Verlos ons van het kwaad

Ook als je weinig of geen geloof hebt, zou je bovenstaande woorden vandaag kunnen uitspreken of meebidden. Wat een ellende zien we aan het begin van dit nieuwe jaar. De gewetenloze moordpartij in Parijs – dichtbij – maar ook het veel grotere bloedbad dat door Boko Haram is aangericht in Nigeria. Het is te begrijpen dat de gebeurtenissen in Parijs veel aandacht krijgen, maar tegelijk is het niet te verdragen dat het moorden in verder afgelegen gebieden kennelijk ongestraft en zonder massale publieke verontwaardiging door kan blijven gaan. Maar ja, wat moeten we doen? Een gewapende interventie? Een vredesleger? De andere kant op blijven kijken? Een enorm hek om de ‘vrije wereld’ plaatsen? Ach. We houden het kwaad niet op veilige afstand – het komt op bezoek en vecht om de macht. Ook om de macht in ons eigen hoofd, in ons eigen hart.

WAANZIN

Ja, we kunnen de hemel toeroepen: ‘Verlos ons van het kwaad!’ Dat doe ik regelmatig. Maar de praktijk van het gewone leven is dat we er hier op aarde ook zelf mee moeten afrekenen. En het kwaad is verraderlijk, het kan zich in allerlei gedaanten voordoen. Ik kijk naar een foto van Boko Haram-strijders en vraag me af: hoe kun je? Ik zie dat filmfragment van twee in zwart geklede mannen die na hun gruweldaad naar hun vluchtauto rennen en denk: wat bezielt je? Haat. Nietsontziende, gewetenloze, bloeddorstige haat. Maar ook gekte, waanzin – dat kan niet anders. Daarmee is niet gezegd dat mannen van geweld (het zijn toch meestal mannen) geen hersens hebben of deze niet gebruiken. Ze zijn vindingrijk in het kwaad en gaan heel berekenend te werk. Maar kennelijk kunnen zij daarbij hun menselijk gevoel uitschakelen en hun geweten dichtschroeien. Is dat een unieke eigenschap van terroristen uit verre oorden? Nee. Onze Europese geschiedenis maakt duidelijk dat we ook op dit continent tot vreselijke dingen in staat zijn. Laten we ons geen illusies maken – ‘de beschaving is een dun laagje vernis’ schreef W.F. Hermans al.

STRIJD

“It’s better to light a candle than to curse the darkness.”  Dit advies schijnt een oud Chinees spreekwoord te zijn – het is door veel mensen instemmend geciteerd. En het maakt me ook niet uit wie dit als eerste bedacht of uitgesproken heeft – het is gewoon een tijdloze wijsheid. Als gewone stervelingen hebben we niet zoveel invloed op wat er ver weg gebeurt in gebieden waar mensen zich niet lijken te storen aan onze ideeën over mensenrechten, rechtsstaat of democratie. Het betekent niet dat we onze ogen moeten sluiten voor die probleemgebieden, maar ik vrees dat we het niet gaan oplossen met de materiële middelen die ons ter beschikking staan. Het is ten diepste een geestelijke strijd.

BADAWI

We maken een botsing van beschavingen mee. Laten we daarbij niet denken dat wij, hier in het vrije westen, het monopolie op ‘beschaving’ hebben – dat wij ‘goed’ zijn en zij ‘kwaad’. Wel meen ik dat wij hier door schade en schande een aantal onopgeefbare verworvenheden te verdedigen hebben en dat we daar pal voor moeten blijven staan. Zoals onze grondwettelijke vrijheden, ons rechtssysteem en – met alle tekortkomingen die we helaas op de koop toe moeten nemen – onze democratische stelsels en beginselen.

Daar staat tegenover dat we in historisch opzicht ook heel veel brokken hebben gemaakt en dat wij daar nu nog de wrange vruchten van plukken. Denk aan wereldwijde en eeuwenlange uitbuiting en overheersing, denk aan de lijnrechte grenzen die op koloniale tekentafels zijn getrokken, denk aan misdadige regimes die we zelf in het zadel hebben geholpen of jarenlang hebben gedoogd of gesteund omdat zij voor ‘stabiliteit in de regio’ zorgden. Welke politieke leider uit het vrije Westen spreekt zich openlijk uit tegen misstanden in Saoedi Arabië? Ik noem maar eens wat. Terwijl ik hier in grote vrijheid mijn blog met woorden vul, moet blogger Raif Badawi deze dag de eerste 50 van 1000 zweepslagen ondergaan. Walgelijk! En wat gaan wij in Europa, de VS en andere vrije delen van de wereld doen om dit onrecht een halt toe te roepen? De machteloosheid heerst.

AANSTEKELIJK

Ik kan mijn blog Vrijspraak noemen en mijn vingers stuk typen, het gaat de wereld ver weg niet ingrijpend veranderen – daar heb ik dan weer te weinig geloof voor. Maar dichtbij, in mijn eigen hoofd, in mijn eigen hart… kan een vlammetje worden aangestoken. En misschien kan ik andere mensen wat licht en warmte doorgeven. Hopelijk dragen zij op hun beurt hun eigen vuur aan en ontstaat er zo een hoopvolle, aanstekelijke tegenbeweging (you may say I’m a dreamer). Gisteren, op het Burgemeester van Stamplein in mijn eigen Hoofddorp meende ik daar iets van te bespeuren. Totaal verschillende mensen, verenigd in woede, verdriet, pijn én vreedzame vastberadenheid – en dat overal in Europa. Wij laten ons licht niet doven, wij geven de moed niet op. Noem me naïef – ik blijf halsstarrig geloven in mensen van goede wil. Hufters en horken tref je overal, maar vreedzame vaders, moedige moeders, zorgzame zonen en dierbare dochters gelukkig ook. En zij vormen de meerderheid – wereldwijd.

HOOP 

Vrede op aarde – voor mensen van goede wil. Als je er niet meer in gelooft, heb ik weinig woorden van hoop voor je. Ik geloof wél dat het Licht gekomen is en dat de duisternis het niet in zijn macht gekregen heeft. Ik geloof nog altijd dat liefde sterker is dan haat. Ik geloof dat het zin heeft om je uit te spreken, gebeden omhoog te zenden, mensen rondom je lief te hebben. En ik put – ook als christen – hoop en troost uit de woorden van een islamitische jongerenwerker uit de plaatselijke moskee hier in Hoofddorp. Hij stond daar, naast de burgemeester en een vertegenwoordiger van diverse kerken, en maakte indruk op me met zijn ondubbelzinnige stellingname tegen de terreurdaad in Parijs: “Ik sta hier als Nederlander met boosheid, verdriet en pijn. Dit was een aanslag op een fundamenteel recht: het recht om te leven. En deze mensen respecteren het leven niet. Gisteren zijn al onze waarden geschonden.” Hoe duidelijk en overtuigend kun je zijn?

Kijk, die man zal zijn eigen gebreken, karakterfouten en tekortkomingen hebben (net als wij allemaal), maar gisteren sprak hij woorden die krachtig zijn, licht verspreiden en hoop geven. En ik wil hem van harte geloven. Het kwaad zijn we in deze wereld nog niet kwijt – maar het goede laat zich met geen geweld opzij drukken. Er zij Licht!

3 gedachten over “Verlos ons van het kwaad

  1. Hopelijk dat dat kaarsvlammetje van de hoop blijft branden en de mensen niet nog meer verzuurd zodat ze zich helemaal gaan afsluiten en alleen de kreet van haat te horen is.

Zeg iets terug op Vrijspraak

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s