IJ en dat we de tijd hadden om eens wat te filosoferen over ons werk en onze gedeelde passies, gezamenlijke uitdagingen en belangen.

aaaDSC_6923

Maar goed, dit zijn wat persoonlijke gedachten die bij me opkomen bij het bekijken van dit kunstwerk. We denken dat we vrij zijn maar we houden elkaar gevangen door de markt van vraag en aanbod en door het beslag dat we leggen op elkaars tijd en energie. Ik bracht mijn vakantie door in IJsland en genoot van de rust en de ruimte. Wat maken we ons toch druk, wat is ons landje eigenlijk klein en hoe nietig is een mens tegen de achtergrond van gigantische gletsjers, machtige vulkanen en adembenemend mooie meren vol drijvende ijsschotsen…

Laufey Jensdóttir: De installatie ‘broken hearted’ laat zien hoe ik denk over de moraal in de IJslandse samenleving in tumultueuze tijden. Home is where the heart is en IJslanders delen ditzelfde huis hoewel we allemaal van elkaar verschillen. Ik vraag mezelf af: wat betekent het om IJslands te zijn? Wat we met elkaar delen is dat we in een onrustige tijd leven en positieve veranderingen eisen met het oog op een betere toekomst.

Zeg iets terug op Vrijspraak

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s